مەجٸلٸستەن كەيٸن بٸر مانداتتىق دەپۋتاتتارعا قويىلعان بٸر سۇراق ساياسي ماۋسىمنىڭ ەڭ ٶزەكتٸ ديلەمماسىن اشىپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قۇرىلتايعا تەك پارتييالىق تٸزٸم ارقىلى ٶتەدٸ دەگەن نورما قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. بۇل تالاپ ەركٸن ماندات يەلەرٸن ناقتى تاڭداۋعا يتەرمەلەيدٸ. پارتيياعا كٸرۋ نەمەسە ساياسي ساحنادان شەتتەۋ. مەجٸلٸس بارىسىندا Dala.news تٸلشٸسٸ وسى سۇراقتى تٸكەلەي بٸر مانداتتىق دەپۋتاتتارعا قويدى.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرمۇرات باپي ەزٸرگە ناقتى پارتييا اتامادى. ول شەشٸمدٸ كەيٸنگە قالدىردى.
«بٸرٸنشٸدەن, بۇل مەسەلە بويىنشا ناقتى شەشٸمدٸ جاقىن ارادا ايتامىن. قازٸر مەن ٶز مانداتىما سەيكەس جۇمىسىمدى اتقارىپ جاتىرمىن. شٸلدە ايىنا دەيٸن ماعان جٷكتەلگەن مٸندەتتٸ ابىرويمەن ورىنداۋىم كەرەك. حالىقتىڭ مۇڭ مۇقتاجىن تىڭداپ, زاڭ جوبالارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا اتسالىسۋ, ەل ٷشٸن ماڭىزدى زاڭداردىڭ قابىلدانۋىنا كٷش سالۋ مەنٸڭ نەگٸزگٸ ميسسييام. پارتيياعا قوسىلۋ نەمەسە قاي باعىتتى تاڭدايتىنىم جٶنٸندە وسى جۇمىستى اياقتاعاننان كەيٸن, جاز مەزگٸلٸندە ارنايى توقتالامىن», - دەدٸ دەپۋتات.
بۇل جاۋاپ ۋاقىت ۇتۋ ما, ەلدە سالماقتى ساياسي پاۋزا ما? بەلگٸسٸز. بٸراق بٸر نەرسە انىق. ەگەر پارتييالىق تٸزٸم مٸندەتتەلسە, دەربەس مانداتپەن جٷرۋ مٷمكٸندٸگٸ كٷرت شەكتەلەدٸ.
سايلاۋ تۋرالى زاڭعا كٶڭٸلٸڭٸز تولا ما, پارتييالىق تٸزٸمدە بولۋ مٸندەتتٸ دەگەنگە قالاي قارايسىز دەگەن ساۋالعا مەجٸلٸس دەپۋتاتى باقىتجان بازاربەك كەڭٸرەك توقتالدى. ول بۇل نورمانى حالىقارالىق تەجٸريبەمەن بايلانىستىردى.
«بۇل ەلەمدٸك پراكتيكا. گەرمانييا, گوللاندييا, فرانتسييا سەكٸلدٸ دامىعان مەملەكەتتەردٸ قاراڭىزدار. بٸز ەردايىم سول ەلدەردٸڭ تەجٸريبەسٸنە سٷيەنەمٸز. پارتييالىق سايلاۋ بۇل پارتييالىق بەسەكە, بۇل ساياسي پليۋراليزمنٸڭ بٸر ٷلگٸسٸ. ەر پارتييا ازاماتتاردىڭ مۇڭ مۇقتاجىن, مٷددەسٸن قورعايدى. سوندىقتان مەنٸڭ جەكە پٸكٸرٸمشە, بۇل جەردە ەشكٸمنٸڭ قۇقىعى بۇزىلىپ جاتقان جوق. كەرٸسٸنشە, بٸز دامىعان مەملەكەتتەردٸڭ جٷرٸپ ٶتكەن جولىمەن كەلە جاتىرمىز», - دەدٸ باقىتجان بازاربەك.
الايدا ول بٸر مانداتتىق وكرۋگتەن سايلانعان دەپۋتات رەتٸندە جٷيەنٸڭ ٸشكٸ شىندىعىن دا جاسىرمادى.
«بٸز بۇل جەردە جەكە تۇلعانىڭ كۋلتٸن ەمەس, ساياسي يدەيانى العا شىعارىپ وتىرمىز. پارتييا بۇل ساياسي ۇستانىم, ساياسي باعىت. مەن ٶزٸم بٸر مانداتتىق وكرۋگتەن سايلانىپ كەلدٸم, ەشقانداي پارتييا ارقىلى مەجٸلٸسكە ٶتكەن جوقپىن. بٸراق زاڭ جوبالارىن ٶتكٸزۋ بارىسىندا ناقتى قيىندىقتارعا تاپ بولدىم. ۇسىنىستارىمدى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن فراكتسييالاردىڭ قولداۋى قاجەت بولدى».
بازاربەك جالعىز دەپۋتاتتىڭ ىقپالى شەكتەۋلٸ ەكەنٸن اشىق ايتتى.
«سەن جالعىز بولىپ مەسەلە كٶتەرگەنٸڭمەن, ەگەر باستاماڭ پارلامەنتتٸك قولداۋ تاپپاسا, نەتيجە بولمايدى. ەڭ ماڭىزدىسى حالىققا قاجەت زاڭداردى ٶتكٸزۋ. ال ول ٷشٸن كٶپشٸلٸك قولداۋى كەرەك. ەگەر زاڭ جوبالارىڭ ٶتپەسە, حالىقتىڭ ٷمٸتٸن اقتاي المايسىڭ. سوندىقتان باسقا فراكتسييالارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا تۋرا كەلەدٸ. قورىتىندىسىندا بٸر ادام بٷكٸل جٷيەنٸ ٶزگەرتە المايدى. نەمەسە پارتييا قۇرامىندا بولۋ كەرەك, نەمەسە ٶز پارتيياڭدى قۇرۋ كەرەك».
قورىتىندىسىندا بٸر نەرسە انىق كٶرٸنەدٸ. ەڭگٸمە جاي عانا پارتييالىق تٸزٸم نەمەسە تەحنيكالىق ٶزگەرٸس تۋرالى ەمەس. ەڭگٸمە ساياسي جٷيەنٸڭ ارحيتەكتۋراسى تۋرالى بولىپ وتىر. بٸر مانداتپەن كەلگەن دەپۋتاتتاردىڭ تاعدىرى ارقىلى بيلٸك پەن ٶكٸلدٸك فورماتى قايتا قارالۋدا.
ەگەر جاڭا مودەل تولىق ٸسكە قوسىلسا, ساياسات جەكە تۇلعالاردىڭ باتىلدىعىنا ەمەس, پارتييالىق قۇرىلىمداردىڭ ٸشكٸ تەرتٸبٸ مەن كەلٸسٸمٸنە تەۋەلدٸ بولماق. بۇل بٸر جاعىنان جٷيەلٸلٸك ەكەلۋٸ مٷمكٸن. ەكٸنشٸ جاعىنان, تەۋەلسٸز داۋىستاردىڭ سالماعى ازايۋ قاۋپٸ بار.
بٷگٸن مەجٸلٸستە قويىلعان سۇراقتار ەرتەڭگٸ پارلامەنتتٸڭ قانداي بولاتىنىن اڭعارتتى. ەركٸن ماندات دەۋٸرٸ ساقتالا ما, ەلدە پارتييالىق تەرتٸپ شەشۋشٸ فاكتورعا اينالا ما? ەندٸ باستى جاۋاپتى زاڭ ەمەس, ساياسي تەجٸريبە بەرەدٸ.
