2025 جىلدىڭ 3 قاڭتارىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ "انا تٸلٸ" باسىلىمىنا "ماقساتىم - ەكونوميكانى جەنە ەگەمەندٸكتٸ نىعايتۋ" اتتى ماقالاسى جارىق كٶردٸ. ٶز ماقالاسىندا پرەزيدەنت ەكونوميست باسشىلاردىڭ قازٸرگٸ جۇمىسىن ورتاشا دەپ باعالايتىنىن ايتادى. بۇل نەنٸ بٸلدٸرەدٸ? وعان قاتىستى مەجٸلٸس دەپۋتاتى, ەكونوميكالىق رەفورمالار جەنە ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋ كوميتەتٸنٸڭ مٷشەسٸ نيكيتا شاتالوۆتىڭ پٸكٸرٸن ۇسىنامىز, دەپ جازادى Dalanews.kz.
"بٸزدٸڭ ەكونوميكامىزدا بٸرقاتار پروبلەمالار بار. ەدەتتە, بٸز ٶسٸمدٸ بيۋدجەتتٸك شىعىستارمەن/جەڭٸلدٸكتەرمەن قامتاماسىز ەتەمٸز ەرٸ ول ارتىنان ۇلتتىق قور ٶتەۋٸ تيٸس بولاتىن تاپشىلىقتى تۋدىرىپ جاتادى. بيۋدجەت اقشاسى, مىسالى, ينفراقۇرىلىمدارعا تٸكەلەي ترانش رەتٸندە نەمەسە نەسيە مٶلشەرلەمەسٸن سۋبسيدييالاۋ رەتٸندە جۇمسالادى. وندا دا بۇل رەتتە كەسٸپكەرلەردٸڭ شەكتەۋلٸ توبى قولداۋعا يە بولادى. بۇل ساياسات بٸر جاعىنان تٷسٸنٸكتٸ. بۇل ارادا مەسەلە سىبايلاس جەمقورلىقتا دا ەمەس, قايتا ساقتاندىرۋ جايىندا. ياعني, اقشانى جاعدايى بەلگٸلٸ, سەنٸمنەن شىعا بٸلگەن ادامعا بەرۋ وڭايىراق, تٸپتٸ ەگەر ول ٶندٸرٸس ەمەس, مەيرامحانالار ۇستاسا نەمەسە قانداي دا بٸر قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسىندا بولسا دا. مٸنە, وسى جاعداي جاقىن كٷندەرٸ ٶزگەرەدٸ", - دەپ جازادى ول Telegram-داعى ارناسىندا.
دەپۋتاتتىڭ پٸكٸرٸنشە, ەكٸنشٸ جاعىنان, ەكونوميكانىڭ بارلىق قالعان سەكتورى "نارىق زاڭدىلىعىمەن" ٶمٸر سٷرەدٸ, ياعني ۇلتتىق بانك بەلگٸلەگەن سىياقى مٶلشەرلەمەسٸ بويىنشا نەسيەلەر الادى.
"ال, شىنىن ايتار بولساق, ٸس جٷزٸندە ونى دا الىپ جاتقان جوق, سەبەبٸ كورپوراتيۆتٸك نەسيەلەۋدٸڭ توقىراۋعا ۇشىراپ جاتقانىنا بٸر جىلعا جۋىق ۋاقىت بولدى, ونىڭ ٸشٸندە ينفلياتسييا مەن ۇلتتىق بانك تٶمەندەتۋدٸ قاراستىرمايتىن بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ جوعارى بولۋىنا بايلانىستى, ٶيتكەنٸ رەتتەۋشٸ ورگاننىڭ اقشا-نەسيە ساياساتىنا ىقپال ەتۋشٸ باسقا قۇرالى جوق. بۇل جاعدايدا ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەر (ەدب) تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەندٸرۋدٸڭ ارقاسىندا اقشا تابۋدا, ٶيتكەنٸ اتالعان باعىتتا سۇرانىس ەلٸ دە جوعارى جەنە ٸشٸنارا سۋبسيدييالانعان نەسيەلەر سىياقىسى ەسەبٸنەن پايدا تابادى, ٶيتكەنٸ ولاردىڭ ٷستٸنە 2% قويادى", - دەيدٸ ول.
شاتالوۆ بۇل رەتتە شوب 30%-بەن نەسيە الۋعا مەجبٷر, ال ٸرٸ بيزنەس ٶز قاراجاتى مەن سۋبسيدييالارىنا عانا ەمەس, سونداي-اق كومپانييا باسشىلىعىنىڭ قارجى حولدينگتەرٸمەن ٷلەستەس بولۋىنا بايلانىستى "ەرەكشە" شارتتارعا ٸلٸنەمٸز" دەپ ەدب-لارعا ارقا سٷيەيدٸ. بۇل ارادا اينالىمداعى قاراجاتىن تولىقتىرۋ جايىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ٶنەركەسٸپ پەن قۇرىلىستاعى ٸرٸ جوبالار تۋرالى دا سٶز بولىپ وتىر.
"نەگٸزٸ, بۇل جاعدايدىڭ ٶزٸ جامان ەمەس, بٸراق ول بەسەكەلەستٸكتٸ شەكتەيدٸ جەنە مەملەكەت شوب-قا قاراي باعىت-باعدار الۋى تيٸس, ٶيتكەنٸ جۇمىسپەن قامتۋ جەنە كٸرٸس ٶسٸمدەرٸ بار ول ارادا. سۋبسيدييالار وسى سەكتورعا دا باعىتتالۋى كەرەك, بٸراق تەۋەكەلٸ, ەرينە جوعارى. سوندا عانا ورتاشا كومپانييالاردىڭ سانىن ارتتىرۋعا بولادى. بٸزدٸڭ جاعدايىمىزدا سۋبسيدييالاۋدى تولىعىمەن تىيىپ تاستاۋ مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸ بەلگٸلٸ. ونداي جاعدايدا ٶنەركەسٸپ پەن ەنەرگەتيكا سەكتورىن جاڭعىرتۋ پروتسەستەرٸ توقىرايدى, اۋىل شارۋاشىلىعى دا حالىقارالىق نارىقتاردا بەسەكەگە تٷسە الماي قالادى, جٸٶ قۇرىلىمىندا شوب ٷلەسٸ ماردىمسىز كٷيدە بولادى. بٸراق ينفلياتسيياعا ەسەرٸن ماردىمسىز ەتۋ ٷشٸن ونى كەرەكتٸ ادامىنا, كەرەكتٸ سالاسىنا تۋرا جەتەتٸندەي ەتۋ كەرەك. سوندا ٶسٸم جاقسى بولادى, ونى قولداۋ ٷشٸن بيۋدجەتتەن شىعاتىن شىعىستار دا كٶپ بولمايدى. وسى ۋاقىتقا دەيٸن بۇل ستاتۋس-كۆو ٶزگەرگەن ەمەس, ولار ەكونوميكا قۇرىلىمىنىڭ ٶزگەرۋٸ تٷرٸندەگٸ جاڭا نەتيجەگە سٷيەنە وتىرىپ, ەسكٸ ەرەجەلەرگە سەيكەس جۇمىس ٸستەگەندٸ جٶن كٶرٸپ كەلدٸ. وسى مەسەلە شەشٸمٸندە جاڭا تەسٸلدەردٸڭ جوقتىعى, مەنٸڭ ويىمشا, مەملەكەت باسشىسى ٶز سۇقباتىندا اتاپ ٶتتٸ", - دەيدٸ ول.
رەفورمالار ەرقاشان ويىن ەرەجەلەرٸن ٶزگەرتۋ بولىپ تابىلادى. سوندىقتان, ونىڭ ايتۋىنشا, ەكونوميكادا دا كٶپ نەرسە ٸستەۋ كەرەك: ٷكٸمەت پەن ۇلتتىق بانكتٸڭ قارىم-قاتىناسىن قالىپقا كەلتٸرۋ, فۋنكتسييالاردى وڭتايلاندىرۋ ارقىلى كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتوردىڭ قاتىسۋىن ازايتۋ, كٶپتەگەن سالاعا نارىقتىق تاريفتەردٸ قايتارۋ, قوعامنىڭ زارداپ شەككەن توپتارىنا شىعىندى اتاۋلى قولداۋ ارقىلى ٶتەۋ, رەسۋرستارعا, ونىڭ ٸشٸندە شيكٸزاتتارعا قولجەتٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋ جەنە ونى اشىق ەتۋ.
"بۇل بيزنەسكە ەكٸمشٸلٸك قىسىمدى تٶمەندەتۋگە, بيۋدجەت شىعىستارىن وڭتايلاندىرۋعا جەنە سىبايلاس جەمقورلىق اياسىن تارتىلۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ", دەپ تٷيٸندەيدٸ ٶز سٶزٸن دەپۋتات.
