جاقىندا قاڭتار وقيعاسى كەزٸندە ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸن باسقارعان ەرلان تۇرعىمباەۆ ۇستالدى. ال باس پروكۋراتۋرا 2022 جىلعى قاڭتارداعى وقيعالارعا بايلانىستى قىلمىستىق ٸستەردٸ ەلٸ دە تەرگەپ جاتقانىن جارييا ەتتٸ. ساراپشىلار قاڭتار شىندىعى 2 جىلدا قانشالىق اشىلدى دەگەن ساۋالعا جاۋاپ بەردٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى ايدوس سارىمنىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل وقيعاعا قاتىستى شىندىق ەلٸ دە اشىلا تٷسەدٸ.
"قاڭتار شىندىعى ەلٸ اشىلعان جوق, اشىلا تٷسەدٸ. قاڭتار وقيعاسىنا دەيٸن بٸر جىل بۇرىن اقش-تا مەجٸلٸستٸ جاۋلاپ الۋ ەرەكەتٸ بولعان ەدٸ. مىسال ٷشٸن سونىڭ سوتتارى ەلٸ جٷرٸپ جاتىر. ترامپقا ەلٸ كٷنگە دەيٸن ايىپ تاعىلايىن دەپ جاتىر. ەرتە مە, كەش پە, سول سوتتىڭ بولاتىنى انىق. سول سيياقتى تۇتقىنعا تٷسكەن ادامدار ۋاقىت ٶتە جان-جاعىن ويلانا باستايدى. ولارمەن تەرگەۋشٸلەردٸڭ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتادى. "شىنىمدى ايتسام, مەن كٸنەلٸ ەمەسپٸن, ماعان مىناداي تاپسىرما كەلٸپ ەدٸ" دەگەندەي قوسىمشا اقپارات بەرۋٸ مٷمكٸن. ادۆوكاتتارى بار, اعايىن-تۋىسى بار, ادام قاپاسقا تٷسكەن سوڭ "نەگە مەن عانا جاۋاپ بەرۋٸم كەرەك, نەگە مىنالار جاۋاپ بەرمەيدٸ" دەپ نەشە تٷرلٸنٸ ويلايدى عوي.
مەنٸڭ ويىمشا, ەلٸ تولىققاندى شىندىعىن اشىپ بٸتكەن جوقپىز, وعان دا ۋاقىت كەرەك. بٸراق وسىنداي وقيعالاردىڭ, وسىنداي فاكتٸلەردٸڭ تٷپكٸلٸكتٸ ٷلكەن جيىنتىعى ٷلكەن بٸر شىندىقتى اشادى", - دەدٸ ول "حالىق ٷنٸنە".
دەپۋتات ابزال قۇسپان دا قاڭتارعا قاتىستى تەرگەۋلەر بٸرنەشە جىلعا سوزىلادى دەگەن پٸكٸردە.
"قاڭتار شىندىعى اشىلدى دەپ ايتقان دا دۇرىس ەمەس. قاڭتارعا قاتىستى لاۋازىم يەلەرٸنٸڭ بارلىعى ۇستالىپ بولدى دەپ ايتۋ دا شىندىققا سەيكەس كەلمەيدٸ. وعان ناقتى بٸر مىسال كەلتٸرەيٸن. قاڭتارعا قاتىستى 5500-دەن اسا قىلمىستىق ٸس تٸركەلدٸ, ال سوتقا كەتكەن قىلمىستىق ٸستەردٸڭ سانى 500-دٸڭ تٶڭٸرەگٸندە عانا. ياعني بارلىق قىلمىستىق ٸستٸڭ ون پايىزىنا دا جەتپەيدٸ.
سوندىقتان, بٸرٸنشٸدەن, تۇرعىمباەۆپەن شەكتەلمەيدٸ. ەكٸنشٸدەن, قاڭتار شىندىعى تولىق اشىلدى دەپ ايتۋعا بولمايدى. بۇل - ەلٸ بٸرنەشە جىلعا سوزىلۋى مٷمكٸن جاعداي. كەم دەگەندە 238 ادام كٶز جۇمدى دەپ وتىرمىز. 1 قىلمىستىق ٸستٸ اشۋ كەيدە بٸرنەشە جىلعا سوزىلاتىن جاعدايلار بولادى. بارلىعىنىڭ نٷكتەسٸن قويۋ ٷشٸن ٶتە كٶپ ۋاقىت كەرەك بولادى. ەلٸ بٸرنەشە جىلعا سوزىلسا دا تاڭعالمايمىن", - دەدٸ دەپۋتات.
ال دەپۋتات جارقىنبەك امانتايدىڭ سٶزٸنشە, شەندٸ قىزمەتتە وتىرعانداردىڭ اراسىندا قاڭتارعا قاتىسى بارلار تابىلۋى دا مٷمكٸن.
"قاڭتار وقيعاسى بٸر كٷندە دايىندالعان دٷنيە ەمەس قوي. سوندىقتان ونىڭ اشىلۋىنا دا ۋاقىت كەرەك بولادى. جاسىرىن, كٶلەڭكەدە, شىمىلدىقتىڭ ارتىندا تۇرىپ ەرەكەت جاساعاندار دا بار. سوندىقتان ونىڭ بەرٸن ايقىنداۋ بٸر كٷننٸڭ, بٸر جىلدىڭ شارۋاسى دەپ ويلامايمىن. ۋاقىت ٶتكەن سايىن اشىلا تٷسەدٸ. ونىڭ ٷستٸنە ەلٸ دە بيلٸكتٸڭ تارماقتارىندا دەل وسى وقيعالارعا قاتىستى ادامداردىڭ بولۋى ىقتيمال", - دەدٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەدٸل جاڭبىرشين تۇرعىمباەۆتىڭ ۇستالۋى جاڭا ادامداردىڭ ۇستالۋىنا دا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.
"قىلمىستى زەرتتەۋ, بولعان وقيعالاردى تەرگەۋ كەزٸندە جاڭا فيگۋرالار پايدا بولۋى مٷمكٸن. سوندىقتان وعان تاڭعالۋدىڭ قاجەتٸ جوق دەپ ويلايمىن. سەبەبٸ قاڭتار وقيعاسى كەزٸندە بۇل كٸسٸ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ بولدى عوي. جاڭا فاكتٸلەر پايدا بولۋى مٷمكٸن. جاڭا ماتەريالدار پايدا بولۋى مٷمكٸن. ەرتەڭ ول كٸسٸنٸ تەرگەگەن كەزدە باسقا فيگۋرالار شىعۋى مٷمكٸن", - دەدٸ ول.
ال دەپۋتات ەرمۇرات باپي تۇرعىمباەۆتىڭ ايىبى نەدە ەكەنٸن تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ.
"تۇرعىمباەۆ قاڭتار وقيعاسىنىڭ كٸندٸگٸ ەمەس, بٸراق بەلگٸلٸ بٸر جاۋاپتى تۇلعا دەپ ەسەپتەيمٸن. سەبەبٸ قاڭتار وقيعاسى كەزٸندە وبلىستىق پوليتسييا دەپارتامەنتتەرٸنٸڭ بارلىعى ٶزدەرٸنٸڭ جۇمىس ورىندارىن تاستاپ كەتٸپ قالۋى - ٷلكەن قىلمىس. ولاردىڭ كەتٸپ قالۋىنا كوماندا بەرگەن - تۇرعىمباەۆ. وسى تۇرعىدان ول سول كەزدٸڭ ٶزٸندە جازاعا تارتىلۋى كەرەك ەدٸ. بٸراق كەش بولسا دا ونى قاماۋعا الۋ قاڭتارعا قاتىستى ەدٸلەتتٸلٸكتٸڭ ٷلكەن بٸر بەلگٸسٸ دەپ ويلايمىن. بٸراق قاڭتاردىڭ مەسەلەسٸ مۇنىمەن بٸتكەن جوق. قاڭتاردىڭ مەسەلەسٸ قازاقستاندا ۇزاققا سوزىلاتىن پروتسەسس بولادى دەپ ويلايمىن", - دەدٸ ساياساتكەر.
ايتا كەتەيٸك, 29 سەۋٸردە اۋىر زارداپتارعا ەكەپ سوققان بيلٸك پەن لاۋازىمدىق ٶكٸلەتتٸگٸن اسىرا پايدالانعانى ٷشٸن (قىلمىستىق كودەكستٸڭ 362-بابى 4-بٶلٸگٸ) بۇرىنعى ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ ەرلان تۇرعىمباەۆ ۇستالعان بولاتىن.
"قىلمىستىق ٸستە مەملەكەتتٸك قۇپييا مەلٸمەتتەر بولۋىنا بايلانىستى سوتالدى تەرگەپ-تەكسەرۋدٸڭ باسقا دەرەكتەرٸ جارييالانبايدى", - دەدٸ پروكۋراتۋرا ٶكٸلدەرٸ.
ال استانا قالاسىنىڭ مامانداندىرىلعان تەرگەۋ سوتى 30 سەۋٸردە بۇرىنعى ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ تۇرعىمباەۆقا قاتىستى ەكٸ اي مەرزٸمگە "كٷزەتپەن ۇستاۋ" تٷرٸندەگٸ بۇلتارتپاۋ شاراسىن سانكتسييالادى.
