وبلىس ەكٸمٸ ەڭ بٸرٸنشٸ قاسكەلەڭ توپتىق سۋ قۇبىرى قۇرىلىسىنىڭ جوباسىمەن تانىستى. وعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 12 ملرد. تەڭگە بٶلٸنگەن. نىسان قاسكەلەڭ قالاسىمەن قاتار 18 ەلدٸ مەكەندٸ اۋىز سۋمەن ٷزدٸكسٸز قامتي الادى.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ جوبانىڭ ٸ كەزەگٸنٸڭ 1-شٸ ٸسكە قوسۋ كەشەنٸ تولىعىمەن اياقتالعان. باس سۋ قويماسىنان قاسكەلەڭگە دەيٸن سۋ تازارتۋ ستانساسى ارقىلى قۇبىر تارتىلعان. سونىڭ ارقاسىندا تۇرعىندار ساپالى اۋىز سۋعا قول جەتكٸزەتٸن بولادى. قازٸرگٸ كەزدە قۇجاتتاردى تٸركەۋ جۇمىستارى جٷرٸپ جاتىر. سونداي-اق 2 جەنە 3-شٸ ٸسكە قوسۋ كەشەنٸ جوباسىنىڭ اياسىندا ماگيسترالدى سۋ قۇبىرى مەن جەتكٸزۋ جەلٸلەرٸ قۇرىلىسىنىڭ جوباسى مەملەكەتتٸك ساراپتامادان ٶتكٸزٸلۋدە. مۇنان كەيٸن ەلدٸ مەكەندەر ٸشٸنە رەزەرۆۋارلار مەن سورعى ستانسالارى ورناتىلاتىن بولادى.
– قاراساي اۋدانىنىڭ, سونىڭ ٸشٸندە الماتى قالاسى ماڭىنداعى ەلدٸ مەكەندەردٸڭ دە سۋمەن قامتۋ مەسەلەسٸن الداعى ەكٸ-ٷش جىل كٶلەمٸندە شەشۋٸمٸز كەرەك. بۇل – باسىمدىق بەرەتٸن مٸندەت. باۋ-باقشا سۋارۋدا مەسەلە تۋىنداماۋ ٷشٸن ارىق جٷيەلەرٸن دە رەتكە كەلتٸرۋٸمٸز كەرەك. بۇل مەسەلەنٸ شەشۋگە اۋدان ەكٸمدٸگٸ قازٸردەن كٸرٸسۋٸ تيٸس, – دەدٸ قانات بوزىمباەۆ.
مۇنان سوڭ قانات بوزىمباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتٸنٸڭ «اتامەكەن» تاريحي-مەدەني ورتالىعىن ارالاپ, ودان ەرٸ «ٷشقوڭىر» دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنٸنە كەلدٸ.
سپورت كەشەنٸ حولىندا وبلىس ەكٸمٸنە 2018 جىلى بەكٸتٸلگەن الماتى وبلىسى اۋماعىنىڭ قالا قۇرىلىستىق جوسپارلاۋىنىڭ كەشەندٸ سىزباسى مەن قاسكەلەڭ قالاسىنىڭ باس جوسپارى تانىستىرىلدى. جوسپارلار جايىن «ۋربوستيل» جشس جەتەكشٸسٸ ليۋبوۆ نىسانباەۆا باياندادى.
– الماتىعا جاقىن جاتقان اۋدانداردى تيٸمدٸ دامىتۋ ٷشٸن جۇمىستىڭ نەگٸزگٸ پرينتسيپتەرٸن الماتى قالاسى ەكٸمدٸگٸمەن كەلٸسٸپ اتقارۋىمىز كەرەك. بٸرلەسٸپ شەشەتٸن مەسەلەلەر ٶتە كٶپ. قاسكەلەڭ قالاسىنىڭ باس جوسپارىنا كەلەتٸن بولساق, ونى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن ينىۆەستورلار تارتقان جٶن. 2022 جىلعا ەگجەي-تەگجەيلٸ جوسپار دايىنداۋ كەرەك. قاسكەلەڭنٸڭ ٷلگٸلٸ قالا بولۋعا بارلىق مٷمكٸندٸگٸ بار. ونىڭ ٷستٸنە كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جۇمىستارى باستالدى, – دەپ اتاپ ٶتتٸ قانات بوزىمباەۆ.
وسى جەردە «التىن وردا» ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەنٸنٸڭ ەگجەي-تەگجەيلٸ جوباسى, سول سيياقتى تۇڭعىش پرەزيدەنت ساياباعى قۇرىلىسىنىڭ جوسپارى دا كٶرسەتٸلدٸ. تۇڭعىش پرەزيدەنت ساياباعىنىڭ جوباسىن جٷزەگە اسىرۋدى باقىلاۋ تاپسىرىلدى. الدىمەن جەر ۋچاسكەسٸ بەلگٸلەنٸپ, ودان كەيٸن ناقتى جوباسى دايىندالا باستاۋى تيٸس.
سپورتتىق كەشەننٸڭ ٸشٸن ارالاپ, بارلىق ماتەريالدىق-تەحنيكالىق مٷمكٸندٸكتەرٸمەن تانىسقاننان سوڭ قانات بوزىمباەۆ قاراساي, جامبىل, ٸلە اۋداندارىنىڭ بالالارى ٷشٸن سپورت ينتەرناتىن سالۋ جوباسىن دايىنداۋدى تاپسىردى.
– سپورت كەشەنٸندە بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا, جاستاردى سالاماتتى ٶمٸر سالتىنا تارتۋعا بارلىق جاعداي جاسالعان. سپورت ينتەرناتتارى تالدىقورعان قالاسى مەن الاكٶل اۋدانىندا بار. بٸراق الماتى ماڭىنداعى اۋدانداردا جوق, ال تالدىقورعانعا بارۋ بالالار ٷشٸن الىس. سوندىقتان قاراساي اۋدانىندا سپورت ينتەرناتىن سالۋ تۋرالى ناقتى ۇسىنىس ەنگٸزٸڭٸزدەر, – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
بۇدان ەرٸ وبلىس باسشىسى قاسكەلەڭدەگٸ اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ جۇقپالى اۋرۋلار بٶلٸمٸنە باردى. مۇنداعى ٸندەتپەن كٷرەس شارالارىنىڭ قالاي اتقارىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى. عيمارات كٷردەلٸ جٶندەۋدٸ قاجەت ەتەدٸ, بٸر كورپۋسى 1990 جىلدارى سالىنعان, ال قالعان بٶلٸگٸ 1936 جىلى تۇرعىزىلعان. جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ ايتۋىنشا, سەيسميكالىق كٷشەيتۋ جۇمىستارى مەن كٷردەلٸ جٶندەۋ جاساۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار وسى كەزدەسۋدە قازٸرگٸ ەپيدەميولوگييالىق جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, اۋرۋحانانىڭ بٸر بٶلٸمٸ ەمەس, ٶز الدىنا بٶلەك ينفەكتسييالىق اۋرۋحانا بولۋى ٷشٸن تٶسەك ورىن سانىن ارتتىرۋ, قوسالقى جاپسارجاي سالۋ تۋرالى دا سٶز بولدى.
وسى ساپاردا قانات بوزىمباەۆ اۋدانداعى ٸرگەلٸ كەسٸپورىنداردىڭ بٸرٸ, كونديتەرلٸك ٶنٸمدەر شىعاراتىن «حاملە» جشس-عا باردى. مۇندا جىلىنا 14 مىڭ توننا دايىن ٶنٸم شىعارىلادى. اسسورتيمەنتتە پەچەنە, ۆافلي, ۆافلي تورتتارى, شوكولاد ٶنٸمدەرٸ سيياقتى 80-نەن استام ٶنٸم تٷرلەرٸ بار. دايىن ٶنٸمنٸڭ 40% ەكسپورتقا شىعارىلادى. كەسٸپورىندا 900 ادام ەڭبەك ەتەدٸ. زاۋىت جىل سايىن كونديتەرلٸك ٶنٸمدەر ٷشٸن 4 ملرد. تەڭگەگە وتاندىق شيكٸزات ساتىپ الادى.
زاۋىتتىڭ ٶندٸرٸس پروتسەسٸمەن, دايىن ٶنٸم تٷرلەرٸمەن تانىسقان وبلىس ەكٸمٸ قانات بوزىمباەۆ كەسٸپورىننىڭ دامۋ بارىسى جايلى سۇراپ بٸلدٸ. ەڭگٸمەلەسۋ بارىسىندا تاماق ٶنەركەسٸبٸ سالاسىنداعى مامانداردىڭ جەتٸسپەيتٸنٸ ايتىلدى.
وبلىس ەكٸمٸ اۋدان ەكٸمدٸگٸنە ٶڭٸردەگٸ كوللەدجدەر مەن زاۋىت اراسىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا ىقپال ەتۋدٸ تاپسىرىپ, دۋالدى وقىتۋ نەگٸزٸندە كادر مەسەلەسٸن شەشۋگە بولاتىنىن ايتتى.
– كوللەدج ماماندار دايىنداپ بەرەدٸ, ال سٸزدەر ولاردى تاعىلىمدامادان ٶتكٸزەسٸزدەر. سٶيتٸپ ٶزارا بٸرلەسٸپ جاقسى ماماندار دايىنداپ, جۇمىس ورنىمەن قامتيسىزدار, – دەدٸ قانات بوزىمباەۆ.
ساپار بارىسىندا وبلىس باسشىسى ٶڭٸر اكتيۆٸمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزٸپ, ايماقتىڭ دامۋى جەنە تۋىنداعان پروبلەمالاردى شەشۋ جولدارىن تالقىلادى.
اكتيۆ جيىنى بارىسىندا الدىمەن اۋدان ەكٸمٸ جانداربەك دالاباەۆ ٶڭٸردٸڭ ٶتكەن 10 ايداعى دامۋ قورىتىندىلارى تۋرالى قىسقاشا حابارلاپ, الداعى جوسپارلارىنا توقتالدى.
بايانداما اياقتالعان سوڭ وبلىس ەكٸمٸ بيىل اۋداندا نەرەستە ٶلٸمٸ فاكتٸلەرٸنە, ازىق-تٷلٸك ٶندٸرٸسٸنٸڭ ايتارلىقتاي تٶمەندەۋٸنە, ەلەۋمەتتٸك سيپاتتاعى قىلمىستىڭ ارتۋىنا جول بەرٸلگەنٸن اتاپ ٶتٸپ, جاعدايدى جىلدام تٷزەۋ كەرەكتٸگٸن ەسكەرتتٸ.
كەڭەستٸ قورىتىندىلاي كەلە, جوعارىدا ايتىلعان كەمشٸلٸكتەردٸ ەسكەرە وتىرىپ اۋدان ەكٸمٸنە جەنە اۋداننىڭ اتقارۋشى ورگاندارىنا بٸرقاتار ناقتى تاپسىرمالار بەردٸ. مۇندا باستى باسىمدىق پرەزيدەنتتٸڭ جولداۋىنداعى مٸندەتتەرگە جەنە مەملەكەتتٸك باعدارلامالاردىڭ ساپالى ورىندالۋىنا بەرٸلەتٸن بولادى.
– قاراساي اۋدانى – وبلىس ەكونوميكاسىن دامىتۋداعى ماڭىزدى ٶڭٸرلەردٸڭ بٸرٸ. ونىڭ ٷستٸنە الماتىنىڭ ٸرگەسٸندە ورنالاسقان, بۇل دامۋ مٷمكٸندٸكتەرٸنە كەڭٸنەن جول اشادى. سوعان قاراماستان ٶڭٸردە اۋىز سۋ ساپاسىن جاقسارتۋ, گاز, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ, جول مەسەلەلەرٸ ينفراقۇرىلىمدارىنا بايلانىستى بٸرقاتار مەسەلەلەر بار. حالىق تىعىز ورنالاسقان بۇل اۋداندا وسى مەسەلەلەردٸ الداعى 2-3 جىلدا شەشۋٸمٸز كەرەك جەنە بۇل قاراساي اۋدانىنىڭ جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانىنىڭ باستى باعىتى بولۋى تيٸس. اۋدانعا ينۆەستيتسييا تارتۋ جۇمىستارىن جالعاستىرىڭىزدار. بيۋدجەت شىعىندارىن ازايتۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك-جەكەمەنشٸك ەرٸپتەستٸكتٸڭ ەلەۋەتٸن, ەسٸرەسە مەكتەپتەر مەن بالاباقشالار سالۋدا كٶبٸرەك پايدالانۋ كەرەك. جاڭا جۇمىس ورىندارىن كٶپتەپ اشۋ, سونىڭ ٸشٸندە كٶپ بالالى وتباسىلار ٷشٸن جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋىمىز كەرەك. ەلەۋمەتتٸك ماڭىزدى ازىق-تٷلٸكتٸڭ, كوممۋنالدىق قىزمەت تاريفٸ باعاسىنىڭ نەگٸزسٸز ٶسۋٸنە جول بەرمەڭٸزدەر. جىلىتۋ ماۋسىمى ٷزدٸكسٸز ٶتۋٸ تيٸس. تۇرعىنداردىڭ ارىز-شاعىمدارىنا ۋاقىتىندا مەن بەرٸپ وتىرىڭىزدار. قىلمىستى بولدىرماۋ ماقساتىندا الدىن الۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋدى تاپسىرامىن. اۋدان حالقىنىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋ, ەكونوميكانىڭ تۇراقتى ٶسٸمٸن ساقتاۋ, سونداي-اق حالىقتىڭ ۇسىنىس-پٸكٸرلەرٸن جٷزەگە اسىرۋ جٶنٸندە ٸس-شارالاردى قولعا الۋ كەرەك, – دەدٸ قانات بوزىمباەۆ.
