قر ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحاناسىندا ٶتكەن تۇساۋكەسەرگە پرەزيدەنتتٸڭ باسپاسٶز-حاتشىسى جەنە كەڭەسشٸسٸ بەرٸك ۋەلي, قر وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ عاني بەيسەمباەۆ, قر پارلامەنت دەپۋتاتى اسحات ايماعامبەتوۆ, ,قر عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸنە قاراستى عىلىم كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى بەكەت قابيدەنۇلى, قر ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحاناسىنىڭ باسشىسى عازيزا نۇرعاليەۆا, ەلٸپپە وقۋ-باعدارلاماسىنىڭ اۆتورى بيجان يگەنباەۆا, سونداي-اق, بەلگٸلٸ جۋرناليستەر مەن قوعام بەلسەندٸلەرٸ قاتىستى.
«ەل-جەبردٸڭ اتاسى» اتانۋ سەبەبٸ...
«جۋرنالدىڭ «ەل-جەبردٸڭ اتاسى» اتانۋ سەبەبٸ, الگەبرانىڭ اتاسى مۇحاممەد ەل-حورەزمي دەگەن كٸسٸنٸڭ «ەل جەبر»دەگەن ەڭبەگٸ بولعان. ەل حورەزمي - ارال تەڭٸزٸنٸڭ بويىندا تۋعان, ەلەمدٸك ٶركەنيەتكە وراسان زور ٷلەس قوسقان ويشىل, يران مەن تۇران عانا ەمەس بٷكٸل ەلەمگە ورتاق تۇلعا. الگوريتم ۇعىمىنا – قولىڭىزداعى سمارتفون, كومپيۋتەر, اقپاراتتىق تەحنولوگييا مەن Big Data ۇعىمىنا دەيٸن نەگٸزدەلگەن. ورتا ازييادان شىعىپ, ەلەمدٸك ٶركەنيەتتٸڭ باسىندا تۇرعان عالىمنىڭ اتىن الۋ بٸز ٷشٸن ٷلكەن مەرتەبە. ال ونىڭ قاي ۇلتتان, قاي دٸننەن ەكەنٸ اسا ماڭىزدى ەمەس.
جۋرنالدىڭ ماقساتى – جاستارعا بٸلٸمدٸ ناسيحاتتاۋ, ماتەماتيكاعا قىزىقتىرۋ. بٸز قازاق تٸلٸن عىلىمعا, تەحنيكاعا بەيٸمدەۋٸمٸز كەرەك. بۇل جۋرنالدا پايدالى ماعلۇماتتار كٶپ بولادى.
جاڭا ايتتىق, «تاي جارىس» دەگەن وليمپيادانىڭ 5-8 سىنىپتارعا ارنالعان تٷرٸ, «قۇنان جارىس» دەگەن 10-12 كلاسقا ارنالعان تٷرٸ, «دٶنەن جارىس» دەگەن ۇستازدارعا ارنالعان وليمپيادانىڭ تٷرٸ. وسىلاردىڭ بەرٸن جٷزەگە اسىرامىز. «تاي جارىستىڭ» وليمپياداسى ٶزٸ 5-اق ەسەپ. از عانا, قيىن ەمەس. بٸراق, بالالاردى قىزىقتىراتىن ەسەپتەر. جاس كەزٸمٸزدە بٸز وقيتىن «قازاقستان پيونەرٸ», «بالدىرعان» مەن «بٸلٸم جەنە ەڭبەك» دەگەن ٷش-تٶرت قانا گازەت-جۋرنال بولاتىن. سول گازەت-جۋرنالدارداعى ەسەپتەردٸ شىعاراتىن ەدٸك. قاراپ وتىرسام, قازٸر ەلٸمٸزدە 10 مىڭنان اسا گازەت-جۋرنال شىعادى ەكەن. بٸراق سونىڭ اراسىندا عىلىمعا ارنالعان, ونىڭ ٸشٸندە بالالار اۋديتوريياسىنا باعىتتالعان بٸردە بٸر جۋرنال دا, گازەت تە جوق» – دەدٸ جۋرنالدىڭ باس رەداكتورى, قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ اسقار جۇمادٸلداەۆ.
اسقار جۇمادٸلداەۆ عىلىمي-تانىمدىق بالالارعا ارنالعان جۋرنال شىعارۋ يدەياسىن ون جىل بويى ايتىپ, بٸرتالاي پەرمەنٸ بار شەنەۋنٸكتەرگە ۇسىنعانىن جاسىرمادى. تەك Qalan جوباسى عانا عالىمنىڭ يدەياسىن ە دەگەننەن قولداپ, جۋرنالدىڭ جارىققا شىعۋىنا مۇرىندىق بولىپتى.
«2018 جىلى Qalan جوباسىن جٷزەگە اسىرار الدىندا اعامىزدىڭ الدىنا بارىپ اق باتاسىن العان ەدٸك. بەس جىل ٸشٸندە تمد نارىعىنا شىعىپ, بٸرتالاي جەتٸستٸككە جەتتٸك. اعانىڭ كەلەسٸ تاپسىرماسى وسى جۋرنال بولدى. بٷگٸن دە ول تاپسىرمانىڭ باستاماسىن كٶرٸپ وتىرسىزدار. جۋرنالدى ارى قاراي جٷيەلٸ شىعارىپ تۇرۋ بٸزگە بەرٸلگەن امانات پەن جاۋاپكەرشٸلٸك. جۋرنالدى ارى قاراي جٷيەلٸ شىعارىپ تۇرۋ بٸزگە بەرٸلگەن امانات پەن جاۋاپكەرشٸلٸك. بۇل بيزنەس پەن عىلىم اكادەميياسى بٸرلەسٸپ جٷزەگە اسىرىپ وتىرعان جوبا. بولاشاقتا بيزنەس پەن عىلىم وسىلاي ٶزارا ينتەگراتسييالانىپ, تەحنوكرات جاستارىمىزدىڭ كٶبەيۋٸنە ىقپال ەتەدٸ دەپ سەنەمٸن»,-دەدٸ Qalan جوباسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ.
«اعارتۋشىلىق فۋنكتسيياسى بار جۋرنال»
سونداي-اق, تانىمدىق جۋرنالدار وقۋشىلاردىڭ عىلىم ەلەمٸنە دەگەن قۇشتارلىعىن وياتاتىنى سٶزسٸز دەگەن مەجٸلٸس دەپۋتاتى اسحات ايماعامبەتوۆتە سالتاناتتى جيىنعا ارنايى كەلٸپ, ٶزٸنٸڭ اق جارما تٸلەگٸن بٸلدٸردٸ.
«ەڭ الدىمەن وسىنداي بٸرەگەي عىلىمي-تانىمدىق جۋرنالدىڭ تۇساۋكەسەرٸمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن. وسى باستاماعا ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ مۇرىندىق بولىپ وتىرعانىنا قاتتى قۋانىپ وتىرمىن. وسى جۋرنالدىڭ شىعۋىنىڭ ٷلكەن اعارتۋشىلىق فۋنكتسيياسى بار. بالالار عىلىمعا بٸردەن ٶز بەتٸنشە كەلە سالمايدى, ولاردى بٸز قىزىقتىرىپ, بالالاردىڭ عىلىمعا دەگەن ەرەكشە سەزٸمدەرٸن وياتۋىمىز كەرەك. بالالار وسىنداي جەڭٸل تٸلمەن جازىلعان, ۆيزۋالى ەدەمٸ جۋرنالداردى جاقسى كٶرەدٸ. «يۋنىي تەحنيكتٸڭ» جازىلۋشىلارى بٸر ميلليون, «يۋنىي ناتۋراليست» تيراجى 3,5 ميلليون بولدى. «ەل-جەبردٸڭ اتاسى دا» وسىنداي جۋرنالداردىڭ بٸرٸ بولادى دەپ مەن سەنەمٸن»,-دەدٸ اسحات ايماعامبەتوۆ.
العاشقى تيراجى 2500 دانا بولىپ شىعارىلعان «ەل-جەبٸردٸڭ اتاسى» باسىلىمىنا دەگەن سۇرانىس كٷن ساناپ كٶبەيٸپ وتىر. جۋرنالدى شىعارۋعا عىلىم ٶكٸلدەرٸ, جۋرناليستەر مەن رەداكتورلار اتسالىستى. جوباعا جازۋشى سادىق شەرٸمبەك جەتەكشٸلٸك ەتسە, شەف-رەداكتورى ورالاي الەيداروۆا, عىلىمي رەداكتورى - دٸنتانۋشى اسىلتاي تاسبولات. سونىمەن قاتار, جەنييا ەبدٸبەك سىندى جۋرناليستەردٸڭ ماتەريالدارى باسىلدى.
ايتا كەتەيٸك, جۋرنالدىڭ جارىققا شىعۋىنا Qalan حالىقارالىق بٸلٸم پلاتفورماسى قارجىلاي قولداۋ كٶرسەتكەن. بۇل پلاتفورما – ماتەماتيكانى IT تەحنولوگيياسى جەنە پەداگوگيكانىڭ كٶمەگٸمەن وقىتاتىن قازاقستاندىق ونلاين-ترەناجەر, ماتەماتيكانى قاشىقتان وقىتۋ بويىنشا نارىق كٶشباسشىسىنا اينالعان جوبا.
پلاتفورمادا 340 مىڭنان استام قولدانۋشى بار, ونىڭ 12,7 مىڭعا جۋىعى پەرسونالدى وقىتۋ ەدٸسٸمەن بٸلٸم الىپ جاتىر. اتاۋى ابايدىڭ «سەن دە بٸر كٸرپٸش دٷنيەگە, كەتٸگٸن تاپ تا بار قالان!» دەگەن ٶلەڭ جولدارىنان الىنعان.
ماتەماتيكا ارقىلى ەر بالادا مىقتى بٸلٸم ٸرگەتاسىن قالاۋعا ىقپال ەتۋ دەگەن ميسسييامەن جۇمىس ٸستەيدٸ. 2022 جىلى پلاتفورماداعى ەسەپتەردٸ ورىس تٸلٸنە اۋدارىلىپ, تمد اياسىندا ساتىلا باستادى. بيىل رەسەي فەدەراتسيياسىندا (تاتارستان, باشقۇرتستان), ٶزبەكستان, قىرعىزستان مەملەكەتتەرٸندە اشىلدى. Qalan.kz ورتالىق ازيياداعى ٸرٸ حالىقارالىق تەحنوپارك «Astana Hub» رەزيدەنتٸ.
