ٶزبەكستاندا پارلامەنتارالىق وداق اسسامبلەياسىنىڭ مەرەيتويلىق وتىرىسى ٶتتٸ. فورۋمعا قاتىسۋشىلار پارلامەنتتەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك دامۋ مەن ەلەۋمەتتٸك ەدٸلدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋدەگٸ رٶلٸن تالقىلادى. قازاقستان پارلامەنتٸنٸڭ دەلەگاتسيياسىن مەجٸلٸس تٶراعاسى ەرلان قوشانوۆ باستاپ باردى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مەجٸلٸس سپيكەرٸ بايانداماسىندا اتاپ ٶتكەندەي, فورۋمنىڭ عاسىرلار بويى حالىقتار مەن مەدەنيەتتەردٸ توعىستىرعان ۇلى جٸبەك جولىنىڭ بويىندا ۇيىمداستىرىلۋىنىڭ سيمۆولدىق مەنٸ زور. ول پارلامەنتارالىق وداقتىڭ 150-شٸ اسسامبلەياسى تاقىرىبىنىڭ ٶزەكتٸلٸگٸنە توقتالا وتىرىپ, جاڭا جاھاندىق سىن-قاتەرلەر جاعدايىندا بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش ۇسىنعان جاڭا قوعامدىق شارت يدەياسىنىڭ ماڭىزدىلىعى ارتا تٷسكەنٸنە مەن بەردٸ. ەرلان قوشانوۆ قازاقستان ونىڭ يدەياسىنىڭ ەدٸلەتتٸلٸك پەن ىنتىماققا نەگٸزدەلگەن باستى قاعيداتتارىن تولىق قولدايتىنىن, ال پارلامەنتتەر ونىڭ جٷزەگە اسىرىلۋىندا حالىق اتىنان ٶكٸلدٸك ەتەتٸن ينستيتۋت رەتٸندە باستى رٶل اتقارا الادى دەپ ەسەپتەيدٸ.
«ەدٸلەتتٸلٸك پرەزيدەنتٸمٸز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ساياسي باعدارىنىڭ يدەيالىق نەگٸزٸ سانالادى. ونىڭ كٶشباسشىلىعىمەن ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋعا باعىتتالعان جٷيەلٸ ساياسي جەنە ەكونوميكالىق رەفورمالار ٸسكە اسىرىلۋدا. بۇل قوعامنىڭ ساياساتقا ارالاسۋ مٷمكٸندٸگٸن كەڭەيتٸپ, ەلەۋمەتتٸك تەڭسٸزدٸكتٸ ازايتتى. ينكليۋزييانى دامىتۋعا, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن بٸلٸمنٸڭ قولجەتٸمدٸ بولۋىنا, ۇلتتىق بايلىقتىڭ ەدٸلەتتٸ بٶلٸنۋٸنە ايرىقشا نازار اۋدارىلۋدا. مۇنىڭ بەرٸ پارلامەنت قابىلداپ جاتقان زاڭداردا كٶرٸنٸس تاۋىپ وتىر», – دەدٸ ەرلان قوشانوۆ.
مەجٸلٸس تٶراعاسى سوڭعى وتىز جىل ٸشٸندە قارجى سەكتورىنىڭ ناقتى ٶندٸرٸستٸ ىعىستىرىپ كەلە جاتقانىن كٶپتەگەن حالىقارالىق ساراپشىلار اتاپ كٶرسەتٸپ جاتقانىنا توقتالدى. بۇل مەملەكەتتٸڭ ەلەۋمەتتٸك رٶلٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە جەنە جۇمىسشىلاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋىنا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزدٸ. قازاقستاندا, كەرٸسٸنشە, بارلىق ازاماتقا لايىقتى ەڭبەك جاعدايىن جاساپ, كەسٸبي ٶسۋدٸڭ تەڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. مەملەكەت باسشىسى 2025 جىلدى جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى دەپ جارييالادى.
قازاقستان ٸشكٸ رەفورمالاردى بەلسەندٸ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقپەن ۇشتاستىرا وتىرىپ سەتتٸ جٷزەگە اسىرىپ كەلەدٸ. بٸزدٸڭ ەل ورتالىق ازييا مەن اۋعانستان ەلدەرٸ ٷشٸن ورنىقتى دامۋ ماقساتتارى بويىنشا بۇۇ-نىڭ ٶڭٸرلٸك ورتالىعىن الماتى قالاسىندا قۇرۋ باستاماسىن ۇسىنعان بولاتىن. وسىعان وراي مەجٸلٸس تٶراعاسى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ تيٸستٸ قارارىن بٸراۋىزدان ماقۇلداعانى ٷشٸن اتالعان ۇيىمعا مٷشە بارلىق ەلگە شىنايى ريزاشىلىعىن بٸلدٸردٸ.
ەكٸنشٸ كٷنٸ ەلەمنٸڭ جوعارى پارلامەنتتٸك دەلەگاتسييالارىنا ٶزبەكستان پرەزيدەنتٸ شاۆكات ميرزييوەۆ قۇتتىقتاۋ سٶزٸن ارنادى. ول بەيبٸتشٸلٸك, دەموكراتييا جەنە تۇراقتى دامۋ يدەيالارىن ەلەم بويىنشا ٸلگەرٸلەتۋگە قوسقان قوماقتى ٷلەسٸ ٷشٸن پارلامەنتارالىق وداققا العىس بٸلدٸردٸ.
ٶزبەكستان باسشىسى ورتالىق ازييا ەلدەرٸ پارلامەنتتەرٸنٸڭ سپيكەرلەرٸن قابىلداپ, اسسامبلەياعا قاتىسقاندارى ٷشٸن العىس ايتتى جەنە ٶڭٸردەگٸ پارلامەنتتەر اراسىنداعى ٶزارا ٸس-قيمىلدى كٷشەيتۋ جٶنٸندەگٸ باسىم باعىتتاردى تالقىلادى.
فورۋم اياسىندا ەرلان قوشانوۆ شەتەلدٸك ەرٸپتەستەرٸمەن بٸرقاتار ەكٸ جاقتى كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ.
ول ٶزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وليي مەجٸلٸسٸ زاڭ شىعارۋ پالاتاسىنىڭ سپيكەرٸ نۋريددين يسمويلوۆپەن, باحرەين كورولدٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەر كەڭەسٸنٸڭ سپيكەرٸ احمەد المۋسالاممەن, ماروككو كورولدٸگٸ پارلامەنتٸنٸڭ كەڭەسشٸلەر پالاتاسىنىڭ تٶراعاسى موحاممەد ۋلد ەرراشيدپەن, ٷندٸستان پارلامەنتٸنٸڭ حالىق پالاتاسىنىڭ تٶراعاسى وم بيرلامەن پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى. تاراپتار پارلامەنتارالىق ديپلوماتييا اياسىنداعى ٶزارا ٸس-ەرەكەتتٸ نىعايتۋ, زاڭناما سالاسىندا تەجٸريبە الماسۋ جولدارىن ورتاعا سالدى.
سونداي-اق مەجٸلٸس سپيكەرٸ فورۋم اياسىندا رەسەي, ەزەربايجان, ۆەتنام, گرۋزييا, تٷركييا جەنە قىرعىزستان پارلامەنتتەرٸنٸڭ تٶراعالارىمەن ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا پٸكٸر الماستى.
تاشكەنتتە ٶتكەن ٸس-شاراعا ەلەمنٸڭ شامامەن 140-تان استام ەلٸنەن دەلەگاتتار قاتىستى. قازاقستان دەپۋتاتتارى نەگٸزگٸ سەسسييادان بٶلەك, بەيبٸتشٸلٸك جەنە قاۋٸپسٸزدٸك, تۇراقتى دامۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا كوميتەت وتىرىستارىنا, ەيەلدەر پارلامەنتارييلەرٸنٸڭ فورۋمىنا, «ەۋرازييا» گەوساياسي توبىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى.
قازاقستان پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى ايگٷل كۇسپان باسقاراتىن بەيبٸتشٸلٸك جەنە حالىقارالىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ تۇراقتى كوميتەتتٸڭ وتىرىسىندا «پالەستينادا ەكٸ مەملەكەتتٸنٸڭ قاتار ٶمٸر سٷرۋٸ تۋرالى شەشٸمدٸ ٸلگەرٸلەتۋدەگٸ پارلامەنتتەردٸڭ رٶلٸ» اتتى قارار جوباسى قارالدى.
ايتا كەتەيٸك, پارلامەنتارالىق وداق - 1889 جىلى قۇرىلعان ەڭ ٸرٸ حالىقارالىق پارلامەنتتٸك ۇيىم. وعان 180 ەلدٸڭ پارلامەنتتەرٸ كٸرەدٸ. قازاقستان 1993 جىلدان باستاپ پارلامەنتارالىق وداق اسسامبلەياسىنا مٷشە.
پارلامەنتارالىق وداق اسسامبلەياسى پارلامەنتتٸك ديپلوماتيياعا ىقپال ەتەدٸ جەنە پارلامەنتتەر مەن پارلامەنتشٸلەرگە بٷكٸل ەلەمدە بەيبٸت ساياساتتى, دەموكراتييانى جەنە تۇراقتى دامۋدى ٸلگەرٸلەتۋ ٶكٸلەتتٸكتەرٸن بەرەدٸ.
