مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرمۇرات بەپي دەپۋتاتتىق ساۋالىندا پرەزيدەنتتٸڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى تۋراسىندا پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, بۇل جولداۋ باسقالاردان ەلدەقايدا ٶزگەرەك بولىپ تۇر. وعان بٸرنەشە سەبەپ بار.
"پرەزيدەنتتٸڭ ٶزٸ ايتقانداي, "جاڭا گەوساياسي تەرتٸپ ورنىعا باستاعان" بٷگٸنگٸ تەڭسەلٸپ, تەربەتٸلٸپ تۇرعان قۇبىلمالى ەلەمنٸڭ جاعدايىندا مەملەكەت باسشىسى ەلدٸ جاڭا ساياسي ٶزگەرٸستەرگە جەتەلەگەن باستامالارىن جارييا ەتتٸ. بەلكٸم تٶرتكٷل دٷنيەدە الاي-دٷلەي تولقىن تۋىپ تۇرعان داۋىلدى دەۋٸردە ەلٸپتٸڭ ارتىن باعىپ, بٸزدٸڭ تىنىش جاتا تۇرعانىمىز دۇرىس پا ەدٸ? قازاقشالاپ ايتقاندا, "جاۋ الىپ بارا جاتقان" ەشتەڭە جوق ەدٸ... بٸراق پرەزيدەنت وسىنداي اۋمالى-تٶكپەلٸ زاماندا "مەنٸڭ ماقساتىم – ەلدٸڭ تۇراقتىلىعى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ" دەپ, بولاشاقتىڭ قامىن كٷيتتەگەن قادامعا باستاماشى بولدى. مەملەكەت باسشىسى بولاشاقتىڭ باعدارىن, جاسامپاز جاڭالىقتى جارييا ەتتٸ. ەشكٸم مەجبٷر ەتپەدٸ, قاراپايىم قاعىتىپ ايتقاندا, ونى "ەشكٸم ونى تٸلٸنەن تارتقان جوق". بۇنى ەلدەگٸ ٶزگەرٸستەرگە قۇشتارلىقتىڭ, شىنىندا دا "جاڭا ەدٸلەتتٸ قازاقستان" قۇرۋعا دەگەن تەنتٸلٸكتٸڭ بەلگٸسٸ دەپ بٸلۋ كەرەك", - دەيدٸ دەپۋتات.
جولداۋداعى ەڭ ماڭىزدى مەسەلە - پارلامەنتتٸك رەفورما.
"30 جىلعا جۋىق ساياسات ارەناسىنىڭ بٸر پۇشپاعىندا جٷرگەن مەن ٶزٸم بۇل رەفورما قازاقستان پارلامەنتٸن ناقتى ساياسي كٷشكە اينالدىرۋعا, ىقپالدى پارلامەنت فورمۋلاسىن شىنايى جٷزەگە اسىرۋعا باعىتتايدى دەپ سانايمىن. بٸز وسىنداي رەفورمالار ارقىلى قوعامنىڭ ساياسي بەلسەندٸلٸگٸن ارتتىرۋعا جەنە ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ جٷيەسٸن دامىتۋعا باعىتتالعان باستاما دەپ قابىلدايمىز.
قالاي بولعاندا دا, كٷندەردٸڭ كٷنٸندە بٸز پارتييالىق سايلاۋ جٷيەسٸنە كەلۋٸمٸز كەرەك ەدٸ. بٸز حالىقارالىق قوعامنىڭ بٸر بٶلشەگٸ رەتٸندە ەلەمدە قالىپتاسقان, ەزٸرگە باسقا فورماسى تابىلماعان جالپىعا ورتاق پارتييالىق سايلاۋ جٷيەسٸنە بٸرتٸندەپ كٶشۋٸمٸز كەرەك بولعان. مىسالى, ەلەمدٸك دەموكراتييانىڭ التىن بەسٸگٸ سانالاتىن اقش-تا ەكٸ پارتييالىق سايلاۋ جٷيەسٸ قالىپتاسقان; ەۋرووداق ەلدەرٸنٸڭ بارلىعى دەرلٸك پارتييالىق نەگٸزدەگٸ پارلامەنتٸ پەن ٷكٸمەتٸن سايلايدى", - دەدٸ بەپي.
ول ەۋروپالىق باسپاسٶز قاۋىمداستىقتارىمەن, جەكەلەگەن حالىقارالىق ازاماتتىق ۇيىمدارمەن بٸرشاما تىعىز بايلانىسى بارىن, ەكٸ كٷننەن بەرٸ ولار قازاقستاندا بولاتىن بولاشاق ساياسي ٶزگەرٸستەرگە تاڭىرقاپ, قىزىعۋشىلىقپەن حابارلاسىپ جاتقانىن جاسىرمادى.
"بۇل قىزىعۋشىلىقتىڭ ٶز جٶنٸ بار. بٸز ازييا كونتينەنتٸندەگٸ قوعامدىق-ساياسي دامۋى تەرەڭ ستاگناتسيياعا ۇشىراعان مەملەكەتتەردٸڭ قورشاۋىنداعى ەلمٸز. اۆتوريتارلىق فورمادان اتتاپ ٶتۋگە بەت العان "ارالداعى" بٸزدٸڭ ٶزگەرٸستەرگە ول مەملەكەتتەر ٷركە قارايدى. قازٸرگٸ گەوساياسي ەلەمنٸڭ كٷردەلٸلٸگٸ تۇرعىسىندا بٸز وسىنداي تەۋەكەلدەرگە قارسى تۇرا بٸلەتٸندەي جالپى قوعامدىق ينستيتۋت قۇرا بٸلۋٸمٸز كەرەك. ول ينستيتۋتتىڭ التىن قازىعى – قوعامنىڭ ورتاق ٷنٸ مەن ەرٸك-جٸگەرٸن جۇمىلدىراتىن پارلامەنتتٸك جٷيە بولۋى تيٸس. ال بۇل پارلامەنت قازاقستاندىق قوعامنىڭ بولاشاق دامۋ الگوريتمٸن قالىپتاستىراتىن ساياسي كٷشتەردٸڭ دٸڭگەگٸ بولا الۋى كەرەك" - دەدٸ بەپي.
دەگەنمەن, ونىڭ سٶزٸنشە, "بيلٸكتٸ وڭدى-سولدى سىناۋ داعدىسى سٷيەگٸنە ەبدەن سٸڭٸپ قالعان, تىرناق استىنان كٸر ٸزدەۋ "كەسٸبٸ" دەستٷرٸنە اينالعان جەكەلەگەن بەلسەندٸلەر مەن ساياساتكەر-سىماق ازاماتتار وسى باستامانىڭ ٶزٸنەن كٸنارات ٸزدەپ وتىر.
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن پرەزيدەنت قازاقستاندا بٸرپالاتالى پارلامەنتكە كٶشۋدٸ ۇسىندى.
