Freedom Finance Global ساراپشىسى دانييار ورازباەۆتىڭ "2024 جىلعى قاراشاداعى ورتالىق ازيياداعى تۇتىنۋشىلىق سەنٸم: كەلەڭسٸز ديناميكا جەنە يندەكستەر" اتتى زەرتتەۋٸ جارييالاندى. مۇنىڭ ٸشٸندە Dalanews.kz قازاقستانعا قاتىستى بولجامداردى الىپ, وقىرماندار نازارىنا ۇسىنادى. وعان سەيكەس, ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ اراسىندا "تەڭگە باعامى ەلسٸرەيدٸ" دەپ سانايتىنداردىڭ ٷلەسٸ بٸر جىل بويىندا 59,3-تەن 60,7%-عا دەيٸن ٶسكەن!
"تۇتىنۋشىلىق سەنٸم يندەكسٸ قاتارىنان ەكٸ ايدان كەيٸن 101,3 پۋنكتتٸ قۇراپ, ايتارلىقتاي تٶمەندەگەنٸن كٶرسەتتٸ, بۇل وسى جىلدىڭ مامىر ايىنان بەرگٸ ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸش بولدى. رەسپوندەنتتەردٸڭ كٶڭٸل-كٷيٸ بەس سۋبيندەكستٸڭ تٶرتەۋٸ بويىنشا ناشارلادى. ٶتكەن 12 ايداعى ەكونوميكالىق احۋالدىڭ ٶزگەرٸستەرٸن باعالاۋ بويىنشا ەڭ كٶپ تٶمەندەۋ بولدى. ٶتكەن جىلعى قاراشامەن سالىستىرعاندا CCI ەكونوميكالىق احۋالداعى ٶزگەرٸستەردٸ باعالاۋدىڭ ايتارلىقتاي تٶمەندەۋٸنەن ەدەۋٸر ەسەرلٸ 6,9 پۋنكتكە قۇلادى", دەلٸنگەن زەرتتەۋدە.
ٶتكەن 12 ايدا ەكونوميكاداعى وپتيميزمنٸڭ كٷرت تٶمەندەۋٸ
ەكونوميكاداعى ٶزگەرٸستەردٸ باعالاۋدىڭ قوسالقى يندەكسٸ ٶتكەن 12 ايدا قازانمەن سالىستىرعاندا 5,8 پۋنكتكە كٷرت تٶمەندەپ, 76,8 پۋنكتتٸ قۇرادى. بۇل نەتيجە مامىر ايىنان بەرگٸ ەڭ تٶمەن نەتيجە بولىپ شىقتى. ەكونوميكادا قولايلى ٶزگەرٸستەر بولدى دەپ ەسەپتەيتٸن قازاقستاندىقتاردىڭ ٷلەسٸ 18,7% -دان 16,1% -عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. ونىڭ ٷستٸنە جاعىمسىز جاۋاپتار ٷلەسٸنٸڭ 39,6% -دان 44,4% -عا دەيٸن ۇلعايۋى انىق بايقالادى.
جاس توپتارى بٶلٸنٸسٸندە 45-59 جاس ارالىعىنداعى رەسپوندەنتتەر وپتيميزمنٸڭ ەڭ ٷلكەن تٶمەندەۋٸن كٶرسەتتٸ. ولاردىڭ اراسىندا وڭ جاۋاپتاردىڭ ٷلەسٸ 16,7% -دان 12,7% -عا دەيٸن تٶمەندەپ, بارلىق جاس توپتارى اراسىنداعى ەڭ ناشار نەتيجەنٸ كٶرسەتتٸ. سونىمەن قاتار, ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ اراسىندا دا وڭ جاۋاپتار ٷلەسٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ بايقالدى. كٶش باسىندا 29 جاسقا دەيٸنگٸ جاستار قالىپ وتىر, ولار 19,8% -دى قۇرادى, بۇل قازان ايىنداعى كٶرسەتكٸشتەن 3,2 پ.پ. تٶمەن.
ٶڭٸرلٸك بٶلٸنٸستە ەڭ كٶپ ناشارلاۋدى اتىراۋ وبلىسى كٶرسەتتٸ, وندا وڭ جاۋاپتاردىڭ ٷلەسٸ 25,1% -دان 9,5% -عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. بۇل نەتيجە قاراشا ايىنداعى بارلىق ٶڭٸرلەردٸڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ ناشار نەتيجە بولدى. سونىمەن قاتار باتىس, شىعىس قازاقستان جەنە جامبىل وبلىستارىندا ٷلكەن ايلىق قۇلدىراۋ تٸركەلدٸ, وندا وپتيميستەردٸڭ وسىنداي ٷلەسٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ 10-12 پ.پ. قۇرادى. ەكٸنشٸ جاعىنان, ٷزدٸك نەتيجەنٸ ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ رەسپوندەنتتەرٸ كٶرسەتتٸ, وندا وڭ جاۋاپتاردىڭ ٷلەسٸ 23,5% قۇرادى, بۇل ورتاشا رەسپۋبليكالىق كٶرسەتكٸشتەن ايتارلىقتاي جوعارى.
جەكە ماتەريالدىق جاعداي بويىنشا بولجامداردىڭ ناشارلاۋى
كەلەسٸ 12 ايدىڭ كٶكجيەگٸندە جەكە ماتەريالدىق جاعدايدىڭ ٶزگەرۋٸ بولجامىنىڭ قوسالقى يندەكسٸ دە 4,6 پۋنكتكە كٷرت تٶمەندەپ, 127,9 پۋنكتكە جەتتٸ, بۇل زەرتتەۋدٸڭ بارلىق ۋاقىتىنداعى ٷشٸنشٸ ەڭ ناشار نەتيجە بولىپ تابىلادى. ماتەريالدىق جاعدايىمىز جاقسارادى دەپ سانايتىنداردىڭ ٷلەسٸ قازان ايىنداعى 50% -دان قاراشا ايىندا 47,2% -عا دەيٸن تٶمەندەدٸ.
ٶڭٸرلٸك جوسپاردا جەكە ماتەريالدىق جاعدايدىڭ ٶزگەرۋ بولجامى بويىنشا پەسسيميزمنٸڭ ەڭ كٶپ ۇلعايۋى اقتٶبە جەنە قىزىلوردا وبلىستارىندا بايقالادى, وندا وڭ جاۋاپتاردىڭ ٷلەسٸ تيٸسٸنشە 15 جەنە 14 پ.پ. تٶمەندەدٸ. دەگەنمەن, قاراشا ايىندا جەتٸسۋ وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى ەڭ ناشار دەپ جاۋاپ بەردٸ, وندا الداعى 12 ايدا جەكە ماتەريالدىق جاعدايدى جاقسارتۋدى بولجايتىنداردىڭ ٷلەسٸ 37,6% -دى عانا قۇرادى. بۇل مەسەلەدە ماڭعىستاۋ وبلىسى كٶشباسشى بولدى, وندا كٶرسەتكٸش 56,3% -دان 58% -عا دەيٸن ٶستٸ.
قاراشادا قازاقستان تۇرعىندارىنىڭ ينفلياتسييالىق باعالارى رەكوردتىق قازان ايىنداعى ەڭ تٶمەنگٸ كٶرسەتكٸشتەردەن كەيٸن ايتارلىقتاي ٶستٸ. ٶتكەن ايدا ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ 40,9% (قازاندا 37,5%) باعانىڭ كٷشتٸ ٶسۋٸن كٶرسەتتٸ. ال جىل كٶكجيەگٸندە باعانىڭ جىلدام ٶسۋٸن بايقاعاندار ٷلەسٸنٸڭ ٶسۋٸ شامالى: قازانداعى 47,5% - دان دەرەكتەردٸ سوڭعى جيناۋ سەتٸندە 49,9% - عا دەيٸن عانا بولدى. دەگەنمەن, ەكٸ كٶرسەتكٸش دە ٶتكەن التى ايداعى ورتاشا دەڭگەيگە جاقىن.
ال قازاقستاندىقتاردىڭ ينفلياتسييالىق بولجامدارى قازان ايىمەن سالىستىرعاندا ەلدەقايدا جوعارى ٶسٸم كٶرسەتتٸ. بٸر ايدىڭ كٶكجيەگٸندە باعانىڭ كٷشتٸ ٶسۋٸن كٷتەتٸن ادامداردىڭ ٷلەسٸ 21,9%-دان 30,6% -عا دەيٸن كٷرت ٶستٸ, كەلەسٸ 12 ايدىڭ كٶكجيەگٸندە باعانىڭ ٶسۋٸن كٷتەتٸندەردٸڭ ٷلەسٸ قازانداعى 25,4% -دان سوڭعى پٸكٸرتەرٸم سەتٸندە 27,5% -عا دەيٸن ٶستٸ.
"قر ۇلتتىق بانكٸنٸڭ ينفلياتسييالىق باعالاۋ جەنە كٷتۋلەر بويىنشا وسىنداي زەرتتەۋٸ قازان ايىنداعى كٶپ ايلىق مينيمۋمداردان كەيٸن ۇقساس ديناميكانى كٶرسەتتٸ. ۇسىنىلعان دەرەكتەرگە سەيكەس باعانىڭ كٷشتٸ ٶسۋٸن كٷتەتٸندەردٸڭ ٷلەسٸ بٸر جىل ٸشٸندە 19,9% -دان 22% -عا دەيٸن ارتتى. ال بٸر ايدىڭ كٶكجيەگٸندە وسىعان ۇقساس كٶرسەتكٸش 18,1% -دان 27,1% -عا دەيٸن كٷرت ارتتى. ينفلياتسييالىق باعالار دا بٸزدٸڭ زەرتتەۋدەگٸدەي ازداپ ٶسٸمدٸ كٶرسەتتٸ. ەگەر باعانىڭ ٶسۋٸن باعالاۋ بويىنشا سوڭعى ايدا رەسپوندەنتتەردٸڭ ٷلەسٸ 27,9% - دان 32,4% - عا دەيٸن ۇلعايسا, باعانىڭ جىلدام ٶسۋٸن كٶرسەتەتٸندەردٸڭ ٷلەسٸ الدىڭعى 12 ايدا 39,4% - دان 40,2% - عا دەيٸن ٶستٸ".
جەكەلەگەن تاۋارلار مەن قىزمەتتەردٸڭ ٸشٸندە رەسپوندەنتتەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸن ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸنە باعانىڭ ايتارلىقتاي ٶسۋٸ ەلٸ دە الاڭداتۋدا. حالىق ٷشٸن ايتارلىقتاي قىمباتتاعان توپ-4 تاۋار كٶپتەگەن اي قاتارىنان ٶزگەرٸسسٸز قالىپ وتىر. وعان «ەت جەنە قۇس», «سٷت جەنە سٷت ٶنٸمدەرٸ», «نان جەنە نان-توقاش ٶنٸمدەرٸ» جەنە «كٶكٶنٸستەر مەن جەمٸستەر» ساناتتارى كٸرەدٸ. قاراشا ايىندا ينفلياتسييالىق باعالاۋدىڭ ٶسۋٸنە قاراماستان, جوعارىدا اتالعان بارلىق ٶنٸمدەر باعاسىنىڭ كٷشتٸ ٶسۋٸن بايقاعان ادامداردىڭ ٷلەسٸ قازانمەن سالىستىرعاندا 4,1 پ.پ. تٶمەندەدٸ. نان جەنە نان-توقاش ٶنٸمدەرٸنٸڭ ايتارلىقتاي قىمباتتاعانىن بەلگٸلەگەندەردٸڭ ٷلەسٸ 26,8% -دان 21,1% -عا دەيٸن ەدەۋٸر تٶمەندەدٸ. سونداي-اق, «ۇن» جەنە «تۇز بەن قانت» سيياقتى ٶنٸمدەر بويىنشا رەكوردتىق تٶمەن كٶرسەتكٸشتەردٸ اتاپ ٶتۋ قاجەت. رەسپوندەنتتەردٸڭ 12,8% -ى عانا بٸرٸنشٸ تاۋاردى جەنە 11,5% -ى ەكٸنشٸ تاۋاردى تاڭدادى, بۇل قازانعا قاراعاندا شامامەن 7-8 پ.پ. از. رەسمي ستاتيستيكاعا سەيكەس ەت پەن قۇس باعاسى قاراشا ايىندا 0,2% -عا عانا ٶستٸ, ال نان-توقاش ٶنٸمدەرٸ مەن جارمالار 0,1% -عا تٶمەندەدٸ. بۇل رەتتە جەمٸستەر مەن كٶكٶنٸستەر قييار مەن قىزاناقتىڭ باعاسىنا بايلانىستى قازانمەن سالىستىرعاندا ماۋسىمدىق باعانىڭ 6,3% -عا ٶسۋٸن كٶرسەتتٸ.
دەۆالۆاتسييالىق بولجامدار رەكوردتارعا قول جەتكٸزۋدە
"قاراشا ايىندا دەۆالۆاتسييا بولاتىنىن بولجاۋشى ادامدار سانى ٶسٸپ, بٸر ايدا دوللار باعامىنىڭ 5% -عا ارتۋى اياسىندا زەرتتەۋدٸڭ بارلىق ۋاقىتىندا جاڭا رەكوردتىق كٶرسەتكٸشتەرگە جەتتٸ. ساۋالناما قورىتىندىسى بويىنشا تەڭگەنٸڭ ەلسٸرەۋٸن كٷتٸپ وتىرعان قازاقستاندىقتاردىڭ ٷلەسٸ 59,3-تەن 60,7% -عا دەيٸن ٶستٸ. ال بٸر ايدىڭ كٶكجيەگٸندە ول ايتارلىقتاي ٶسٸمدٸ كٶرسەتٸپ, 40,5-تەن 44,9% -عا دەيٸن جەتتٸ", - دەيدٸ ساراپشى.
