Freedom Inside '26

قازاقستان جاستاردىڭ ارمان-ماقساتىن ٸسكە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن ەل رەتٸندە تانىلا تٷستٸ

قازاقستان جاستاردىڭ ارمان-ماقساتىن ٸسكە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن ەل رەتٸندە تانىلا تٷستٸ
تاياۋدا Nur Otan پارتيياسى ۇيىمداستىرعان پرايمەريز جاستاردىڭ مەملەكەتتٸ باسقارۋ جٷيەسٸنە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتا تٷسكەنٸ انىق. سوڭعى ۋاقىتتارى ەلٸمٸزدە جاستاردىڭ كادرلىق رەزەرۆٸ پايدا بولىپ, ولاردىڭ مەملەكەتتٸك قىزمەتتە ساتىلاپ ٶسۋٸنە بٸراز جاعداي جاسالعان بولاتىن. جاستاردىڭ كادرلىق رەزەرۆٸ بويىنشا ساتىلاپ ٶسۋ ٷشٸن بٸراز ۋاقىت قاجەت ەكەنٸ بەلگٸلٸ. ال كەيبٸر ەركٸن ويلى جاستاردىڭ بيلٸكتٸڭ بيٸك مٸنبەرٸندە مەسەلە كٶتەرٸپ, كٶكەيدە جٷرگەن ويلارىن ورتاعا سالىپ, ٶزدەرٸنٸڭ قوعامدىق بەلسەندٸلٸگٸن پاش ەتۋ ماڭىزدى. وسى رەتتە Nur Otan پارتيياسى ۇيىمداستىرعان پرايمەريز بەلسەندٸ جاستارعا جاڭا مٷمكٸندٸك سىيلادى دەسەك بولادى.

بٷگٸندە مەملەكەتتٸك باسقارۋ جٷيەسٸندە كٶپتەگەن جاستار ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەنٸن جاقسى بٸلەمٸز. بٸراق ەلٸمٸزدەگٸ ساياساتتىڭ كٶرٸگٸن قىزدىراتىن جەرگٸلٸكتٸ جەردەگٸ مەسليحاتتار مەن قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸندە جاستار تىم از. وسىعان نازار اۋدارعان مەملەكەت باسشىسى بەلسەندٸ جاستاردى قوعامدىق-ساياسي جۇمىستارعا تارتۋدى قۇزىرلى ورىندارعا تاپسىرعان-دى.

ٶتكەن جىلدىڭ اياعىندا قابىلدانعان قر «سايلاۋ تۋرالى» زاڭىندا ەلٸمٸزدەگٸ جاستار مەن نەزٸك جاندىلارعا ارنالعان كۆوتالاردى پارتييالىق تٸزٸمگە ەنگٸزۋ تۋرالى تالاپ قويىلعان بولاتىن.

وسى زاڭنىڭ ارقاسىندا الداعى پارلامەنت مەجٸلٸسٸ سايلاۋىنا جاستار بەلسەنە قاتىسىپ, ساياسي ناۋقاننىڭ كٶركٸن قىزدىرايىن دەپ تۇر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارتييالىق سايلاۋ تٸزٸمدەرٸندە ەيەلدەر مەن جاستارعا ارنالعان مٸندەتتٸ 30 پايىز كۆوتانى قاراستىرۋ تۋراسىنداعى ويىن ۇلتتىق سەنٸم كەڭەسٸندە جارييا ەتكەنٸ ەسٸمٸزدە.

رەسمي دەرەككٶزدەرٸنە جٷگٸنسەك, ەلٸمٸزدە 2016 وبلىستىق, اۋداندىق جەنە قالالىق مەسليحاتتار ەلٸمٸزدٸ ٶركەندەتٸپ, گٷلدەندٸرۋ جولىندا جۇمىس ٸستەپ جاتقانىن بايقاۋعا بولادى. مەسليحاتتاردا 3074 دەپۋتات جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورىندارىندا حالىقتىڭ مٷددەسٸن جوعارى جاققا جەتكٸزٸپ, وي-پايىمدارىن ايتىپ كەلەدٸ. جەرگٸلٸكتٸ جەردەگٸ مەسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ باسىم بٶلٸگٸن Nur Otan پارتيياسىنىڭ بەلسەندٸلەرٸ قۇرايدى. ولاردىڭ اراسىندا جاستاردىڭ ٷلەسٸ قانشا دەگەن سۇراق تۋىندايدى.

تاعى دا ستاتيستيكالىق دەرەككٶزدەرٸنە كٶز جٷگٸرتەتٸن بولساق, جاسى 30-عا ٸلٸكپەگەن مەسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ ٷلەسٸ بار بولعانى 2,7% ەكەنٸن بايقايمىز. بۇل ٶتە تٶمەن كٶرسەتكٸش. بيلٸكتەن ٷمٸتٸ بار ساياسي پارتييالار وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن بيىل تولتىرۋعا زاڭ بويىنشا مٸندەتتەلدٸ. الداعى ۋاقىتتا ەلٸمٸزدٸڭ ساياسي جٷيەسٸ جاسارىپ, بويىنا قان جٷگٸرەدٸ.

وسىلايشا, جاستار ەلٸمٸزدٸڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە ٶز ٷلەسٸن قوسىپ, جاستاردىڭ مەسەلەسٸن مەجٸلٸس پەن مەسليحاتتا كٶتەرەتٸن بولادى.

ەلەمدٸ شارپىعان پاندەمييا دا جاستاردىڭ بيلٸككە كەلۋ ٷردٸسٸن جىلدامداتا تٷسكەن سىڭايلى. COVID-19 ۆيرۋسىنىڭ العاشقى تولقىنى كەزٸندە ەلٸمٸزدەگٸ بەلسەندٸ جاستار مەن ەرٸكتٸلەر جان-جاقتى جۇمىس ٸستەپ, ٶزدەرٸنە جاۋاپكەرشٸلٸك جٷگٸن جٷكتەۋگە بولاتىنىن ناقتى ٸسپەن كٶرسەتتٸ.

كٶكتەمدە كٶرشٸلەس قىتايدىڭ ۋحان قالاسىندا كوروناۆيرۋس ۋشىعىپ تۇرعان  كەزدە سول جەردە بٸلٸم الىپ جاتقان قازاقستاننىڭ ستۋدەنتتەرٸن ەلگە جەتكٸزۋ كەرەك بولدى. ال ولاردى ەلگە جەتكٸزۋ مەسەلەسٸ سٶز بولعاندا جاعدايدا ورتا جاستاعى ۇشقىشتار باس تارتقانى ەستەرٸڭٸزدە بولار. سول كەزدە جاس تا بولسا تەجٸريبەسٸ مول اسلان اسحاتۇلى ەسٸمدٸ ازامات سۋرىلىپ شىعىپ, بۇل ٸسكە تەۋەكەل ەتكەنٸن ەلٸمٸزدەگٸ اقپارات قۇرالدارى جارىسا جازعان ەدٸ.

وسى بٸر عانا جايتتان قازاق جاستارىنىڭ مەملەكەت پەن حالىق الدىندا جاۋاپكەرشٸلٸك جٷگٸن ارقالاۋدان قاشپايتىنىن بايقاۋعا بولادى. جالپى, پاندەمييا كەزٸندە تالاي جاستار ەرٸكتٸلەر توبىنا قوسىلىپ, ەل ازاماتتارىنىڭ اماندىعى ٷشٸن كٷرەسكەنٸن بٸلەمٸز.

ٶز كەزەگٸندە بيلٸك باسىنداعى ازاماتتار دا قازاق جاستارىنىڭ وسىنداي ٸس-ەرەكەتتەرٸن ەسەپكە الىپ, ولاردى ەلٸمٸزدٸڭ قوعامدىق-ساياسي ٶمٸرٸنە بەلسەنە ارالاسۋىنا مٷمكٸندٸك جاسادى. وسىلايشا, قازاقستان ايداي ەلەمگە جاستاردىڭ ارمان-ماقساتتارىن ٸسكە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن ەل رەتٸندە تاعى دا تانىلا تٷستٸ. الداعى ۋاقىتتا ەلٸمٸزدەگٸ جاستار وسى مٷمكٸندٸكتٸ بارىنشا پايدالانىپ, ورتاق وتانىمىز – قازاقستاننىڭ گٷلدەنۋٸنە ٶز ٷلەستەرٸن قوسۋى كەرەك.

نۇرلان جۇماقانوۆ, جۋرناليست.