قازاقستاندا مەكتەپ ديرەكتورلارىن تاعايىنداۋ تەرتٸبٸنە ٶزگەرٸس ەنگٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر. وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا ديرەكتورلاردى باستاپقىدا ەكٸ وقۋ جىلىنا تاعايىنداپ, جۇمىسى نەتيجەلٸ بولعان جاعدايدا بۇل مەرزٸمدٸ تاعى ەكٸ جىلعا ۇزارتۋدى ۇسىندى. اتالعان باستامانىڭ مەكتەپ باسقارۋ ساپاسىنا ەسەرٸ قانداي بولۋى مٷمكٸن? وسى ساۋالعا بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ ساراپشىسى ٶمٸر شىنىبەكۇلى جاۋاپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مينيستر ۇسىنعان جاڭا تەرتٸپ
وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ جۇلدىز سٷلەيمەنوۆا Facebook جەلٸسٸندە مەكتەپ ديرەكتورلارىن تاعايىنداۋ تەرتٸبٸن ٶزگەرتۋ جٶنٸندەگٸ ۇستانىمىن جارييالادى. مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, ديرەكتور ەكٸ وقۋ جىلىنا تاعايىندالىپ, جۇمىسى تيٸمدٸ بولعان جاعدايدا تاعى ەكٸ جىلعا ۇزارتىلۋى مٷمكٸن. الايدا بٸر مەكتەپتٸ باسقارۋ مەرزٸمٸ تٶرت وقۋ جىلىنان اسپاۋى تيٸس. بۇل ۇسىنىستى جاقىن ۋاقىتتا مينيسترلٸك بۇيرىعى رەتٸندە بەكٸتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
مينيستردٸڭ سٶزٸنشە, ديرەكتوردىڭ قىزمەتٸ ناقتى نەتيجەلەر ارقىلى باعالانۋى قاجەت. اتاپ ايتقاندا, مەكتەپتەگٸ بٸلٸم ساپاسىنىڭ جاقسارۋى, وقۋشىلاردىڭ بٸلٸم دەڭگەيٸنٸڭ ٶسۋٸ, قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸنٸڭ شەشٸلۋٸ جەنە مۇعالٸمدەردٸڭ كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸنٸڭ ارتۋى نەگٸزگٸ ٶلشەم بولۋى تيٸس. سونىمەن قاتار ول مۇعالٸمدەر تاراپىنان مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ وزبىرلىعىنا قاتىستى شاعىمدار تٷسٸپ جاتقانىن دا اتاپ ٶتتٸ.
“ديرەكتور – وقۋ پروتسەسٸن ۇيىمداستىرۋشى عانا ەمەس, ٶزٸ دە بٸلٸكتٸ, كەسٸبي ۇستاز بولۋى تيٸس”, – دەدٸ مينيستر.
بٸلٸم ساراپشىسى نە دەيدٸ?
اتالعان باستاماعا بايلانىستى بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ ساراپشىسى ٶمٸر شىنىبەكۇلى پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, ۇسىنىستى قولدايتىنىن مەلٸمدەدٸ. ايتۋىنشا, بۇل قادام مەكتەپ باسقارۋ جٷيەسٸندەگٸ بۇرىننان كەلە جاتقان پروبلەمالارعا جاۋاپ رەتٸندە كٶتەرٸلٸپ وتىر.
ساراپشى كەيٸنگٸ بەس-التى جىلدا شىمكەنت قالاسى بٸلٸم باسقارماسى جانىنداعى مەكتەپ ديرەكتورلىعىنا ٷمٸتكەرلەردٸ ٸرٸكتەۋ كوميسسيياسىنىڭ مٷشەسٸ بولعانىن ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە, وسى كەزەڭدە ٷمٸتكەرلەردٸڭ كەسٸبي دەڭگەيٸنە قاتىستى الاڭداتارلىق جايتتار بايقالعان. ەسٸرەسە, كەيٸنگٸ جىلدارى جىلدارى تەجٸريبەلٸ مۇعالٸمدەر ديرەكتور بولۋعا قۇلىقسىز بولىپ كەتكەنٸن العا تارتتى.
“بايقاعان تەندەنتسييام, ٶكٸنٸشكە قاراي, بٸلٸمدٸ, بٸلٸكتٸ مۇعالٸمدەر ديرەكتور بولۋعا ۇمتىلمايتىن بولىپ بارا جاتىر. ەشكٸمدٸ رەنجٸتكٸم دە, كەمسٸتكٸم دە كەلمەيدٸ, بٸراق كەيٸنگٸ كەزدە ديرەكتورلىققا كٶبٸنە دەنە شىنىقتىرۋ پەنٸنٸڭ مۇعالٸمدەرٸ ٷمٸتكەر بولىپ جٷر. ولاردىڭ اراسىندا بۇل قىزمەتكە تاعايىندالىپ كەتكەندەر دە از ەمەس”, - دەيدٸ ول.
ٶمٸر شىنىبەكۇلىنىڭ سٶزٸنشە, كەيبٸر ٷمٸتكەرلەر قاراپايىم سۇراقتاردان دا سٷرٸنٸپ,“شپارگالكا” قولدانعان جاعدايلار دا تٸركەلگەن.
“وسىدان-اق بٸر قورىتىندى جاساۋعا بولادى. ٷمٸتكەرلەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸنٸڭ بٸلٸمٸ مەن باسقارۋشىلىق قابٸلەتٸ ٶتە تاياز. كەيدە قاراپايىم سۇراقتارعا دا جاۋاپ بەرە المايدى. ٶز تەجٸريبەمنەن ايتايىن, شىمكەنت قالاسى بٸلٸم باسقارماسىندا ديرەكتورلىققا ٷمٸتكەرلەرمەن تٸكەلەي ەفير فورماتىندا سۇحبات جٷرگٸزٸلگەن كەزدە, سىرتتا كەزەگٸن كٷتٸپ وتىرعان ٷمٸتكەرلەر كوميسسييا قويعان سۇراقتاردى جازىپ الىپ, سول جەردە شپارگالكا دايىنداپ وتىرعان جاعدايلار دا بولدى. تٸپتٸ دايىن شپارگالكامەن ۇستالعاندار دا كەزدەستٸ. بۇل جازبالار بٸلٸم باسقارماسىنىڭ سايتىندا 2022 نەمەسە 2023 جىلدارى جارييالانعان بولۋى مٷمكٸن”, - دەدٸ ول.
سونداي-اق ساراپشى بٸر مەكتەپتٸ ونداعان جىل بويى بٸر ادامنىڭ نەمەسە بٸر ەۋلەتتٸڭ باسقارۋى جيٸ كەزدەسەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, مۇنداي تەجٸريبە بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ جابىق جٷيەگە اينالۋىنا جەنە ٸشكٸ باقىلاۋدىڭ ەلسٸرەۋٸنە الىپ كەلەدٸ.
“بٸز ديرەكتور تاعايىنداۋدىڭ تٷرلٸ مىسالدارىن كٶردٸك. بٸر مەكتەپتە 30 جىل وتىرعان ديرەكتورلار بار. مەسەلەن, تٷركٸستان وبلىسى ورداباسى اۋدانىنداعى مەكتەپكە 1968 جىلى ەكەسٸ ديرەكتور بولىپ تاعايىندالعان, كەيٸن بالاسى 30 جىل باسقارعان, سوڭىندا ورنىن قىزىنا قالدىرعان. ياعني, بٸر مەكتەپتٸڭ 50 جىلدان استام ۋاقىت بويى بٸر ەۋلەتتٸڭ مەنشٸگٸنە اينالىپ كەتكەنٸن كٶردٸك. مۇنداي دەرەكتەر از ەمەس. كەيبٸر ديرەكتورلار 10 جىل, 8 جىل, 7 جىل, 5 جىل وتىرعان”, - دەپ قوستى ول.
وسى تۇرعىدا ٶمٸر شىنىبەكۇلى مينيستر ۇسىنعان جاڭا تاعايىنداۋ مودەلٸن سىناپ كٶرۋ ورىندى ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. ايتۋىنشا, بۇل تەسٸل ديرەكتورلاردىڭ جۇمىسىنا ناقتى باعا بەرۋگە, جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا جەنە باسقارۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرۋٸ مٷمكٸن.
“مينيستر جۇلدىز دوسبەرگەنقىزىنىڭ باستاماسىن قولدايمىن. مۇنى دا ەكسپەريمەنت رەتٸندە كٶرەيٸك, بەلكٸم نەتيجە وسى جولى شىعار”,- دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار ساراپشى بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا تولىق ينۆەنتاريزاتسييا مەن قارجىلىق اۋديت جٷرگٸزۋ قاجەت ەكەنٸن دە اتاپ ٶتتٸ.
“قالاي بولعاندا دا, بۇعان دەيٸن ديرەكتورلاردىڭ قول استىنداعى قىزمەتكەرلەرگە قىسىم كٶرسەتۋٸ, قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار سەكٸلدٸ مەسەلەلەر ەلٸ تٷبەگەيلٸ شەشٸلگەن جوق. مەن بۇل تۋرالى ايماعامبەتوۆتٸڭ مينيستر بولعان كەزٸنەن باستاپ ايتىپ كەلەمٸن. بارلىق بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸنە تولىق ينۆەنتاريزاتسييا مەن اۋديت جٷرگٸزٸلۋٸ تيٸس. بۇل – ۋاقىتشا نەمەسە فورمالدى شارا ەمەس, ناقتى قاجەتتٸلٸك”, - دەپ ۇسىنىسىن ايتتى ساراپشى.
ونىڭ سٶزٸنشە, ەسەپ-قيساپ پەن مەنەدجمەنتتەگٸ ولقىلىقتار جويىلمايىنشا, ديرەكتورلاردى تاعايىنداۋ جٷيەسٸن ٶزگەرتۋ ٶزدٸگٸنەن تٷبەگەيلٸ نەتيجە بەرمەۋٸ مٷمكٸن.
“ٶكٸنٸشكە قاراي, ديرەكتورلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ مەنەدجمەنتتەن, ەسەپ-قيساپتان حابارى جوق. كەڭەس زامانىندا ەربٸر اۋىل مەكتەبٸندە, ون جىلدىق مەكتەپتەردە اۆتوكٶلٸك بولعان. كەيبٸر مەكتەپتەردە سول كەزدەن قالعان كٶلٸكتەر ەلٸ كٷنگە دەيٸن بالانستان شىعارىلماعان دەگەن اقپارات بار. ول كٶلٸكتەردٸڭ ٶزٸ ەلدەقاشان جارامسىز بولىپ, تەمٸر-تەرسەككە اينالعان بولۋى مٷمكٸن, بٸراق قاعاز جٷزٸندە بالانستا تۇر. وسىنداي مەسەلەلەردٸڭ بەرٸ مۇقييات تەكسەرٸلۋٸ كەرەك. سوندىقتان مەن مينيستردٸڭ بۇل باستاماسىن قولدايمىن. ەكسپەريمەنتتەن قورقاتىن ۋاقىتتان ٶتتٸك. بۇعان دەيٸن تٷرلٸ تەجٸريبەلەر جاسالدى. ەندٸ وسىنى دا بايقاپ كٶرەيٸك”,- دەپ تٷيٸندەدٸ ول.
