بيلٸك تٷرلٸ اڭىز ويلاپ تاۋىپ, قاڭتار قىرعىنىن ەلدٸڭ جادىنان ٶشٸرۋگە قانشا تىرىسسا دا, ول ەرەكەتٸ ەش نەتيجەسٸز بولىپ تۇر. سەبەبٸ ولار كٶپشٸلٸكتٸڭ كٶكەيٸندەگٸ ەڭ ماڭىزدى ەرٸ ناقتى «كٸم كٸنەلٸ?» دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرە الماي وتىر.
بەيبٸت كٷندە كٶشەلەر مەن الاڭداردا جٷزدەگەن ازاماتتىڭ قانى تٶگٸلگەنٸنە كٸم كٸنەلٸ? ارتىنان جازىقسىز ادامداردىڭ ازاپتالۋىنا كٸم جاۋاپتى? ايتقان «20 مىڭ تەرروريستتەر» قايدا? «ەرۋاقتاردىڭ سوتىن» ٶتكٸزٸپ, قاڭتاردا وققا ۇشىراعانداردان «تەرروريست» جاساۋ كٸمگە كەرەك? 1 جىل, 8 ايدان كەيٸن بۇل سۇراقتارعا جاۋاپ ەلٸ بەرٸلگەن جوق.
رەسمي تٷردە كەرٸم مەسٸموۆ «مەملەكەتتٸك تٶڭكەرٸسكە تالپىنىس» جاساۋشى اتاندى. بٸراق ونى قاڭتار وقيعاسىنىڭ باستى ۇيىمداستىرۋشىسى دەگەنگە ەل سەنە قويعان جوق.
ساياساتتان حابارى بارلار ونىڭ نازارباەۆتىڭ ايتقانىنان شىقپايتىن ادام بولعانىن جاقسى بٸلەدٸ. تەرگەۋ مەن سوت قۇپييا ٶتكەندٸكتەن «تٶڭكەرٸستٸڭ» ماقساتى جەنە ونىڭ ارتىندا كٸم تۇرعانى قوعام نازارىنان جاسىرىن قالدى. جەنە دە مەسٸموۆتىڭ ٸستەگەن قىلمىس ەرەكەتتەرٸ مەن بەرگەن جاۋاپتارى كٶپشٸلٸككە تانىستىرىلمادى.
جاقىندا بيلٸك «جابايى» ارماندى سوتتاۋمەن قاڭتارعا نٷكتە قويعىسى كەلگەندەي سىڭاي تانىتتى. جاساعان قىلمىستارى ٷشٸن, ەلبەتتە, «ديكيي» ارمان جازالانۋى كەرەك. دەگەنمەن, قاڭتار وقيعاسىنىڭ باستى ۇيىمداستىرۋشىسى بولۋىنا ونىڭ «سالماعى» تٸپتٸ دە تارتپايدى. ونىڭ ٷستٸنە, بۇل سوت تا قۇپييا ٶتەتٸن بولدى.
وسىنداي قۇپييا سوتتارمەن اقوردا حالىق ازدى-كٶپتٸ سەنەتٸن «ۆەرسييانى» ٸزدەپ جاتقان سيياقتى. الدىنداعى اڭىزدار ٸسكە جاراماي قالعاندى. جارامايدى دا. ٶيتكەنٸ قاراپايىم لوگيكاعا سالساق, قاڭتار قىرعىنىنا تٷبٸ ەكٸ كٸسٸنٸڭ بٸرەۋٸ, نە ەكەۋٸ دە كٸنەلٸ بوپ شىعادى. ولاردىڭ ەسٸمٸن بەرٸ بٸلەدٸ. مەسەلە تەك, كٸنەلەرٸن جەڭٸلدەتەتٸن جاعدايلاردا: جامان نيەتتەن بە, جوق اداسقاننان با?
قاڭتاردا تاپسىرما ورىنداۋشىلاردى, تٸپتٸ قىرعىنعا مٷلدە قاتىسى جوق ادامداردى سوتتاۋ قاندى وقيعانىڭ شىندىعىن اشپايدى. ەرتە مە, كەش پە, «دەۋ كٶكەلەردٸ» اتاۋعا تۋرا كەلەدٸ. سامات ەبٸشتٸڭ تەرگەۋٸنٸڭ قايتا اشىلۋى ەڭگٸمە وسى باعىتتا ٶربيتٸنٸن كٶرسەتەدٸ. اياعىندا اقوردانىڭ امالى قالماي, بٸرٸنشٸ پرەزيدەنتتٸڭ ەسٸمٸن اتاۋعا تۋرا كەلەدٸ.
قازٸرگٸدەي قۇپييا تەرگەۋلەر مەن سوتتار ارقىلى ەدٸلەت ورنامايدى. تٷبٸندە قاڭتار وقيعاسى بويىنشا اشىق جەنە تەۋەلسٸز تەرگەۋ جٷرٸپ, ەدٸل سوت ٶتٸپ, جاۋاپتىلار زاڭ الدىندا تيٸستٸ جازاسىن, تاريحتا جەنە بولاشاق ۇرپاقتىڭ الدىندا ٶزٸنە لايىق باعاسىن الادى دەپ سەنەمٸن. سەبەبٸ تراگەدييا تىم ٷلكەن. شىندىقتى ٶتە كٶپ ادام بٸلەدٸ.
سٶز سوڭىندا جۋرناليست جەنە ساياسي بەلسەندٸ ەيگەرٸم تٸلەۋجان مەن ٶزگە دە ازاماتتاردىڭ «الماتى ەۋەجايىن باسىپ الۋ» ٸسٸ بويىنشا سوتتالىپ, قاتاڭ جازاعا تارتىلۋى قيسىنسىز ەكەنٸن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. ولارعا تولىق قولداۋ بٸلدٸرٸپ, ساياسي استارى بار سوت شەشٸمدەرٸن قايتا قاراۋدى تالاپ ەتەمٸن. سونداي-اق مارات جىلانباەۆ پەن دۋمان مۇحامەدكەرٸمنەن «ەكسترەميست» جاساۋ تالپىنىس تەز ارادا دوعارۋلى تيٸس. وسىنداي ەدٸلەتسٸزدٸككە قارسىلىق بٸلدٸرگەن قوعام بەلسەندٸلەردٸ, اتاپ ايتقاندا ابزال دوستيياردى دا قۋدالاۋ توقتاتىلسىن!
عالىمجان جاقييانوۆ, ساياساتكەر
ايتقانداي, جاقسى ٶمٸرگە ۇمتىلعان قازاقتار ٷشٸن انگلييا مەن كورەيادان كەم تٷسپەيتٸن ەلتەرنەتيۆا تابىلدى. تولىعىراق وسى جەردە: dalainside/zhumys
