بالالاردى قورعاۋعا باعىتتالعان جاڭا زاڭ جوباسى نەگٸزٸندە «پەدوفيلدەردٸ حيمييالىق جولمەن كاستراتسييالاۋ» تەك سوت شەشٸمٸمەن ٸسكە اسۋى تيٸس. جاڭا جىلدان باستاپ كٷشٸنە ەنگەن زاڭدى ورىنداۋ ٷشٸن تەك بٸرنەشە ساتى ارقىلى اتقارىلادى. الدىمەن سوت قوسىمشا پسيحياترييالىق ساراپتاما ارقىلى قىلمىسكەردٸڭ «پەدوفيل» ەكەنٸ راستاۋى قاجەت. بٷلدٸرشٸندەردٸڭ بالالىق شاعىن بٷلدٸرگەندەرگە قارسى قولدانىلاتىن جازا تٷرمە نەمەسە ارنايى ەمحانالاردا ەكپە قۇيۋ ارقىلى جٷزەگە اسادى.
– ونىڭ ەسەرٸ جەتكٸلٸكتٸ. ەرينە, ۇزاق ۋاقىتقا قولدانىلاتىن تەسٸلدەر دە بار. بٸراق, وسى ەكپە تيٸمدٸرەك بولادى. سەبەبٸ, كەز كەلگەن ناۋقاس اي-سايىن دەرٸگەر باقىلاۋىندا بولادى. ياعني, ەكپە ەكٸ اپتادا بٸر رەت سالىنىپ وتىرادى, – دەدٸ قر دسم رەسپۋبليكالىق ۇلتتىق پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعىنىڭ بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ رينات مۇزافاروۆ.
دەمەك, اتالمىش ەكپە بٸر سالعاننان ەسەر ەتپەيدٸ. سەبەبٸ, دەرٸنٸڭ قۇرامىنداعى تسيپروتەرون, وعان ايتارلىقتاي كەدەرگٸ جاسايدى. وسى سەبەپتەن, اق حالاتتىلاردىڭ ەكپەنٸ بٸر ەمەس, بٸرنەشە مەرتە ەگۋٸنە تۋرا كەلەدٸ. قىزىق بولعاندا سوت ساراپتاما ارقىلى ٸسكە اسقان كٶپ ەڭبەك زايا كەتپەك. سەبەبٸ, دەرٸنٸڭ كٷشٸ تەك ەكٸ اپتا عانا ساقتالادى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ٶكٸلدەرٸنٸڭ اقپارىنشا, ەكپەنٸڭ تەرٸس ەسەرٸ دە جوق ەمەس.
– كەز كەلگەن دەرٸ-دەرمەكتٸڭ تەرٸس ەسەرٸ بار. دەل وسى ەكپە جٷرەك تامىرلارى مەن باۋىرعا ەدەۋٸر ەسەر ەتەدٸ. ەرٸ, سۋسامىر دەرتٸنە شالدىقتىرۋى مٷمكٸن, – دەدٸ رينات مۇزافاروۆ.
ەڭ العاش حيمييالىق كاستراتسييا 1960 جىلدارى اقش-تا قولدانىلعانى بەلگٸلٸ. اتالمىش ەلدە قىلمىسكەرلەردٸڭ اتا-جٶنٸن بارلىق حالىق بٸلگەن. وسىعان وراي, ولار مەكتەپ, بالاباقشا, ايالداما سىندى قوعامدىق ورىندار ماڭىنا جولاي الماعان. پسيحولوگتاردىڭ سٶزٸنشە «بٷلدٸرشٸندەرگە مۇنداي قييانات جاساۋ دەرتتٸڭ بٸر تٷرٸ. دەمەك, بۇل جٷيكە – جٷيە اۋىتقۋى. ونى ەمدەۋ تٸپتٸ مٷمكٸن ەمەس. سوندىقتان, پەدوفيلدەردٸ قوعامنان الشاقتاتۋ قاجەت», – دەيدٸ.
– ەگەر ادام بۇل اۋرۋمەن كٷرەسە الماسا جەنە ٸس-ەرەكەتتەرٸ ارقىلى جاۋاپقا تارتىلىپ, حيمييالىق كاستراتسييا جاساۋ شەشٸمٸ قابىلدانسا, وندا ول ادامدى قوعامنان وقشاۋلاۋ قاجەت. سەبەبٸ, ول ٶز-ٶزٸمەن كٷرەسە المادى. بۇل دا قىلمىسكەر. سوندىقتان, تەمٸر تورعا توعىتقان دۇرىس. باسقا امال جوق, – دەدٸ پسيحولوگ ناتاليا وبەردەرفەر.
بٸرقاتار باق-قا كٶز جٷگٸرتسەك, ەكپەنٸ ەلسٸرەتەتٸن انتيدوتتار ەلٸمٸزدەگٸ كەز كەلگەن دەرٸحانادا تابىلادى ەكەن. سوندا مۇنىڭ تيٸمدٸ تۇسا قايدا? ەدٸس ٶزٸن-ٶزٸ قانشالىقتى اقتايدى دەگەن ساۋالداردى حالىققا قويىپ كٶردٸك. قوعامنىڭ پٸكٸرٸ دە جوق ەمەس ەكەن.
كەمەلەتكە تولماعان بالالارعا جاسالعان قىلمىس دەڭگەيٸ جىلدان جىلعا ارتىپ كەلەدٸ. 2016 جىلى پەدوفيلدار قولىنان 183-كە جۋىق بٷلدٸرشٸن زارداپ شەكسە, ٶتكەن جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 33 پايىزعا ٶسكەن. 2016 جىلدىڭ ٶزٸندە وسى دەرەك بويىنشا 111 قىلمىسكەر تەمٸر تورعا توعىتىلعان بولاتىن. بيىل كٷشٸنە ەنگەن زاڭ اياسىندا جٷزەگە اساتىن اتالمىش ەدٸستٸڭ تيٸمدٸلٸگٸنە ۋاقىت ساراپشى. دەسە دە, مەملەكەتتەن بٶلٸنگەن 10 ملن جۋىق تەڭگە ىسىراپ كەتپەيمە دەگەن كٷدٸكتە باسىم.
نازىم مەلٸكقىزى, نۇرلان ٶتەگەنوۆ
https://dalanews.kz/29303
