قاراعاندى وبلىستىق سوتى «ارسەلورميتتال تەمٸرتاۋ» كومپانيياسىنا تيەسٸلٸ بولعان «قازاقستان» شاحتاسىندا بەس شاحتەردٸڭ قازا بولۋىنا بايلانىستى ٸس بويىنشا سوتتالعانداردىڭ اپەللياتسييالىق شاعىمدارىن قاراپ, العاشقى ٷكٸمدٸ ٶزگەرٸسسٸز قالدىردى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz قازتاگ-قا سٸلتەمە جاساپ.
«جەبٸرلەنۋشٸلەر تاراپىنان اپەللياتسييالىق شاعىم تٷسكەن جوق. بٸز ٷكٸمنٸڭ ٶزگەرٸسسٸز قالعانىنا ريزامىز. سوتتا جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ كٶبٸ بولمادى», – دەدٸ قازتاگ تٸلشٸسٸنە جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ بٸرٸ.
سوتتالعاندار اپەللياتسييالىق شاعىمدارىندا ٶزدەرٸنە تاعىلعان ايىپتاۋلاردى الىپ تاستاپ, اقتاۋدى سۇراعان. العاشقى ينستانتسيياداعى سوت پروتسەسٸندە-اق قورعاۋشىلار ولاردىڭ كٸنەسٸز ەكەنٸن ايتىپ, ٷكٸمنٸڭ اقتاۋشى بولۋىن تالاپ ەتكەن ەدٸ. ادۆوكاتتار ايىپتالۋشىلاردى «كٸنەلٸلەر دەپ تاعايىنداعانىن» مەلٸمدەپ, ٸستٸ پروكۋرورعا قايتارىپ, ساپاسىز كونۆەيەر تاسپاسىن ساتىپ الۋداعى بۇزۋشىلىققا ناقتى كٸم كٸنەلٸ ەكەنٸن انىقتاۋدى سۇراعان.
2024 جىلعى اقپاندا شاحتينسك قالالىق سوتى تٶرت ايىپتالۋشىنى قاۋٸپسٸزدٸگٸ تٶمەن كولونيياعا تٶرت جىل باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا جەنە ٷش جىلعا دەيٸن تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ سالاسىندا باسشىلىق قىزمەت اتقارۋ قۇقىعىنان ايىرۋ جازاسىنا كەسكەن بولاتىن. سوتتالعانداردىڭ قاتارىندا – اپات كەزٸندە شاحتانىڭ ٶندٸرٸس جٶنٸندەگٸ ديرەكتور ورىنباسارىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى (بۇل قىزمەتتە بٸر ايدان از ۋاقىت ٸستەگەن), كونۆەيەرلٸك كٶلٸك ۋچاسكەسٸنٸڭ باستىعى, ونىڭ ورىنباسارى (بٸر جىلدان از ەڭبەك ٶتٸلٸمەن), سونداي-اق ۋاقىتشا مەحانيك ورىنباسارى بولعان جۇمىسشى بار.
سوت ولاردىڭ «تاۋ-كەن جەنە قۇرىلىس جۇمىستارى كەزٸندە قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىن بۇزىپ, ابايسىزدا ەكٸ نەمەسە ودان دا كٶپ ادامنىڭ ٶلٸمٸنە سەبەپكەر بولعان» دەگەن باپ بويىنشا كٸنەسٸن دەلەلدەندٸ دەپ تانىدى. سۋديا دانييار ەلمەنوۆتٸڭ ايتۋىنشا, ايىپتالۋشىلار ٶندٸرٸستەگٸ بۇزۋشىلىقتارعا قاراماستان جۇمىستى توقتاتپاعان, ورتاشا جانعىش تاسپانى ورناتۋعا جول بەرگەن, سونداي-اق جٶندەۋ اۋىسىمىنا قاجەتتٸ جۇمىس ناريادى بەرٸلمەگەنٸ انىقتالعان.
سوت بۇعان دەيٸن قايتىس بولعانداردىڭ وتباسىلارى تالاپ ەتكەن مورالدىق ٶتەماقىنى تٶلەۋ تۋرالى ازاماتتىق تالاپتاردى قاناعاتتاندىرماعان. جەبٸرلەنۋشٸلەر شاحتا مەن امت كومپانيياسىنىڭ جوعارى باسشىلىعى دا سوت الدىندا جاۋاپ بەرۋٸ تيٸس ەكەنٸن ايتقان. كەيبٸر وتباسىلار سوتتان قاتاڭ جازا تاعايىنداۋدى سۇراسا, ەندٸ بٸرەۋلەرٸ شەشٸمدٸ سوتتىڭ قاراۋىنا قالدىرعان نەمەسە ايىپتالۋشىلاردى باس بوستاندىعىنان ايىرماۋدى سۇراعان. كەيبٸرٸ ولاردىڭ كٸنەسٸ تەك جارتىلاي ەكەنٸن ايتسا, تاعى بٸرەۋلەرٸ اقتاۋ ٷكٸمٸن شىعارۋدى سۇراعان.
«قازاقستان» شاحتاسىنداعى تراگەدييا 2023 جىلعى 17 تامىزدا ورىن الدى. ٶرت سالدارىنان بەس شاحتەر — 26 جاستاعى يليا ستاروۆويت, 29 جاستاعى ارتۋر حاليكوۆ, 45 جاستاعى دەنيس ستەشين, 56 جاستاعى ۆيكتور بۋرگۋن جەنە 58 جاستاعى ۆيتاليي سليۋنكوۆ قازا تاپتى. تەرگەۋ نۇسقاسىنا سەيكەس, ولار كٶمٸرقىشقىل گازىنان ۋلانعان. تاعى 17 جۇمىسشى تٷرلٸ جاراقات الدى. بيلٸك بۇل وقيعا ٷشٸن جۇمىس بەرۋشٸ — امت-نى تولىق كٸنەلٸ دەپ مەلٸمدەگەن. قايعىلى جاعدايعا بايلانىستى 28 ادامنىڭ جاۋاپتى ەكەنٸ ايتىلعانىمەن, ولاردىڭ تەك تٶرتەۋٸ عانا سوتقا تارتىلدى.
2024 جىلعى ماۋسىمدا شاحتينسك سوتى 2022 جىلدىڭ قاراشاسىندا جارىلىس بولىپ, بەس جۇمىسشى قازا تاۋىپ, تٶرتەۋٸ اۋىر جاراقات العان لەنين اتىنداعى شاحتا بويىنشا دا تٶرت قىزمەتكەرگە ەرتٷرلٸ مەرزٸمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن تاعايىندادى. الايدا مارقۇمداردىڭ تۋىستارى قانشا تالاپ ەتكەنٸمەن, امت-نىڭ جوعارى باسشىلىعى مەن مەنشٸك يەلەرٸ جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلعان جوق.
قازٸر قاراعاندىدا كوستەنكو اتىنداعى شاحتادا 46 شاحتەر قازا تاۋىپ, 28-ٸ جاراقات العان جارىلىسقا قاتىستى ٸس قارالىپ جاتىر. ايىپتالۋشىلار قاتارىندا شاحتا باسشىلىعى مەن ينجەنەرلٸك-تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەردەن تۇراتىن 10 ادام بار. بۇل وقيعا – ميللياردەر لاكشمي ميتتالدىڭ «ارسەلورميتتال تەمٸرتاۋ» كومپانيياسىن باسقارعان سوڭعى 30 جىل ٸشٸندەگٸ ەڭ كٶپ ادام ٶلٸمٸنە ەكەلگەن اپات بولدى.
