قازاقستاندا كٷندەلٸكتٸ قىمباتشىلىق حالىقتىڭ باستى مەسەلەسٸنە اينالدى. قارجى ساراپشىسى ايبار ولجاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸنگٸ باعانىڭ ٶسۋٸ سوڭعى ون جىلداعى قاتە ساياساتتىڭ سالدارى بولىپ وتىر, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, 2014 جىلدان بەرٸ قىمباتشىلىقپەن كٷرەستە ەكٸمشٸلٸك-ەمٸرشٸلدٸك ەدٸستەر قولدانىلىپ كەلدٸ. ياعني بيلٸك كەسٸپكەرلەرگە باعانى ٶسٸرمەۋدٸ بۇيىرىپ, جاساندى باقىلاۋ ورناتتى. بٸراق نارىق جاعدايىندا بۇل تەسٸل تيٸمسٸز بولىپ, ساۋداگەرلەر تاۋار تاپشىلىعىن قولدان جاساپ, ٶز باعاسىمەن ساتۋعا كٶشكەن.
«وسىعان بايلانىستى كەسٸپكەرلەر تەۋەكەلگە دايىندالىپ, بولاشاققا سەنٸمسٸزدٸكپەن قاراپ, تاۋاردى بارىنشا قىمبات ساتۋعا تىرىستى. سونىڭ كەسٸرٸنەن باعا ٷنەمٸ كٶتەرٸلٸپ وتىردى», – دەيدٸ ولجاەۆ.
ەكونوميست كوممۋنالدىق قىزمەت تاريفتەرٸنٸڭ قىمباتتاۋىن 2018 جىلدان بەرٸ شەشٸلمەي كەلە جاتقان مەسەلە دەپ باعالايدى. سول جىلى تاريفتەن تٷسكەن قارجىنى ينجەنەرلٸك جٷيەلەردٸ جاڭارتۋعا باعىتتاۋ جوسپارلانعانىمەن, ول قاراجات ماقساتسىز جۇمسالىپ, باستاما توقتاپ قالعان. ال ەسكٸرگەن قۇبىرلار مەن قازاندىقتار سوڭعى جىلدارى جيٸ ٸستەن شىعا باستادى.
«قازٸر تاريفتٸ ٶسٸرمەسەك, ەرتەڭ سۋ دا, جارىق تا بولمايدى. تاڭداۋ ەكٸ-اق تٷرلٸ: نە سۋ جوق, بٸراق تەگٸن, نە سۋ بار, بٸراق سەل قىمبات», – دەيدٸ ساراپشى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2026 جىلعا قاراي تاريفتەردٸڭ جالپى ٶسٸمٸ 30%-عا جەتۋٸ ىقتيمال.
ولجاەۆ ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ كٶتەرٸلۋٸنە ەكٸ نەگٸزگٸ فاكتور ەسەر ەتٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
بٸرٸنشٸدەن, قازاقستان ٶزٸن تولىقتاي ازىق-تٷلٸكپەن قامتاماسىز ەتە المايدى. جىل سايىن 4 ملرد دوللارعا جۋىق ٶنٸم شەتەلدەن يمپورتتالادى, ونىڭ تەڭ جارتىسى رەسەيدەن ەكەلٸنەدٸ. رەسەيدەگٸ ينفلياتسييا مەن رۋبلدٸڭ قىمباتتاۋى قازاقستانداعى باعاعا تٸكەلەي ىقپال ەتۋدە.
ەكٸنشٸدەن, وتاندىق فەرمەرلەر ٶنٸمٸن ٸشكٸ نارىقتان گٶرٸ شەتەلگە ٶتكٸزگەندٸ تيٸمدٸ كٶرەدٸ.
« 12 اي بويى ەڭبەك ەتٸپ, مالىن ٶسٸرٸپ, تەرٸن تٶككەن شوپانعا «شەتەلگە قىمباتقا ساتپا, ٸشكٸ نارىققا ارزان سات» دەپ قالاي ايتا الامىز? سەبەبٸ سىرتقا قىمباتقا ٶتكٸزگەن ەلدەقايدا پايدالى», – دەيدٸ ساراپشى.
نە ٸستەۋ كەرەك?
ساراپشىنىڭ ويىنشا, تاريفتەر بويىنشا قىمباتشىلىقتان قاشىپ قۇتىلۋ مٷمكٸن ەمەس – كەمٸندە 5–6 جىل شىداۋعا تۋرا كەلەدٸ. دەگەنمەن تاريفتەن تٷسكەن قاراجاتتىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن قاتاڭ قاداعالاۋ قاجەت.
جانارماي سالاسىندا نارىق تەپە-تەڭدٸكتٸ ٶزٸ رەتتەۋٸ تيٸس, ال تاكسي مەن قوعامدىق كٶلٸكتەردٸ ارزان ەلەكتروموبيلدەرگە اۋىستىرۋ ماڭىزدى.
ازىق-تٷلٸك مەسەلەسٸندە باستى جول – ٶندٸرٸستٸ دامىتۋ.
«قازاقستان تاماقتىڭ بەرٸن ٶزٸندە ٶندٸرمەيٸنشە, قىمباتشىلىق توقتامايدى», – دەيدٸ ولجاەۆ.
