پرەزيدەنتتٸك قىزمەتكە كٸرٸسكەن 1 جىلدىڭ ٸشٸندە ونىڭ شاشى اعارىپ كەتتٸ. سەنبەيسٸز بە? ونىڭ 2014 جەنە 2015 جىلداعى سۋرەتٸن سالىستىرىپ قاراڭىز. يە, ونىڭ جۇمىسى جەڭٸل ەمەس. ەستە جەڭٸل ەمەس. ۋكراينانىڭ ەزٸرگٸ اۋىر احۋالىندا پوروشەنكونىڭ ورنىندا بولۋعا ەكٸنٸڭ بٸرٸ داۋالاماس ەدٸ.
رەداكتسييا اتىنان:
باتىس پوروشەنكونى «ٶز-ٶزٸن جاساعان ادام» دەيدٸ. اۋىلدان شىققان ول كيەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ حالىقارالىق قاتىناستار فاكۋلتەتٸنە تاپسىرادى. تٷسەدٸ. سەبەت وداعى تۇسىندا مۇنداي فاكۋلتەتكە پارا بەرٸپ تٷسپەسەڭ, تٶڭٸرەگٸنە جۋىتپايتىن. بٸراق, بٸز بٸلەمٸز. ول بۇل جەرگە ەدٸل ٶتتٸ جەنە قىزىل ديپلوممەن تەمامدادى.
ايتپاقشى, ەسكەري بورىشىن قازاقستاندا ٶتەگەن پوروشەنكو. جە, وسى جەردەن توقتالىق. ونىڭ ٶمٸربايانىن ايتىپ وتىرعاننان ۇتپايمىز.
ورىستار, ونىڭ ٸشٸندە رەسەيلٸك اقپارات قۇرالدارى ونى «شوكولادنىي كورول» دەپ اتايدى. كەمسٸتكٸسٸ كەلەدٸ مە, قالاي? ول تەۋەلسٸز ۋكراينانىڭ تاريحىنداعى ەڭ تابىستى بيزنەس-يمپەرييانى قۇردى, بٸلسەڭٸز.
ساياساتتان دا قۇرالاقان ەمەس, ول. ساياساتتا – سىرتقى ٸستەر, ەكونوميكالىق دامۋ جەنە ساۋدا مينيسترٸ بولدى. ول ٶسٸپ كەلە جاتقان, ٶسٸپ كەلە جاتىر. بٸراق ٶزٸنٸڭ ٶمٸرٸندە وعان اۋىر مٸندەت جٷكتەلدٸ (بەلكٸم, ٶزٸ دە ويلاماسا كەرەك...).
2014 جىلى ول ۋكراينا پرەزيدەنتٸ بولىپ سايلاندى. سايلاۋشىلاردىڭ 54,7 پايىزى سەنٸم ارتتى وعان.
شاشىنىڭ اعارۋى جايىندا... وسى بٸر جىلدىڭ ٸشٸندە ونىڭ شاشىنا اق كٸردٸ. وڭاي ما, ايتىڭىزشى. سٸز پرەزيدەنتٸ مال-مٷلكٸن تاستاپ قاشىپ كەتكەن, بيۋدجەتٸ تونالعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ ورىنتاعىنا وتىردىڭىز. ال بۇل ۋاقىتتا سٸزدٸڭ ەلٸڭٸزدٸڭ تەرريتوريياسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن اننەكسييالاپ العان, شەكارادا باسىنان باقايىنا دەيٸن قارۋلانعان ارمييا سٸزدٸڭ جەرگە باسىپ كٸرۋگە دايىن تۇر.
ەلەستەتٸڭٸزشٸ. بۇل ارميياعا كٶرشٸ ەلدٸڭ جوعارعى باسشىلىعى ۋكرايناعا باسىپ كٸرۋگە رۇقسات بەرٸپ قويعان. سٸزدە قالاي? سٸزدٸڭ قولىڭىزدا ارمييا اتىمەن جوق, تيٸسٸنشە شەكارانى دا ەشكٸم قورعامايدى...
ال رەۆوليۋتسييالىق قوعامنىڭ قىسىمى ارتىپ بارادى (كەز-كەلگەن رەۆوليۋتسييادان حالىق عاجايىپ, شىنى كەرەك تىم عاجايىپ ٷمٸت كٷتەدٸ. بٸزدە سولاي بولدى. «يانۋكوۆيچ كەتتٸ. بارلىعى ەرتەگٸدەي بولادى» دەدٸ حالىق).
[caption id="attachment_10734" align="alignleft" width="462"]
بٸراق, كەرٸسٸنشە, سٸز تٷسٸڭٸزدە دە كٶرگٸڭٸز كەلمەگەن بولجامدار شىندىققا اينالدى. جاۋ ارميياسى سٸزگە سوعىس جارييالاعان جوق. سوعىستى استىرتىن, جاسىرىن جٷرگٸزۋگە كٶشتٸ. مۇنىڭ سالدارىن بٸلەسٸزدەر. ونداعان, جٷزدەگەن, مىڭداعان ادام ٶلدٸ.
پوروشەنكونىڭ بۇل جەردەگٸ كەمشٸلٸگٸ نەدە? ول شەكارالىق ايماقتاعى تۇرعىندارعا 24 ساعات بويى حابار تاراتىپ وتىرعان كٶرشٸنٸڭ «كٶك جەشٸگٸن» توقتاتا المادى. ولار نە دەدٸ حالىققا? «كيەۆتەگٸ «فاشيستەر» ناتو ەسكەرٸ جەنە جالدامالى جاندايشاپتاردىڭ كٶمەگٸمەن ورىسشا سٶيلەگەندەردٸ ٶلتٸرٸپ جاتىر. ەرتەڭ سەندەرگە دە كەزەك كەلەدٸ» دەدٸ.
حالىق سەندٸ. شوشىدى.
ال 6 ايدان كەيٸن كيەۆتە پارلامەنتتٸك سايلاۋ ٶتتٸ. ەلگٸ «كٶك جەشٸكتەن» كٶرسەتكەن «فاشيستەر» قايدا? ۋلتراوڭشىل پارتييا پارلامەنتكە ٶتەدٸ دەگەن ەدٸ عوي? وسىنداي ساۋال.
2014 جىلدىڭ كٷزٸندەگٸ سايلاۋدا «وڭشىل سەكتور» دا («پراۆىي سەكتور»), «ەركٸندٸك» تە ٸرٸكتەۋدەن ٶتكەن جوق, تٸپتٸ 5 پايىز دا داۋىس جيناي المادى. بٸراق, بۇل ارگۋمەنتتٸڭ دە پايداسى شامالى ەدٸ. ٶز ەلەمٸندە ٶمٸر سٷرەتٸن رەسەيلٸك ارنالار اجداحادان قاۋٸپتٸ ەكەن. قايدان بٸلەيٸك...
اشۋ. ەموتسييا. پوروشەنكو بۇل جولعا تٷسكەن جوق.
پرەزيدەنتتٸككە تاعايىندالعان العاشقى كٷندەردەن-اق ەرتاراپتى تاكتيكانى تاڭدادى, پوروشەنكو. بٸر جاعىنان, ديپلوماتييانى كٷشەيتٸپ, سوعىستى بەيبٸت شەشۋدٸڭ جوباسىن جاسادى, بٸر جاعىنان – ارمييانى, ۋكراينانىڭ قورعانىس قابٸلەتٸن كٷشەيتۋگە كٶشتٸ.
ول بۇل داعدارىستى شەشۋدٸڭ جالعىز جولى – ەسكەري شەشٸم دەپ ويلاعان جوق.
2014 جىلدىڭ تامىزىنداعى يلوۆايسكٸدەگٸ وقيعالار كٶرسەتكەندەي, رەسەيلٸك ارمييا ۋكراين قارۋلى كٷشتەرٸ سەپاراتيستەر باسىپ العان ٶڭٸرلەردٸ قولىنا قايتارۋعا كٶشكەن تۇستا بٸردەن ايقاسقا ارالاساتىن.
بٸر سٶزٸندە ول بىلاي دەدٸ: «مەن پۋتيندٸ تٷسٸنبەيمٸن. جوق, ونىڭ سونداي ادام ەكەنٸنە ەمەس... پۋتينگە كەلگەندە ديپلوماتييا جۇمىس ٸستەمەيدٸ. ول ونى (ديپلوماتييانى) دەموكراتييا سيياقتى ەلسٸز دەپ سانايدى جەنە ونى ٶز پايداما قولدانامىن دەپ ويلايدى».
بٸلەسٸز بە, بٷگٸنگٸ ورىس حالقى ٷشٸن پۋتين پايعامبار, كۋلت. جوق, بەلكٸم ودان دا جوعارى تۇرعان بولار...
ال ۋكرايندار قالاي? بٸزدٸڭ ٶز پرەزيدەنتٸمٸزگە, ورىستار پۋتينگە قاراعانداي قارامايمىز. وعان دەگەن قۇمارلىعىمىز بەن قۇشتارلىعىمىز شەكسٸز ەمەس.
ونى سىنعا الاتىندار كٶپ. كٶپشٸلٸگٸ كٶڭٸلگە قونىمدى سىن.
[caption id="attachment_10735" align="alignright" width="1507"]
ۋكراينا ٶز پرەزيدەنتٸمەن اۋىرمايدى. انىعى وسى. بىلايشا ايتقاندا, رومانتيكالىق سەنٸم جوق بٸزدە. سٶيتەمٸز دەپ بٸر جىلدارى بەلەگە قالعانبىز. ۆيكتور يۋششەنكونى بٸلەسٸزدەر عوي. سوعان سەنگەن ەدٸك, بارماعىمىزدى تٸستەپ قالدىق. ونىڭ سەنٸمنەن ايىرىلعانى سونشالىقتى, ورنىنا (رەسەيشٸل) ۆيكتور يانۋكوۆيچ كەلدٸ.
بٸراق...ول دا وڭعان جوق. ەلدٸ توناپ تىندى, ۋكراينا تەرەڭ داعدارىسقا تٷستٸ. ۋكراينا وسى ەكٸ جاعدايدان ايرىقشا, ٶتە ايرىقشا ساباق الدى: «ٶكٸنبەۋ ٷشٸن العاشقى كەزدەن-اق «كٶزسٸز عاشىق بولۋعا» بولمايدى».
ونى, پوروشەنكونى نەگە سىنعا الادى? كەسٸبي كادرلار اتقاراتىن مٸندەتتٸ ەرٸكتٸلەرگە جٷكتەگەنٸ ٷشٸن... بٸراق, ول قوعامنىڭ سٶزٸنە قۇلاق اسادى. ٶستٸپ قورعانىس مينيسترٸ مەن باس پروكۋروردى ورنىنان الدى. بٸر انىعى پوروشەنكو قانداي بولسا دا, ۋكراينا ەزٸرگٸ العان باعىتىنان ەندٸ قايتىپ اينىمايدى. نەگە, بٸلەسٸز بە?
ناقتىلاپ ايتايىن. 2013 جىلدىڭ قاراشاسىنان بەرٸ ۋكراينا ساياساتىن پرەزيدەنت تە, پرەمەر-مينيستر دە, تٸپتٸ پارلامەنت تە انىقتامايدى. ونى انىقتايتىن ۋكرايندىقتاردىڭ ٶزدەرٸ.
ەلدٸڭ تاعدىرى ٷشٸن ٶز ۋاقىتىن, اقشاسىن, دەنساۋلىعىن, كەرەك دەسەڭٸز ٶمٸرٸن قۇربان ەتۋگە ەزٸر. بۇل مىڭداعان, ون مىڭداعان, جٷز مىڭداعان ەرٸكتٸ. مۇنى سٸزدەر بٸلمەۋٸڭٸز مٷمكٸن. مىسالعا, ۋكراين ارميياسى قالاي جان ساقتاپ وتىر دەپ ويلايسىز? وسى ەرٸكتٸلەردٸڭ ارقاسىندا. تاپقان-تايانعانىن ولار مايدانعا جٸبەرٸپ جاتىر. اپتا سايىن. مۇنداي دەڭگەيدەگٸ ەرٸكتٸلەر قوزعالىسى ەلەمنٸڭ بٸردە-بٸر ەلٸندە بولماعان. بۇعان سەنٸمدٸمٸز.
ەرٸكتٸلەر...رەسەي اگرەسسيياسىنىڭ تۇتاس ۋكرايناعا تاراۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرگەن بٸردەن-بٸر كٷش. ال ورىستاردىڭ «بارباروسسا» جوسپارىن بٸز جاقىندا بٸلدٸك. ونى دا پوروشەنكو جارييا ەتتٸ.
پوروشەنكو: «ولار ۋكراينانىڭ 8 وبلىسىندا «ورىس ەلەمٸن» قۇرماق بولعان. ولار دونەتسك جەنە لۋگانسك وبلىستارىمەن شەكتەلۋگە مەجبٷر بولدى...».
ەرٸكتٸلەردٸڭ ۋكراينانىڭ اياعىنان تۇرىپ كەتۋگە ٷلكەن كٶمەك كٶرسەتكەنٸن پەتر پوروشەنكو كٶرٸپ تە, بٸلٸپ تە وتىر. سولاردىڭ ارقاسىندا عانا ۋكراينا ٶز ارميياسىن جاساقتاپ ٷلگەرمەدٸ.
ورىس اقپارات قۇرالدارى تاراتىپ جاتقان تاعى بٸر ٶتٸرٸك. ۋكراينانىڭ بٸلٸكتٸ, بٸلٸمدٸ ازاماتتارى ەلدەن قاشىپ جاتقان جوق...
پوروشەنكو باي, ٶتە باي. 2014 جىلى فوربس ونىڭ بايلىعىن 1 ملرد. 300 ملن-عا باعالادى (ۋكرايناداعى 100 بايدىڭ ٸشٸندە 6 ورىندا). قارجىسىن قالتاسىنا باسىپ شەتەلدە تىنىش جاتسا دا بولار ەدٸ. الايدا ول مۇنى ٶزٸنە ار سانادى. بەرٸن ىسىرىپ قويىپ, حالىق مٷددەسٸنە قىزمەت ەتۋگە بەل بايلادى. بۇل تٸركەس جاتتاندى ەستٸلەتٸن شىعار, بٸراق شىندىعى سول.
پوروشەنكو – ٷلكەن توپقا ٷلگٸ بولدى. جوعارى بٸلٸمٸ بار تالانتتى جاستار تيىن-تەبەن بەرەتٸنٸن بٸلسە دە, مەملەكەتتٸك جۇمىسقا تۇرىپ, مەملەكەتتٸك قۇرىلىمدى جاڭالاۋعا كٶشتٸ.
ەندٸ 1 اي كٷتەلٸك. جاڭا كادەتتەر ەندٸ بٸر ايدان كەيٸن ەسكٸ, جەمقورلانعان, ۋكراين ميليتسيياسىن باسىنان اياعىنا دەيٸن اۋىستىرادى.
وقۋشىلار شە? قازٸرگٸ ۋكراين وقۋشىلارى بٸراز جىل ٶتكەننەن كەيٸن «بٸزدە بالالىق شاق بولعان جوق» دەپ ايتسا, سەنٸڭٸزدەر. ۋكراين مەكتەپتەرٸندەگٸ بالالار ساباقتان كەيٸن مايدانداعى ۋكراين ساربازدارىنا ارناپ بٷركەمە جەلٸلەرٸن تٸگەدٸ (ماسكيروۆوچنىە سەتي).
يە, ۋكراين كورولدٸگٸندە ەزٸر جاقسى دەۋگە تۇراتىن دٷنيەلەر از. كوررۋپتسييا دا بار. ساياسات تا مٸنسٸز ەمەس. پرەزيدەنتتەن باستاپ...
[caption id="attachment_10736" align="alignleft" width="182"]
بٸراق, قوعام, ەر ازامات ٶز مەملەكەتٸنٸڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸگٸن جەتە سەزٸنٸپ وتىر. ال بيلٸك وسى قوعامنىڭ پٸكٸرٸنەن قورقادى. بٸزدٸڭشە, دەموكراتييانىڭ ٶزٸ وسى. مۇنداي قوعام باردا ۋكراينا «ٶلمەۋگە» تيٸس.
گوشا تيحيي, جۋرناليست.
كيەۆتەن ارنايى «قالا مەن دالا گازەتٸ» ٷشٸن
Bloomberg حابارلايدى:
پوروشەنكو ٶزٸنە تيەسٸلٸ ەڭ ٸرٸ اكتيۆتٸ – Roshen كونديتەرلٸك كومپانيياسىن ساتۋعا قويدى. مۇنى ساتىپ الۋعا قالتاسى كٶتەرەتٸن بٸر كومپانييا بولسا, ول ەلەمدٸك الىپ – Nestle. بٸراق, ول 1 ملرد. دوللار ۇسىنۋدا. ال پوروشەنكو 3 ملرد. سۇرايدى.
