پرەزيدەنتتىڭ قىزىلوردا قالاسىندا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرماسى اياسىندا جاركەنت مەشىتى مەن ۆوزنەسەنسكيي حرامى يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرا نىساندارىنىڭ الدىن الا تىزىمىنە (Tentative List) ەنگىزىلدى. بۇل تۋرالى مەملەكەتتىك كەڭەسشى ەرلان كارين Facebook پاراقشاسىندا مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى Dala news.
ونىڭ ايتۋىنشا، جاركەنت مەشىتى XIX عاسىردىڭ سوڭى ءدىني ساۋلەتىنىڭ بىرەگەي ەسكەرتكىشى سانالادى. عيمارات يسلام ساۋلەت ءداستۇرى مەن شىعىس ازيا قۇرىلىس ونەرىنىڭ سينتەزىن ايقىن كورسەتەدى.
ال ۆوزنەسەنسكيي حرامى ينجەنەرلىك جانە كوركەمدىك شەشىمدەرىمەن ەرەكشەلەنەتىن، حح عاسىر باسىنداعى پراۆوسلاۆيەلىك اعاش ساۋلەت ونەرىنىڭ بىرەگەي ۇلگىسى رەتىندە باعالانادى.
ەرلان كاريننىڭ اتاپ وتۋىنشە، ەكى نىساننىڭ بىرلەسىپ الدىن الا تىزىمگە ەنگىزىلۋى قازاقستاننىڭ مادەني ءارالۋاندىعىن ايعاقتايدى. سونداي-اق بۇل ورتالىق ازيادا يسلام جانە حريستيان داستۇرلەرى تاريحي تۇرعىدا قاتار دامىپ، ءوزارا ىقپال ەتكەنىن كورسەتەدى.
مەشىت پەن حرامنىڭ الدىن الا تىزىمگە ەنۋى – مادەني مۇرانى ساقتاۋ جانە ناسيحاتتاۋ باعىتىنداعى ماڭىزدى قادام. بۇل شەشىم يۋنەسكو تالاپتارىنا ساي نوميناسيالىق قۇجاتتاردى ازىرلەۋگە نەگىز بولادى.
ايتا كەتەيىك، جاركەنت مەشىتى 1895 جىلى جۇڭگو ساۋلەتشىسى حون پيكە جوباسىمەن سالىنعان. 1982 جىلدان بەرى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار تاريح جانە ساۋلەت ەسكەرتكىشى رەتىندە مەملەكەت قورعاۋىندا. عيماراتتى سالۋ بارىسىندا اعاش قۇرىلىمداردى بەكىتۋدە شەگە قولدانىلماعان. بۇگىندە نىسان جەتىسۋ وبلىسى پانفيلوۆ اۋدانىنداعى ساۋلەت-كوركەم مۋزەيى رەتىندە جۇمىس ىستەيدى.
