ماقالا شارۋاشىلىق قۇرۋ ٷشٸن جەر تەلٸمدەرٸن سۇراپ ٶتٸنٸش حات جازعان قانداستارىمىزعا اقمولا وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى الماگٷل قادىرالينانىڭ «جەر كودەكسٸ» مەن «حالىقتىڭ كٶشٸ-قونى تۋرالى» زاڭ جوباسىنداعى نورمالاردى بۇرمالاپ تٷسٸندٸرگەن جاۋابىنا بايلانىستى ەدٸ.
جەر سۇراعان قانداستارىمىزعا دەل سول قادىرالينانشا جاۋاپ بەرگەن اقمولا وبلىسى, ەرەيمەنتاۋ اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ ەرمەك نۇعىمانوۆ تۋرالى 13 ناۋرىز كٷنٸ اتالمىش سايتتا «ەرمەك نۇعىمانوۆ ەلباسىنىڭ زاڭىنا قارسى ما?» (http://abai.kz/post/view?id=13002 ) دەگەن مەنٸڭ دە ماقالام جارىق كٶرگەن.
اتالعان ەكٸ ماقالانىڭ الدىڭعىسى قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى, قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ اتىنا جازىلىپتى.
10 ناۋرىز كٷنٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ قايرات ايتۋعانوۆ «نۇر وتان» پارتيياسىنىڭ رەسپۋبليكالىق قوعامدىق قابىلداۋ بٶلمەسٸندە ازاماتتارمەن قابىلداۋ ٶتكٸزگەن كەزدە ورالمان اعايىندار كەلٸپ, وسى جەر مەسەلەسٸنە بايلانىستى ٶتٸنٸشتەرٸن ايتتى. پارييانىڭ رەسپۋبليكالىق قوعامدىق قابىلداۋ بٶلمەسٸنٸڭ مەڭگەرۋشٸسٸ جۇماجان جٷكەنوۆ تە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ وسى تٷيٸنگە نازار اۋدارۋىن ٶتٸندٸ.بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ ق.ايتۋعانوۆ كٶمەكشٸسٸ ارقىلىقر اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترٸ ەرلان نىسانباەۆقا تاپسىرما بەرٸپ, قانداسترىمىزدىڭ زاڭ بويىنشا جەر الۋ مەسەلەسٸندەگٸ كەدەرگٸنٸ شەشۋدٸ بۇيىرعان ەدٸ.
بٷگٸن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸندە ەرلان نۇرالىۇلىنىڭ تٶراعالىعىمەن سول جەر تۋرالى جينالىس ٶتتٸ.
جينالىسقا قر اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترٸنٸڭ كەڭەسشٸسٸ تۇرعانباي تەجماعامبەت, قر اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترٸنٸڭ جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى ەرمەك كارەنتاەۆ, ونىڭ ورىنباسارى گٷلجاحان بيمەندينا, قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى الماس توقسانباەۆ جەنە جەر قاتىناستارىن دامىتۋ جەنە جەرگە ورنالاستىرۋدى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باس ساراپشىسى اسەل قىرىقباەۆا قاتىستى.
تەلەكٶپٸر ارقىلى بايلانىسقا شىققان اقمولا وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى الماگٷل قادىرالينانىڭ قايتاتىن تٶرٸ جوق, ەلٸ قاسارىسىپ وتىر. بٸردە «جەر زاڭناماسىنىڭ كەيبٸر نورمالارىن قولدانۋعا موراتوريي ەنگٸزۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ 2016 جىلعى 6 مامىرداعى №248 جارلىعىن», بٸردە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعى تۋرالى زاڭدى كٶلدەنەڭ تارتىپ, بٸراز كٶسٸلدٸ. سونداعىايتپاعى: «ورالمان» - شەتەلدٸك, ازاماتتىعى جوق ادام نەمەسە شەتەلدٸك زاڭدى تۇلعاعا جاتاتىن كٶرٸنەدٸ. سوندىقتان ولارعا جەر بەرۋگە بولمايدى-مىس! ال, ٶزٸ «ورالمان – تاريحي وتانىندا تۇراقتى تۇرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا كەلگەن جەنە وسى زاڭدا بەلگٸلەنگەن تەرتٸپپەن تيٸستٸ مەرتەبە العان, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەگەمەندٸك العان كەزدە ونىڭ شەگٸنەن تىس جەردە تۇراقتى تۇرعان ەتنيكالىق قازاق جەنە ونىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەگەمەندٸك العاننان كەيٸن ونىڭ شەگٸنەن تىس جەردە تۋىلعان جەنە تۇراقتى تۇرعان ۇلتى قازاق بالالارى;» دەپ, ورالماندارعا زاڭدا بەرٸلگەن انىقتامانى زۋلاتىپ وتىر.
بٸراق, الماگٷل امانجولقىزى وسى انىقتاماداعى «وسى زاڭدا بەلگٸلەنگەن تەرتٸپپەن تيٸستٸ مەرتەبە العان»دەگەن تٷيٸندٸ تٷسٸنٸپ تۇرعان جوق. سونداي-اق, انىقتامادا«ورالمانداردى» «شەتەلدٸك», «ازاماتتىعى جوق ادام» نەمەسە «شەتەلدٸك زاڭدى تۇلعا»دەمەي, «ەتنيكالىق قازاق» جەنە «ونىڭ ۇلتى قازاق بالالارى»دەپ تايعا باسقان تاڭباداي ەتٸپ اتاپ كٶرسەتكەنٸن دە اڭعاراتىن تٷرٸ كٶرٸنبەيدٸ. «جەر كودەكسٸنٸڭ» 46-بابىندا, «حالىقتىڭ كٶشٸ-قونى تۋرالى» زاڭىنىڭ 23-بابىندا ورالماندارعا جەر تەلٸمٸ بەرٸلەدٸ دەپ نە ٷشٸن كٶرسەتٸلگەنٸ الماگٷل قادىرالينانىڭ قاپەرٸنە كٸرٸپ شىعاتىن ەمەس. تٸپتٸ, «جەرi بٶلiسۋگە جاتپايتىن مەملەكەتتiك اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمدارىنىڭ قۇرامىنان شىققان جەنە شارتتى جەر ٷلەسi قۇقىعى بۇرىن بەرiلمەگەن وسى اۋماقتا تۇراتىن ازاماتتاردىڭ, سونداي-اق ورالمانداردىڭ شارۋا نەمەسە فەرمەر قوجالىعىن نەمەسە اۋىل شارۋاشىلىعى ٶندiرiسiنە بايلانىستى ٶزگە دە قىزمەتتi جٷرگiزۋi ٷشiن ارنايى جەر قورىنىڭ جەرiنەن بiرiنشi كەزەكتە جەر ۋچاسكەسiن الۋعا قۇقىعى بار»دەگەن«جەر كودەكسٸنٸڭ» 100-بابىن وقىماعان كٶرٸنەدٸ...
قازاق كٶشٸ باستالعالى 25 جىل بولدى. كٶشٸ-قون ساياساتى جولعا قويىلعالى دا شەرٸك عاسىردان اسىپ بارادى. ال, جەر كودەسٸنٸڭ سوڭعى رەت ٶزدەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزٸلگەنٸنە دە كٶپ بولا قويعان جوق. ونىڭ بٷگٸنگٸ سٶزدەرٸن تىڭداپ, شەتتەن ورالعان قانداستارىمىزعا دەگەن كٶزقاراسىنىڭ قاي دەڭگەيدە ەكەنٸن بٸردەن انىق اڭعاردىق. الماگٷل قادىرالينانىڭ بٷكٸل مەرتەبەسٸ مەن قۇقىقعى زاڭمەن ەرەكشە بەكٸتٸلگەن ٶز قانداستارىن ٶزگە كەلٸمسەكتەردٸڭ قاتارىنا قويۋى نەمەسە قويۋعا تىرىسۋى – ۇيات! ماسقارا!! ٶزٸ زاڭعا شورقاق بولسا, زاڭگەرلەرٸ مەن ماماندارى نە بٸتٸرٸپ وتىر?!ورالماندارعا جەر تەلٸمدەرٸن بەرۋگە كەلگەندە ۇلت كٶشباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ٶزٸ قول قويعان زاڭدارعا سەنبەي, بٷيرەكتەن سىيراق شىعارعانى جىنىڭدى ۇستاتادى ەكەن!
نەگٸزٸ, زاڭ بويىنشا, قاردىرالينالار ورالماندارعا جەردٸ جەردەن شۇقىسا دا تاۋىپ بەرۋگە مٸندەتتٸ!!!
قر اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترٸ ەرلان نىسانباەۆتان باستاپ, جينالىسقا قاتىسقان زاڭگەر – ماماندار «جەر زاڭناماسىنىڭ كەيبٸر نورمالارىن قولدانۋعا موراتوريي ەنگٸزۋ تۋرالى» پرەزيدەنتٸنٸڭ №248 جارلىعىننىڭ ورالماندارعا قاتىسى جوق ەكەنٸن, «ورالمان» دەگەننٸڭ ٶز الدىنا بٶلەك مەرتەبە ەكەنٸن ايتىپ ەدٸ, ا.قادىرالينانىڭ جٷنٸ جىعىلعانداي بولدى!
الداعى جەردە جەرگە بايلانىستى زاڭداردى نەگٸزگە الا وتىرىپ, قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ اقمولا وبلىسىنىڭ جەر قاتىناستارى باسقارماسىنا ارنايى تٷسٸنٸكتەمە حات تٷسٸرەتٸن بولىپ كەلٸستٸ.
ا. قادىرالينا سول حاتتىڭ شەشٸمٸنە قاراي جۇمىس جٷرگٸزەدٸ.
بٸز مەسەلەنٸڭ وڭ شەشٸلەتٸنٸنە بەك سەنٸمدٸمٸز!
24.03.2017
استانا
