قازاقستاندا تسيفرلىق تٶلەمدەردٸڭ ٷلەسٸ ايتارلىقتاي ارتتى. 2026 جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا تٶلەم كارتالارى مەن بانكتەردٸڭ تسيفرلىق سەرۆيستەرٸ ارقىلى 7,1 ملرد قولما-قول اقشاسىز وپەراتسييا جاسالعان. بۇل ەلدەگٸ بارلىق وپەراتسييانىڭ 98 پايىزىنا تەڭ. ال مۇنداي تٶلەمدەردٸڭ جالپى سوماسى 92,1 ترلن تەڭگەگە جەتٸپ, بٷكٸل تٶلەم كٶلەمٸنٸڭ 88 پايىزىن قۇرادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ۇلتتىق بانكتٸڭ دەرەگٸنشە, سوڭعى بەس جىلدا قولما-قول اقشاسىز وپەراتسييالاردىڭ سانى 2,2 ەسە كٶبەيگەن. 2021 جىلى ولاردىڭ سانى 6,3 ملرد بولسا, 2025 جىلى 14 ملرد-قا جەتتٸ. وسى كەزەڭدە تٶلەم كٶلەمٸ دە 73,1 ترلن تەڭگەدەن 188,5 ترلن تەڭگەگە دەيٸن ٶسٸپ, 2,6 ەسە ارتقان.
سوعان قاراماستان, قولما-قول اقشاعا دەگەن سۇرانىس تٶمەندەگەن جوق. كەيٸنگٸ بەس جىلدا اينالىمداعى قولما-قول اقشانىڭ كٶلەمٸ جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 10 پايىزعا ٶسٸپ وتىرعان. ۇلتتىق بانك قاعاز اقشانىڭ قارجى جٷيەسٸندەگٸ ماڭىزى ەلٸ دە جوعارى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ەسٸرەسە تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم ٸستەن شىققان نەمەسە تٶتەنشە جاعداي بولعان كەزدە قولما-قول اقشا بالاما تٶلەم قۇرالى رەتٸندە قاجەت. سوندىقتان ونىڭ اينالىمنان تولىق شىعارىلۋى ەزٸرگە كٷتٸلمەيدٸ.
تسيفرلىق تٶلەمدەر كٶبەيگەن سايىن ينتەرنەت-الاياقتىق قاۋپٸ دە كٷشەيٸپ وتىر. كٷمەندٸ وپەراتسييالاردى انىقتاپ, بۇعاتتاۋ ٷشٸن ۇلتتىق بانك جانىنان انتيفرود-ورتالىق قۇرىلعان. رەسمي مەلٸمەت بويىنشا, 2025 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ بانكتەر 117 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجاتتىڭ الاياقتارعا اۋدارىلۋىنا توسقاۋىل قويعان.
انتيفرود-ورتالىقتا قازٸر 188 مىڭنان استام كٷمەندٸ وقيعا تٸركەلگەن. ونىڭ شامامەن 161 مىڭى الاياقتىق ەرەكەتتەرگە, قالعان 27 مىڭى ٶزگە دە زاڭسىز وپەراتسييالارعا قاتىستى. بۇل جاعدايلاردان 95 مىڭنان استام ادام زارداپ شەككەن. ەڭ جيٸ كەزدەسەتٸن الاياقتىق تەسٸلدەرٸنە جالعان ينتەرنەت-دٷكەندەر, تەلەفون قوڭىراۋلارى جەنە ٶتٸرٸك ينۆەستيتسييالىق ۇسىنىستار جاتادى.
بيىل شٸلدەدە انتيفرود-ورتالىققا كرەديتتٸك بيۋرولار دا قوسىلدى. ولار بٸر ساعات ٸشٸندە بٸرنەشە نەسيەگە ٶتٸنٸم بەرگەن ازاماتتار تۋرالى مەلٸمەت جولدايدى. وسى اقپارات نەگٸزٸندە بانكتەر قوسىمشا تەكسەرۋ جٷرگٸزەدٸ. الداعى ۋاقىتتا جٷيەگە كريپتوپروۆايدەرلەر مەن ماركەتپلەيستەردٸ قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق كٷمەندٸ وپەراتسييالاردى جاسالماي تۇرىپ انىقتايتىن جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارى ەنگٸزٸلمەك.
ۇلتتىق بانك تسيفرلىق تەڭگەنٸ مەملەكەتتٸك قارجى جٷيەسٸنە دە كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ەنگٸزٸپ جاتىر. قازٸر ول نەسيە بەرۋ, سۋبسيدييالاۋ, مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ جەنە سالىقتى باسقارۋ سالالارىنداعى پيلوتتىق جوبالاردا قولدانىلۋدا.
تسيفرلىق تەڭگە ارقىلى دوستىق–مويىنتى تەمٸرجولى, تالدىقورعان–ٷشارال گاز قۇبىرى جەنە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق نىساندارىن جاڭعىرتۋ سەكٸلدٸ ٸرٸ ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار قارجىلاندىرىلىپ جاتىر. وسى ماقساتتا 340,4 ملرد تەڭگەدەن استام تسيفرلىق تەڭگە شىعارىلعان.
تسيفرلىق ققس جوباسىنىڭ نەتيجەسٸندە زاڭدى تۇلعالارعا قوسىلعان قۇن سالىعىن قايتارۋ مەرزٸمٸ 55 كٷننەن 15 كٷنگە دەيٸن قىسقاردى. دەگەنمەن تسيفرلىق تەڭگە قولما-قول اقشانى نەمەسە بانك شوتىنداعى قاراجاتتى تولىق الماستىرمايدى. ازاماتتار اقشانىڭ قاي تٷرٸن جەنە قانداي تٶلەم تەسٸلٸن قولداناتىنىن ٶزدەرٸ تاڭداي الادى.
