قازاقستان پوستكەڭەستٸك كەڭٸستٸكتە جان باسىنا شاققانداعى جالپى ٸشكٸ ٶنٸم (جٸٶ) دەڭگەيٸ بويىنشا كٶشباسشى ورىنعا شىقتى. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل كٶرسەتكٸش بٸر ادامعا شاققاندا 14,7 مىڭ دوللاردى قۇرادى.
باسقا ەلدەرمەن سالىستىرۋ
حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ (حۆق) دەرەكتەرٸنە سەيكەس, قازاقستان جان باسىنا شاققانداعى جٸٶ بويىنشا رەسەيدەن (14,2 مىڭ دوللار) جەنە قىتايدان (13,6 مىڭ دوللار) وزىپ وتىر.
ورتالىق ازييادا ەكٸنشٸ ورىندى تٷرٸكمەنستان (13,3 مىڭ دوللار) يەلەنسە, ودان كەيٸن:
— ٶزبەكستان (3,5 مىڭ دوللار)
— قىرعىزستان (2,7 مىڭ دوللار)
— تەجٸكستان (1,4 مىڭ دوللار)
تمد ەلدەرٸ اراسىندا قازاقستان مىنا مەملەكەتتەردەن دە الدا:
— گرۋزييا (9,5 مىڭ دوللار)
— ارمەنييا (8,8 مىڭ دوللار)
— مولدوۆا (8,2 مىڭ دوللار)
— بەلارۋس (7,8 مىڭ دوللار)
— ەزەربايجان (7,6 مىڭ دوللار)
— ۋكراينا (6,2 مىڭ دوللار)
جوعارى كٶرسەتكٸش تەك بالتىق ەلدەرٸندە تٸركەلگەن: ەستونييا (32,7 مىڭ دوللار), ليتۆا (30,8 مىڭ دوللار) جەنە لاتۆييا (24,3 مىڭ دوللار).
ەكونوميكانىڭ ٶسۋ سەبەپتەرٸ
حۆق مەلٸمەتٸنشە, جان باسىنا شاققانداعى جٸٶ اعىمداعى باعالار بويىنشا ەسەپتەلەدٸ جەنە ەلدٸڭ ەكونوميكالىق ەل-اۋقاتى مەن ساتىپ الۋ قابٸلەتٸن كٶرسەتەدٸ.
قور ساراپشىلارى قازاقستاننىڭ نەتيجەلەرٸن بٸرنەشە فاكتورمەن بايلانىستىرادى:
— تابيعي رەسۋرستار قورىنىڭ مولدىعى;
— ەنەرگييا مەن پايدالى قازبالار ەكسپورتى;
— شيكٸزاتتى ٶڭدەۋ جەنە جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ٶنٸم ٶندٸرٸسٸنٸڭ دامۋى.
ەسەپتە: «قازاقستاننىڭ مىقتى پوزيتسيياسىن پايدالى قازبالاردىڭ ٸرٸ قورى قامتاماسىز ەتەدٸ, ال ەنەرگورەسۋرستار مەن شيكٸزات ەكسپورتى ٶسٸمنٸڭ نەگٸزگٸ درايۆەرٸ بولىپ قالا بەرەدٸ», – دەپ كٶرسەتٸلگەن.
سونداي-اق مىنا فاكتورلار اتالعان:
— بيزنەس-ورتانى رەفورمالاۋ;
— شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردىڭ تارتىلۋى;
— ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ.
مەملەكەتتٸك شىعىندار كٶلٸك, لوگيستيكا, تەحنولوگييا, بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەرگە باعىتتالىپ, ٸشكٸ سۇرانىس پەن ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن قولداپ وتىر.
ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىق
حۆق ەسەبٸندە قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتىلىعى تٶمەن ينفلياتسييامەن, تەڭگەنٸڭ تۇراقتى باعامىمەن جەنە تەڭگەرٸمدٸ بيۋدجەتپەن قامتاماسىز ەتٸلەتٸنٸ اتاپ ٶتٸلگەن.
ۇلتتىق بانك پەن ٷكٸمەتتٸڭ ساياساتى جاھاندىق ەكونوميكالىق سىن-قاتەرلەر جاعدايىندا دا تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا ىقپال ەتٸپ وتىر.
ماڭىزى مەن كونتەكست
جان باسىنا شاققانداعى جٸٶ ەلدٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ ورتاشا دەڭگەيٸن كٶرسەتەدٸ. حۆق دەرەكتەرٸنە سەيكەس, قازاقستان نومينالدى كٶرسەتكٸش بويىنشا پوستكەڭەستٸك كەڭٸستٸكتەگٸ ەڭ اۋقاتتى ەكونوميكالاردىڭ بٸرٸ رەتٸندەگٸ پوزيتسيياسىن ساقتاپ وتىر.
سونىمەن قاتار, ەلدەر اراسىنداعى ٶسٸم قارقىنىنىڭ ايىرماشىلىعى ەكونوميكالىق دامۋ مودەلدەرٸنٸڭ ەرتٷرلٸ ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ: كەيبٸر مەملەكەتتەر تٶمەن بازادان جىلدام ٶسسە, باسقالارى ۇزاق ۋاقىت بويى جوعارى دەڭگەيٸن ۇستاپ كەلەدٸ.
