"ۋا, ەلباسى – نۇر-اتام,
ەر ٸسٸڭدٸ ۇناتام.
دونالد ترامپپەن دوستاسىپ,
جارقىن اتتى مىنا تاڭ!"
نەمەسە
"قايتارىپ ەبٸش ەكە كەليماسىن,
قاراتقان قۇبىلاعا قاري باسىن.
اعايىن, ەدەپپەنەن ەز بابانىڭ,
قولدايىق بٸزدەر بٸرگە داريعاسىن!", – دەپ جىرلايتىن بالتابەك نۇرعاليەۆتٸڭ ٶلەڭدەرٸن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىنان شولىپ شىعۋىڭىزعا بولادى, نەگٸزٸندە.
كٷنٸ كٷشە ٶز تۋراسىندا, ٶزٸنٸڭ ۇستانىمى تۋراسىندا بٸرنەشە سايتقا سۇحبات بەرگەن بالتابەك بۇل جولى قازاقستاندا مونارحييا قۇرۋدى ۇسىنعان ەكەن. اۆتوردىڭ جەلٸدەگٸ جازباسىن قاز-قالپىندا جارييالاعاندى جٶن كٶردٸك.
ول نە دەيدٸ?
مونارحييالىق بيلٸكتٸڭ توعىز باسىمدىعى
"مونارحييا دەپ مەملەكەتتٸڭ جوعارعى ٶكٸمەت بيلٸگٸ جەكە-دارا, بٸر عانا بيلەۋشٸنٸڭ قولىندا بولىپ, ول ەكەدەن بالاعا مۇرا رەتٸندە قالاتىن تٷرٸن ايتاتىنىن بەرٸمٸز جاقسى بٸلەمٸز.
مەنٸڭ ارمانىم – بولاشاقتا ەگەمەن ەلٸمٸزدٸڭ مونارحييالىق مەملەكەت بولعاندىعى.
نەگە دەيسٸز بە? مەن ٶز ۇسىنىسىمنىڭ دۇرىستىعىن دەلەلدەۋ ٷشٸن مونارحييانىڭ توعىز تيٸمدٸلٸگٸن العا تارتامىن:
بٸرٸنشٸدەن, مونارحييا بٸزدٸڭ مەڭگٸلٸك ەل بولۋىمىزدىڭ كەپٸلٸ بولا الادى.
ەكٸنشٸدەن, مونارحييا ۇلى ٸستەردٸڭ ۇيىتقىسى بولىپ جٷرگەن ەلباسىمىزدىڭ تەۋەلسٸزدٸك تاريحىندا تىندىرىپ كەلە جاتقان ۇلاعاتتى ٸستەرٸنٸڭ ٶشپەۋٸنە جول اشادى.
ٷشٸنشٸدەن, مونارحييا بولاشاق تاق مۇراگەرٸن بالا كەزدەن تەربيەلەپ, ەلدەگٸ تۇراقتىلىقتىڭ, تىنىشتىقتىڭ, قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتٸپ, ساياسي تٶڭكەرٸستەردٸڭ ورىن الماۋىنىڭ الدىن الادى. تەجٸريبە تەكتٸلٸكپەن جالعاسادى. بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸم باستى باعدار بولادى.
«باسقارۋ مەكتەبٸ» – اتادان بالاعا ٶمٸرلٸك ٶنەگە بوپ سٸڭەدٸ.
«ۇيادا نە كٶرسەڭ, ۇشقاندا سونى ٸلەرسٸڭ» دەپ قازاق بەكەر ايتپاعان.
تەكتٸ ەلباسقارۋدىڭ تيٸمدٸ تەتٸكتەرٸ – تەك مونارحييادا.
تٶرتٸنشٸدەن, مونارحييا جارلىقتىڭ جەدەل ەرٸ ساپالى ورىندالۋىن قاداعالايدى. تولاسسىز تالقىلاۋلار, تالاستار, ايتىستار-تارتىستار تىيىلادى.
بەسٸنشٸدەن, مونارحييا مەملەكەتتە ۇزاقمەرزٸمدٸ, ۇستانىمى بەرٸك, بەرەكەلٸ باستامالار مەن جٷيەلٸ جوبالاردىڭ جٷزەگە اسۋىنا مٷمكٸندٸك تۋعىزادى. دەموكراتييالىق جاعدايدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ اۋىسۋى ەلدٸڭ كٶپجىلداردان بەرٸ ەرەڭ قولجەتكٸزگەن قاعيدالارىنىڭ ٶزگەرۋٸنە, قوعامدىق احۋالدىڭ قۇبىلۋىنا, رۋحتىڭ قۇلدىراۋىنا, اسىل مۇراتتاردىڭ اداسۋىنا الىپ كەلەدٸ. «بوراندى كٷنٸ بەرٸلگەن ۋەدە تىنىق كٷنٸ ۇمىتىلادى» دەيدٸ اعىلشىن اقىنى ۋ.شەكسپير.
التىنشىدان, مونارحييالىق جٷيەدەگٸ ەل باسشىسىنىڭ مەملەكەت مٷددەسٸنەن اۋىتقۋعا, ٶزگە ماقساتتارعا الاڭداۋعا مۇرشاسى بولمايدى. سەبەبٸ ول – مەملەكەتتٸڭ دەل ٶزٸ بولىپ تابىلادى.
جەتٸنشٸدەن, مونارحييا بيلٸك جٷيەسٸنٸڭ بٸرتۇتاستىعىن ۇلىقتايدى. مىزعىمايتىن مەملەكەتتٸك بيلٸك جٷيەسٸ تەك مونارحييا جاعدايىندا عانا مٷمكٸن.
قالعان جاعدايلاردا مەملەكەتتٸڭ قۇلاۋى, تٸپتٸ قۇرىپ كەتۋ قاۋپٸ باسىم.
سەگٸزٸنشٸدەن, مونارحييا ەلدٸ مەملەكەت باسىنا بيلٸككە قول جەتكٸزۋدٸ عانا ماقسات تۇتقان كٶرسەقىزار «كٶلدەنەڭ كٶك اتتىنىڭ» كەلۋٸنەن قورعايدى.
توعىزىنشىدان, مونارحييا بٸزدٸڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان زور جەتٸستٸكتەرگە جەتكەن ەڭ دامىعان مەملەكەتتەردٸڭ دارا قاتارىنان تابىلۋىمىزعا باستايدى.
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نەگٸزٸن قالاعان تەۋەلسٸزدٸكتٸ مونارحييا عانا مەڭگٸلٸك باياندى ەتپەك", – دەپ جازعان ەكەن بالتابەك نۇرعاليەۆ.
ال سٶزٸنٸڭ سوڭىن اقىن ەكٸ شۋماق ٶلەڭمەن تٷيٸندەپتٸ:
مونارحييا – باباسى مەن بالاسى,
مونارحييا – الىپ شىنار اعاشى!
مەڭگٸ جاسىل, مەڭگٸ اسىل شىناردىڭ,
قاسيەتٸن, تەكتٸلٸگٸن ۇعار كٸم?
ٶركەن جايىپ, ٶسسەك بٸزدەر بوپ شىنار,
ودان اسقان باقىت, سٸرە, جوق شىعار?!",
قۇرمەتپەن, بالتابەك نۇرعاليەۆ
