ماجىلىستەن كەيىن ءبىر مانداتتىق دەپۋتاتتارعا قويىلعان ءبىر سۇراق ساياسي ماۋسىمنىڭ ەڭ وزەكتى ديلەمماسىن اشىپ بەردى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قۇرىلتايعا تەك پارتيالىق ءتىزىم ارقىلى وتەدى دەگەن نورما قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. بۇل تالاپ ەركىن ماندات يەلەرىن ناقتى تاڭداۋعا يتەرمەلەيدى. پارتياعا كىرۋ نەمەسە ساياسي ساحنادان شەتتەۋ. ءماجىلىس بارىسىندا Dala.news ءتىلشىسى وسى سۇراقتى تىكەلەي ءبىر مانداتتىق دەپۋتاتتارعا قويدى.
ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرمۇرات باپي ازىرگە ناقتى پارتيا اتامادى. ول شەشىمدى كەيىنگە قالدىردى.
«بىرىنشىدەن، بۇل ماسەلە بويىنشا ناقتى شەشىمدى جاقىن ارادا ايتامىن. ءقازىر مەن ءوز مانداتىما سايكەس جۇمىسىمدى اتقارىپ جاتىرمىن. شىلدە ايىنا دەيىن ماعان جۇكتەلگەن مىندەتتى ابىرويمەن ورىنداۋىم كەرەك. حالىقتىڭ مۇڭ مۇقتاجىن تىڭداپ، زاڭ جوبالارىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا اتسالىسۋ، ەل ءۇشىن ماڭىزدى زاڭداردىڭ قابىلدانۋىنا كۇش سالۋ مەنىڭ نەگىزگى ميسسيام. پارتياعا قوسىلۋ نەمەسە قاي باعىتتى تاڭدايتىنىم جونىندە وسى جۇمىستى اياقتاعاننان كەيىن، جاز مەزگىلىندە ارنايى توقتالامىن»، - دەدى دەپۋتات.
بۇل جاۋاپ ۋاقىت ۇتۋ ما، الدە سالماقتى ساياسي پاۋزا ما؟ بەلگىسىز. ءبىراق ءبىر نارسە انىق. ەگەر پارتيالىق ءتىزىم مىندەتتەلسە، دەربەس مانداتپەن ءجۇرۋ مۇمكىندىگى كۇرت شەكتەلەدى.
سايلاۋ تۋرالى زاڭعا كوڭىلىڭىز تولا ما، پارتيالىق تىزىمدە بولۋ مىندەتتى دەگەنگە قالاي قارايسىز دەگەن ساۋالعا ءماجىلىس دەپۋتاتى باقىتجان بازاربەك كەڭىرەك توقتالدى. ول بۇل نورمانى حالىقارالىق تاجىريبەمەن بايلانىستىردى.
«بۇل الەمدىك پراكتيكا. گەرمانيا، گوللانديا، فرانسيا سەكىلدى دامىعان مەملەكەتتەردى قاراڭىزدار. ءبىز ءاردايىم سول ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنەمىز. پارتيالىق سايلاۋ بۇل پارتيالىق باسەكە، بۇل ساياسي ءپليۋراليزمنىڭ ءبىر ۇلگىسى. ءار پارتيا ازاماتتاردىڭ مۇڭ مۇقتاجىن، مۇددەسىن قورعايدى. سوندىقتان مەنىڭ جەكە پىكىرىمشە، بۇل جەردە ەشكىمنىڭ قۇقىعى بۇزىلىپ جاتقان جوق. كەرىسىنشە، ءبىز دامىعان مەملەكەتتەردىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىمەن كەلە جاتىرمىز»، - دەدى باقىتجان بازاربەك.
الايدا ول ءبىر مانداتتىق وكرۋگتەن سايلانعان دەپۋتات رەتىندە جۇيەنىڭ ىشكى شىندىعىن دا جاسىرمادى.
«ءبىز بۇل جەردە جەكە تۇلعانىڭ كۋلتىن ەمەس، ساياسي يدەيانى العا شىعارىپ وتىرمىز. پارتيا بۇل ساياسي ۇستانىم، ساياسي باعىت. مەن ءوزىم ءبىر مانداتتىق وكرۋگتەن سايلانىپ كەلدىم، ەشقانداي پارتيا ارقىلى ماجىلىسكە وتكەن جوقپىن. ءبىراق زاڭ جوبالارىن وتكىزۋ بارىسىندا ناقتى قيىندىقتارعا تاپ بولدىم. ۇسىنىستارىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن فراكسيالاردىڭ قولداۋى قاجەت بولدى».
بازاربەك جالعىز دەپۋتاتتىڭ ىقپالى شەكتەۋلى ەكەنىن اشىق ايتتى.
«سەن جالعىز بولىپ ماسەلە كوتەرگەنىڭمەن، ەگەر باستاماڭ پارلامەنتتىك قولداۋ تاپپاسا، ناتيجە بولمايدى. ەڭ ماڭىزدىسى حالىققا قاجەت زاڭداردى وتكىزۋ. ال ول ءۇشىن كوپشىلىك قولداۋى كەرەك. ەگەر زاڭ جوبالارىڭ وتپەسە، حالىقتىڭ ءۇمىتىن اقتاي المايسىڭ. سوندىقتان باسقا فراكسيالارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا تۋرا كەلەدى. قورىتىندىسىندا ءبىر ادام بۇكىل جۇيەنى وزگەرتە المايدى. نەمەسە پارتيا قۇرامىندا بولۋ كەرەك، نەمەسە ءوز پارتياڭدى قۇرۋ كەرەك».
قورىتىندىسىندا ءبىر نارسە انىق كورىنەدى. اڭگىمە جاي عانا پارتيالىق ءتىزىم نەمەسە تەحنيكالىق وزگەرىس تۋرالى ەمەس. اڭگىمە ساياسي جۇيەنىڭ ارحيتەكتۋراسى تۋرالى بولىپ وتىر. ءبىر مانداتپەن كەلگەن دەپۋتاتتاردىڭ تاعدىرى ارقىلى بيلىك پەن وكىلدىك فورماتى قايتا قارالۋدا.
ەگەر جاڭا مودەل تولىق ىسكە قوسىلسا، ساياسات جەكە تۇلعالاردىڭ باتىلدىعىنا ەمەس، پارتيالىق قۇرىلىمداردىڭ ىشكى ءتارتىبى مەن كەلىسىمىنە تاۋەلدى بولماق. بۇل ءبىر جاعىنان جۇيەلىلىك اكەلۋى مۇمكىن. ەكىنشى جاعىنان، تاۋەلسىز داۋىستاردىڭ سالماعى ازايۋ ءقاۋپى بار.
بۇگىن ماجىلىستە قويىلعان سۇراقتار ەرتەڭگى پارلامەنتتىڭ قانداي بولاتىنىن اڭعارتتى. ەركىن ماندات ءداۋىرى ساقتالا ما، الدە پارتيالىق ءتارتىپ شەشۋشى فاكتورعا اينالا ما؟ ەندى باستى جاۋاپتى زاڭ ەمەس، ساياسي تاجىريبە بەرەدى.
