پرەزيدەنتكە تاعى دا اشىق حات جازدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ

ن.ە. نازارباەۆقا

كٶشٸرمەسٸ: قر پرەمەر-مينيسترٸ ك.ق. مەسٸموۆكە,

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ

باس پروكۋراتۋراسى,

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ

مەملەكەتتٸك قىزمەت جەنە سىبايلاس

جەمقورلىققا قارسى ٸس اگەنتتٸگٸ

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ

ەسەپ كوميتەتٸ

ٷكٸمەت, 2003 جىلدان بەرٸ جەر كودەكسٸندە قارالعان ەلگە تيٸستٸ جەرلەرٸن بەرمەي, ونىڭ ورنىنا شەت ەلگە (قىتايعا) 1,7 ملن گا جەردٸ 25 جىلعا جالعا بەرۋگە جوعارىداعى زاڭعا ەنگٸزگەن ٶزگەرٸس قوعامدا داۋ تۋدىرىپ, ەلەۋمەتتٸك-ساياسي داعدارىسقا ۇلاستى. ەلدەگٸ شەرۋلەر مەن ەكٸمشٸلٸكتەردٸڭ الدىن قاپتاعان جەر كەزەگٸندەگٸلەر وسىنىڭ ايعاعى.

سونىمەن قاتار, ۇلتتىق كومپانييالار (قمگ قارىزى $18 ملرد, قتج- $7 ملرد…) مەن پاركتەردٸ جاساندى بانكروتقا ۇشىراتىپ جەنە كەنورىندارىن ون-جٷزدەگەن ەسە ارزانعا ساتىپ وتىرعان ٷكٸمەت ەل سەنٸمٸنەن ايىرىلۋدا. مىسالى, 49 كەنورىنىن (التىن, مىس ت.ب.) 1,5 ملرد تەڭگەگە ياعني ەرقايسىسىن $89 مىڭ — بٸر اۆتوكٶلٸكتٸڭ قۇنىنا ساتتى.

جوعارىداعى جاعدايلاردى ەسكەرٸپ جەنە ەلدەگٸ بٸرلٸك, ەكونوميكالىق جەنە ساياسي تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ ماقساتىندا ٷكٸمەتتەن كەلەسٸ مەسەلەلەردٸ جاقىن ارادا شەشۋدٸ تالاپ ەتەمٸز:

ٸ. جەردٸ حالىققا بەرۋ:

1. جەر كودەكسٸندەگٸ (2003ج.) قالا تۇرعىندارىنا 10, اۋىلدىقتارعا 25, باۋ-باقشاعا جەنە ساياجايعا 12 سوتكادان جەر بەرۋدٸ (ورالماندار سونىڭ ٸشٸندە) ٷكٸمەت پەن ەكٸمدەر ماۋسىمنىڭ 14 كٷنٸنەن باستاپ جىلدىڭ اياعىنا دەيٸن بٸتٸرسٸن;

جەر الۋعا تيٸستٸ ازاماتتار ٶز تالاپتارىن اياعىنا دەيٸن جەتكٸزەدٸ دەپ سەنەمٸز.

بۇل مەسەلە موراتورييعا تٸكەلەي قاتىسى جوق, ٷكٸمەتتٸڭ ۋاقىتىلى ورىنداماعان ٸستەرٸ. ول, جەر كوميسسيياسىنىڭ جۇمىسىنا كەدەرگٸ كەلتٸرمەۋ ٷشٸن جەنە جەر مەسەلەسٸن ۋشىقتىرماۋ ماقساتىندا, وسى حاتتا بەلگٸلەنگەن ۋاقىتتا اتقارىلۋى تيٸس!

ٸٸ. ۇلتتىق كومپانييالار مەن پاركتەردٸڭ جەنە ستراتەگييالىق وبەكتٸلەردٸڭ اكتسييالارىن حالىققا بەرۋ, تيٸمدٸ ساتۋ جەنە مەملەكەت مەنشٸگٸندە قالدىرۋ. ٷكٸمەت پەن قوعامدىق ۇيىمدار (تٸزٸمدٸ ٶزدەرٸ ۇسىنادى) ياعني 30ح70 قۇرىلعان بٸرٸككەن كوميسسييا (بك):

1. «100 قادامدا» جوسپارلانعان ۇلتتىق كومپانييالار مەن پاركتەردٸ ساتۋدى توقتاتىپ, ولاردىڭ 40% اكتسيياسىن حالىققا تەگٸن تەڭ بٶلٸپ, 20% ساتۋ نە ليزينگكە بەرۋ, قالعان 40% اكتسيياسىن مەملەكەت مەنشٸگٸندە قالدىرۋدى شەشۋ (ماۋسىم-قاراشا, 2016);


2. بارلىق كەنورىندارىن قر ازاماتتارىنا ساتۋ نە ليزينگكە بەرۋ جەنە ولاردىڭ 51% استام ٷلەسٸ بار (ول ٷلەس 50 جىلعا ساقتالادى) كومپانييالارعا ساتۋ (ماۋسىم- جەلتوقسان, 2016);


3. ستراتەگييالىق وبەكتٸلەردٸ انىقتاپ, ولاردىڭ اكتسييالارىن ٸٸ.1. باپتاعى پاريتەت بويىنشا شەشۋ (قازان-جەلتوقسان, 2016);


4. قر-داي دامۋشى ەل — قحر-دان ەكەلەتٸن 52 كەسٸپورىن ەكولوگييالىق جەنە جوعارعى تەحنولوگييالىق ستاندارتتارىنا ساي ەمەس جەنە سول ەلدٸڭ 30% جەرٸنٸڭ ۋلانىپ (رەسەي, تەجٸكستاندا دا قحر كومپانييالارى پايدالانعان جەر سونداي), پايدالاۋدان شىعۋى, ولار قولدانعان جەردٸ ٶلٸ ايماققا اينالدىراتىنىن كٶرسەتەدٸ.

حالىقارالىق ادام ينستيتۋتى, ونىڭ ورنىنا ا/ش, يننوۆاتسييا, يندۋسترييانى دامىتۋعا سوڭعى 50 جىلدا عىلىم, تەحنولوگييا, ەكونوميكاداعى جاڭالىقتاردىڭ 70%-ىن اشقان ەلەمدٸك يننوۆاتسييالىق قور جەنە ەلەمنٸڭ توپ-50 تەحنولوگييالىق كومپانييالارمەن بٸرٸككەن كەسٸپورىندار اشۋدى ۇسىنادى.

5. ەل ەكونوميكاسىنداعى يننوۆاتسييانىڭ ٷلەسٸ 1%-دان كەم (شۆەيتسارييادا 62%) بولىپ, ەكونوميكانىڭ ديۆەرسيفيكاتسييالانباۋى, 15 جىلدا يندۋستريالدىق-يننوۆاتسييالىق باعدارلاماعا (ييب) قر يندۋسترييا جەنە دامۋ مينيسترلٸگٸ ارقىلى بٶلٸنگەن جٷزدەگەن ملرد قارجىنىڭ تيٸمسٸز پايدالانىلعانى نە ۇرلانعانىن كٶرسەتەدٸ. قۇقىق جەنە فيسكالدىق ورگانداردان, بك-مەن بٸرگە ييب مەن 49 كەنورىن ساتۋدى جان-جاقتى فينانستىق تەكسەرٸپ, باعدارلامانىڭ وسى كٷيٸندەگٸ قاجەتتٸلٸگٸ, اشىلعان كەسٸپورىنداردىڭ تيٸمدٸلٸگٸ, جاڭا تەحنولوگيياعا ساي ەكەندٸگٸ ت.ب. سارالاپ ٶتپەلٸ ەسەپتٸ قىركٷيەكتە, قورىتىندىنى جەلتوقساندا بەرۋٸن تالاپ ەتەمٸز. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنەن ەسەپ كوميتەتٸنە, وسى جوبالاردى كەزەكتەن تىس تەكسەرۋگە لۇقسات بەرەدٸ دەپ سەنەمٸز.

جوعارىداعى (ٸ. 1-2, ٸٸ. 1-4) جۇمىستار ۋاقىتىلى (14.06.16) باستالىپ, اتقارىلماعان جاعدايدا قوعامدىق ۇيىمدار ٷكٸمەتكە سەنٸمسٸزدٸك تانىتىپ ماۋسىمنىڭ 20-سىنان باستاپ وبسە, بۇۇ ت.ب. حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ قاتىسۋىمەن بٷكٸلحالىقتىق رەفەرەندۋم جارييالايدى.

قۇرمەتپەن,

«نۇر وتان», «اق جول», «ازات», جسدپ پارتييالارى, «سامۇرىق-قازىنا» ۇەق» اق, «قازەنەرجي» قاۋىمداستىعى, «اتامەكەن» ۇقپ, قازاقستان حالىقتارى اسسامبلەياسى, قر ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسى, جازۋشىلار وداعى, قر قارجىگەرلەر, تەۋەلسٸز كٸسٸپكەرلەر, رەكتورلار قاۋىمداستىعى, حالىقارالىق ادام ينستيتۋتى (ينستيتۋت), «الاش» عزو, قازاقستان عالىمدار قاۋىمداستىعى ت.ب. قوعامدىق ۇيىمدار قۇرعان مەملەكەتتٸك ەمەس ۇيىم ۇيىمداستىرۋ القاسى اتىنان:

ەكٸم جانۇزاق – حالىقارالىق ادام ينستيتۋتىنىڭ پرەزيدەنتٸ, قر ۇلتتىق

جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى اكادەميياسىنىڭ كورر.-مٷشەسٸ, ەۋروپا جاراتىلىستانۋ

عىلىمدارى اكادەميياسىنىڭ مٷشەسٸ, قازاق ۇلتتىق كەڭەسٸ تٶراعاسىنىڭ ٸ-شٸ ورىنباسارى;

سەبدەن ورازالى – قازاقستان عالىمدار وداعىنىڭ تٶراعاسى, قر مەملەكەتتٸك

سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قر ۇلتتىق ينجەنەرلٸك اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ;

ەۋەزوۆ مۇرات –  م.و.ەۋەزوۆ اتىنداعى قوردىڭ تٶراعاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ

تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ, عالىم;

ەلەۋسٸزوۆ مەلس – قازاقستاننىڭ ەكولوگييالىق وداعى مەن كەسٸپورىندارى

«تابيعات» قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ;

تۇياقباي جارماحان – جسدپ تٶراعاسى, مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ;

توقاشباەۆ مارات — «پرەزيدەنت جەنە حالىق» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى, قر پعا اكادەميگٸ, پروفەسسور;

باتتالوۆا زەۋرەش – «قازاقستاندا پارلامەنتاريزمدٸ دامىتۋ» قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتٸ;

قالىباي  جارىلقاپ — «جۇلدىزدار وتباسى-اڭىز ادام» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى;

جەكەەۆ عابيدەن – ع.مٷسٸرەپوۆ اتىنداعى قوردىڭ تٶراعاسى;

جۇمالى راسۋل – ساياساتتانۋشى, ديپلومات; قازاق ۇلتتىق كەڭەسٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى;

اباعان مۇقتارحان – كەنەسارى حان قوعامدىق قورىنىڭ تٶراعاسى;

رەبٸلۇلى جيىنبەك – زاڭگەر, اقىن, قوعام قايراتكەرٸ.

«الاش جولى» قوزعالىسى اتىنان:

نۇرىپباەۆ ماقسات, سٷلەيمەن جەنٸبەك, قايساروۆ ۋەليحان, وماروۆ تالعات, دەۋلەتبەكۇلى اماندىق, مارات ۋاتقان, قىستاۋباي گەرويحان – بارلىعى ٷش مىڭنان استام قول.

قازاقستان زييالىلارى مەن قوعامدىق ۇيىمدارى اتىنان:

اۋعان سوعىسى ارداگەرلەر قاۋىمداستىعى;

قازاقستان سۋرەتشٸلەر وداعى;

قازاقستان كومپوزيتورلار وداعى ت.ب., 12 رەسپۋبليكالىق قاۋىمداستىقتار مەن وداقتار قولدادى.

نۇرپەيسوۆ ەبدٸجەمٸل – قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى,  قسرو مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى;

شاحانوۆ مۇحتار – اقىن, قر تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ, قازاق ۇلتتىق كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى;

قيراباەۆ سەرٸك – فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قر ۇعا اكادەميگٸ;

قايداروۆ ەبۋعالي — فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قر ۇعا اكادەميگٸ;

ايتباەۆ ٶمٸرزاق — فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قر ۇعا

اكادەميگٸ, حالىقارالىق «قازاق تٸلٸ» قوعامىنىڭ تٶراعاسى;

مىرزاحمەتوۆ مەكەمتاس – قر ۇعا اكادەميگٸ, قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى;

ٶتەلباەۆ مۇحتارباي — فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,  پروفەسسور,

قۇا اكادەميگٸ, قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى;

عابباسوۆ سوۆەت-حان — مەديتسينا جەنە پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,

قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ, ماحامبەت سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى,

حالىقارالىق  م.نوسترادامۋس اتىنداعى اكادەمييانىڭ اكادەميگٸ;

قابىشۇلى عابباس — جازۋشى, حالىقارالىق «الاش» ەدەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى,

قازاقستاننىڭ قۇرمەتتٸ جۋرناليسٸ;

راقىشەۆ بايان – قر عالىمدار وداعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ, قر ۇعااكادەميگٸ,

قازۇتۋ كافەدرا مەڭگەرۋشٸسٸ;

جۇمادٸلوۆ قابدەش – قازاقستان حالىق جازۋشىسى, قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى;

يسابەكوۆ دۋلات — «مەدەنيەت» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى, جازۋشى-دراماتۋرگ,

قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى;

سماتاەۆ سوفى — جازۋشى, حالىقارالىق «الاش» ەدەبي سىيلىعىنىڭ  لاۋرەاتى;

مەدەتبەك تەمٸرحان – اقىن, قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى;

ەسداۋلەت ۇلىقبەك – اقىن, قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى,

«جۇلدىز» جورنالىنىڭ باس رەداكتورى;

ارالباي نۇعمان – بيول. عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, «جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى جەنە ينوۆاتسييالىق تەحنولوگييالار» عزي ديرەكتورى;

كاپەكوۆا گۋلنار – قازاقستان عالىمدار وداعىنىڭ الماتى وبلىسى بويىنشا فيليالا ديرەكتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور;

نەسيپباەۆا كالييا – تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور;

بۋرباەۆا گالييا – عالىم, قوعام قايراتكەرٸ;

قۇلكەنوۆ مەرەكە – جازۋشى, قوعام قايراتكەرٸ;

قويشىباەۆ بەيبٸت— تاريح عىلىمىنىڭ كانديداتى, «ەدٸلەت» تاريحي- اعارتۋ

قوعامىنىڭ پرەزيدەنتٸ;

قوجا احمەت حاسەن – كومپوزيتور, تاريحشى, قوعام قايراتكەرٸ;

سەرسەنباي رىسبەك  — «جاس الاش» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى, قوعام قايراتكەرٸ;

باپي ەرمۇرات — «دات» جوباسىنىڭ جەتەكشٸسٸ, قوعام قايراتكەرٸ;

ايعاليۇلى ە. — «قازاقستان-زامان» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى;

يسا قازىبەك  —  «قازاق ٷنٸ» گازەتٸ پرەزيدەنتٸ, اقىن, حالىقارالىق الاش سىيلىعى لاۋرەاتى,

حالىقارالىق سەرگەي ەسەنين اتىنداعى سىيلىق — «التىن كٷز» وردەنٸ يەگەرٸ.

سارىم ايدوس —  التىنبەك سەرسەنبايۇلى اتىنداعى قوردىڭ جەتەكشٸسٸ, قازاق

ۇلتتىق كەڭەسٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى;

شىمشىقوۆ جانكەلدٸ  — استانا قالالىق «تەۋەلسٸزدٸكتٸ قورعاۋ» حدق

ۇيىمداستىرۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى;

جانداربەك زٸكٸرييا — تاريح عىلىمىنىڭ كانديداتى, احمەت ياسساۋي اتىنداعى

حالىقارالىق تٷركٸستان ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ پروفەسسورى;

زەينۋللين امانجول — اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ كانديداتى,

«دالا» ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى;

قادىرباەۆا ايسۇلۋ – اقىن, قوعام قايراتكەرٸ;

قۋانىشالين جاسارال – قوعام قايراتكەرٸ;

عابدوللا قاجىمۇقان – «قازاق ەلٸ» گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى;

قاناتباەۆ سەرٸك — ۆەتەرينارييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى;

ايىپۇلى راحىم – جسدپ پرەزيديۋم مٷشەسٸ, قوعام قايراتكەرٸ;

قالىباي ماقسوت — قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ەرەكشە ەڭبەگٸ سٸڭٸرگەن زەينەتكەر;

ساگيدۋللاەۆا ايمان – ۇستاز, قوعام قايراتكەرٸ;                                     
بابامۇرات دەۋرەن —  «بولاشاق» جاستار قوزعالىسىنىڭ ليدەرٸ;

ەرعاليەۆا بارەتتا — قازاقستاننىڭ «دەموكراتييا جەنە قۇقىق» حالىقارالىق تاريحي-قۇقىق

ورتالىعىنىڭ تٶرايىمى;

ەرعاليەۆا گٷلجان – جۋرناليس, قوعام قايراتكەرٸ;

كەنەباي جۇماش — اقىن, قوعام قايراتكەرٸ, حالىقارالىق يۋنەسكو سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى;

قوسانوۆ ەمٸرجان – قوعام قايراتكەرٸ, تەۋەلسٸز ساياساتكەر;
اليباەۆ اليك     — ەكونوميست, جسدپ پرەزيديۋم مٷشەسٸ;
كەنجەباي مىرزان – اقىن, قر مەدەنيەت قايراتكەرٸ
تٶرەحانوۆ ەرنست —  جازۋشى, قوعام قايراتكەرٸ;
مۇقانعاليەۆ ەرمەك – عالىم, قوعام قايراتكەرٸ;

ماماي  جانبولات — جۋرناليست, قوعام قايراتكەرٸ;

قاپتاعاي ق. —  «حالىق دابىلى» قوزعالىسىنىڭ تٶراعاسى;

سەدۋۇلى بيسەنعازى — «جەلتوقسان اقيقاتى» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶراعاسى;

ەزٸمباي عالي — ساياساتتانۋشى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى;

بەيسەباي تەگٸ رۋزا – قوعام قايراتكەرٸ (پاۆلودار);

مۇقتاي قۋانىش – اقىن;

زايتوۆ رينات – ايتىس اقىنى;

مۇقانوۆ دەۋرەن — اۋدارماشى, ەدەبيەتتانۋشى;

كٶشٸم دوس -«ۇلت تاعدىرى» قوزعالىسىنىڭ تٶراعاسى;

نۇر-احمەت دوس -«ۇلت پاتريوتتارى»قوزعالىسىنىڭ تٶراعاسى;

تايجان مۇقتار —  بولاتحان تايجان اتىنداعى قوردىڭ پرەزيدەنتٸ;

بٶتەەۆ مارات — «اللاجار-قولداۋ» قوعامدىق قورىنىڭ تٶراعاسى;

تەلٸمۇلى ك. — تالعار اۋداندىق مەملەكەتتٸك تٸلدٸ وقىتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى;

اشۋۇلى  ج. — قازاقستان ساياسي قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراعاندار قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى;

مۇحتاربەك س. — جۋرناليست, قوعام قايراتكەرٸ;

قانافييا نازاربەك — فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى;

اقجٸگٸت ٶمٸرزاق— تەۋەلسٸز جۋرناليست;

كەرٸپجان امانعازى — اقىن;

پوشتا ادرەسٸ: 050052, الماتى, دو ۆوسترەبوۆانييا-52. كۋشاەۆ ا., تەل.: +7757262054, ەلەكتروندىق ادرەس:  congres16kz@gmail.com.

ۇلت پورتالى