«ستراتەگييا» ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ گٷلميرا يلەۋوۆا ەل ٸشٸندەگٸ قازٸرگٸ جاعدايعا باعا بەرٸپتٸ. ەۋرازيياشىلدار, ۇلتشىلدار, ەل ٸشٸندەگٸ 10 ٷرەي جەنە ورىستٸلدٸلەردٸڭ نازارباەۆتى نە سەبەپتٸ قولدايتىنىن ايتىپ بەرٸپتٸ.
حالىق بيلٸكتٸڭ اۋىسۋىنان قورقادى
قازاقستاندىقتاردىڭ ٷرەيٸن ۇشىرادى دەگەن 10 قاۋٸپتٸڭ ٸشٸندە وسى تۇر. بيلٸكتٸڭ اۋىسۋى جەنە ارتىنشا ورىن الۋى مٷمكٸن تۇراقسىزدىق ەلدٸڭ تٷن ۇيقىسىن تٶرت بٶلگٸزەدٸ.
حالىق بيلٸك اۋىسقان جاعدايدا ەلدە اۋمالى-تٶكپەلٸ زامان ورناپ الاساپىران (حاوس) باستالادى دەپ ويلايدى.
ەرينە, ەل تەك وسى مەسەلەگە عانا الاڭداپ وتىرعان جوق. مۇنايدىڭ باعاسى قۇلدىراعالى ەل ٷنەمدەيتٸن بولدى. «تابىسىم تٶمەندەيدٸ, كٷنكٶرٸسٸم قيىندايدى» دەگەن ۋايىمى ارتتى. بۇعان سوڭعى كەزدەرٸ جيٸلەپ كەتكەن لاڭكەستٸك وقيعالاردى قوسىڭىز. بۇل دا حالىقتىڭ ٷرەيٸن تۋعىزاتىن قاۋٸپتەردٸڭ بٸرٸ.
قازاقتار الاڭدامايدى
بيلٸكتٸڭ, ونىڭ ٸشٸندە وسى بيلٸكتٸڭ تٶبە باسىندا وتىرعان ادامنىڭ ورنىنان كەتۋٸن كٶپۇلتتى قازاقستان ەرتٷرلٸ قابىلدايدى. ايتالىق, قازاقتار الاڭدامايدى. ولار وسى ەلدٸڭ قوجايىنى. نازارباەۆ كەتكەن كٷندە ەلدٸڭ ەرتەڭٸ كٷمەندٸ, بولاشاعى تۇماندى بولادى دەپ سانامايدى.
ەسەسٸنە ورىستار نازارباەۆتىڭ كەتكەنٸنەن قورقادى.
ونىڭ ورنىنا «ۇلتشىل كٶزقاراستاعى ساياساتكەر كەلەدٸ, ەلدٸڭ تٸلدٸك, دٸلدٸك, ەلەۋمەتتٸك-مەدەني, كادرلىق ساياساتىن ٶزگەرتٸپ تاستايدى» دەپ ٷرەيلەنەدٸ.
سايىپ كەلگەندە ەر ەتنيكالىق توپتىڭ بيلٸكتٸڭ اۋىسۋىنا قاتىستى كٶزقاراسى ەرتٷرلٸ. بۇل سايلاۋ كەزٸندە اڭعارىلىپ وتىر.
سوڭعى جىلداعى پرەزيدەنت سايلاۋىندا نازارباەۆ ەسٸرەسە ورىستٸلدٸ قاۋىمنىڭ تاراپىنان اسا كٷشتٸ قولداۋعا يە بولدى. بۇل ولاردىڭ (ورىستٸلدٸلەردٸڭ) بيلٸكتٸڭ اۋىسۋىنان قورقاتىنىن دەلەلدەپ وتىر. مۇنى بولدىرتپاۋ ٷشٸن ولار تايلى-تۇياعىمەن نازارباەۆقا داۋىس بەرٸپ, سايلاۋعا ٶتە بەلسەندٸ قاتىسۋدا. ەلٸمٸزدەگٸ ورىستار ٷشٸن ەڭ باستى قاۋٸپ جەنە ەڭ باستى ٷرەي وسى.
بيلٸك باسىنا ۇلتشىل كەلۋٸ مٷمكٸن بە?
جوق. ەگەر سايلاۋ قازٸرگٸ ساياسي جٷيەنٸڭ باقىلاۋى اياسىندا ٶتسە جەنە سايلاۋعا تاعى دا سول بٸز بٸلەتٸن تۇلعالار قاتىسسا, قازاقستان حالقى ۇلتشىل باعىتتاعى ٷمٸتكەرگە داۋىس بەرمەيدٸ.
بٸزدٸڭ ەسەپتەۋٸمٸز بويىنشا مۇنداي باعىتتاعى پارتييالار مەن ۇيىمداردى قوعامنىڭ 10 پايىزعا جەتەر-جەتپەس بٶلٸگٸ عانا قولدايدى.
الايدا ەگەر بۇعان لايىقتى جاعداي تۋىنداسا, وسى تاقىرىپتى تەرەڭدەتٸپ ايتاتىن ارانداتۋشىلار شىقسا جەنە ودان زورعىسى – ساياسي قىلمىس جاسالسا قوعامنىڭ كٶڭٸل-كٷيٸن پايدالانعان ۇلتشىل-پرەزيدەنت تاققا وتىرۋى مٷمكٸن.
بٸراق, مۇنداي ستسەنارييدٸڭ ورىندالۋى نەعايبىل.
ەۋرازيياشىلدار
ەۋرازيياشىل ساياساتكەرلەر شەتقاقپاي كٶرۋدە, ولارعا قىسىم كٶرسەتٸلٸپ جاتىر دەگەن ەڭمٸگەلەر نەگٸزسٸز.
بٸزدٸڭ پرەزيدەنتتەن اسقان ەۋرازيياشىل جوق انىعىندا…
ال ٶزٸن «ەۋرازيياشىلمىن» دەگەن كەيبٸر ساياساتكەرلەر ٶز يدەياسىنىڭ قۇربانى بولدى. ەۋرازييا ينتەگراتسيياسىنىڭ مەنٸ مەن ماقساتىن بٸلٸمسٸز, ساپاسىز ناسيحاتتادى.
ايتالىق, ولار «ينتەگراتسييانى حالىقتىڭ 95-97 پايىزى قولدايدى» دەيدٸ. ٶتٸرٸك. زەرتتەۋلەر مٷلدە باسقا نەتيجەنٸ كٶرسەتٸپ وتىر.
بيلٸكتە ۇستانىم جوق
بيلٸك حالىقتان قورىقپايدى, سٶزٸمەن ساناسپايدى دەگەن پٸكٸر قالىپتاسقان. بۇل دا قاتە كٶزقاراس. 2016 جىلعى وقيعالار بيلٸكتٸڭ حالىقتان قايمىعاتىنىن كٶرسەتتٸ.
مەنٸڭشە, بيلٸك بۇل ارادا دا قاتەلەستٸ. سەبەبٸ, ٶز پوزيتسيياسىندا تۇرا الماۋ, بيلٸكتٸڭ قوعام الدىنداعى بەدەلٸن ودان ەرٸ ەلسٸرەتە تٷستٸ. ول شىعارعان شەشٸمدەر پايدا ەكەلمەيدٸ دەگەن پٸكٸر قالىپتاستى.
ناقتى ەكونوميكالىق قيسىنى بار شەشٸم قابىلدادىڭ ەكەن, ونىڭ قوعامعا پايدالى بولارىنا كٶز جەتكٸزدٸڭ ەكەن. ەندەشە ٶز دەگەنٸندە تۇرۋىڭ كەرەك.
مىسالى, مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى الايىق. بۇل دۇرىس باستاما. قازاقستاندا ٶزٸن-ٶزٸ اسىراپ وتىرعان 2 ملن. ادام بار. ولار بيۋدجەتكە تٷك تە تٶلەمەدٸ. بٸراق, تەگٸن مەديتسينانىڭ قىزمەتٸن پايدالانادى. وسى ەدٸل مە? بيلٸك وسىنداي مەسەلەلەردٸ حالىققا قاراپايىم تٸلمەن تٷسٸندٸرۋٸ قاجەت ەدٸ. ٶكٸنٸشكە وراي, قازٸرگٸ جٷيە مۇنداي ەدٸستٸ قولدانۋعا كەلگەن اقساپ وتىر.
حالىق بۇل باستامانى قالتانى قاعۋدىڭ جولى, ەلەۋمەتتٸك سالىقتىڭ تاعى بٸر تٷرٸ دەپ تۇجىرىمداپ قويعان. بۇل رەفورما ەلٸ جٷرگٸزٸلگەن دە جوق, بٸراق ەل اراسىندا ول تۋرالى كەرٸ پٸكٸر قالىپتاسىپ ٷلگەردٸ.
دايىنداعان, دۋمان بىقاي
دەرەككٶز: اقپاراتتىق ساراپتامالىق ورتالىق
