«سەن شپيونسىڭ!»
يە, ول كەزدە قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ قوس الىبىنىڭ قاسىندا بولمادىق. بٸراق وسىنداي ەڭگٸمەنٸڭ بولعانىن سول كەزدە «قازاق ەدەبيەتٸندە» قىزمەت ەتكەن ازاماتتاردىڭ ٶز اۋزىنان ەستٸدٸم. ٶز باسىم ولاردىڭ ٶتٸرٸك ايتقانىن كٶرگەن ەمەسپٸن.
يە, سول بٸر سەتتە بارشا قازاق ماڭدايىنا باسقان قوس قالامگەردٸڭ اراسىندا بٸر تٷسٸنٸسپەۋشٸلٸكتٸڭ بولعانى انىق.
وسى ەڭگٸمەنٸ نەگە ەسكە الىپ وتىرمىز? بۇل جەردە باياعىدا باسىلعان داۋ-شاردىڭ شوعىن ٷرلەيٸن دەگەن نيەتٸمٸز جوق.
قوس الىپتىڭ اراسىنداعى ەڭگٸمەدەن قازاقتىڭ ساناسىنا كەڭەس زامانىنداعى بٸرٸن-بٸرٸ «جانسىز ساناۋ» ەرەكەتٸ مىقتاپ سٸڭٸپ قالعانىن بايقاۋعا بولادى. زييالىلارىمىز وسىلاي تارتىسقاندا قاراپايىم ادام نە دەمەيدٸ?
ەسٸڭٸزدە شىعار, كەزٸندە كەڭەس ٶكٸمەتٸنٸڭ جاندايشاپتارى الاش ارىستارىن «جاپونييانىڭ تىڭشىسى», «بٸر تٷندە جاپونيياعا اتپەن بارىپ كەلٸپ وتىرعان» دەگەن ەڭگٸمەگە اڭقاۋ قازاق سەندٸ عوي.
ەلٸمٸز تەۋلەسٸزدٸگٸن العانىنا 25 جىل تولىپ, كەڭەس ٶكٸمەتٸنٸڭ قۇرساۋىنان بوساپ شىقساق تا سول بٸر ەمٸرشٸل جٷيەنٸڭ وي-سانامىزعا سٸڭگەن وزبىر ەرەكەتٸ ەلٸ كٶمەسكٸلەنبەپتٸ.
«اتاجۇرت» vs «جەبەۋ»
دەل قازٸر قىتايدان كەلگەن قانداستارىمىز ەكٸگە بٶلٸنٸپ, بٸرٸ «قىتايدىڭ تىڭشىسى» بولسا, ەندٸ بٸرٸ «بيلٸكتٸڭ قۇيىرشىعى» بولىپ بٶلٸنۋدە.
سەرٸكجان بٸلەشۇلى باستاعان «اتاجۇرت» ەرٸكتٸلەرٸ مەن «جەبەۋ» قورىنىڭ جەتەكشٸسٸ ومارالى ەدٸلبەكۇلىنىڭ ماڭايىنا توپتاسقان ازاماتتار ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى جيٸ تٸستەسٸپ جٷرگەنٸن كٶرٸپ جٷرمٸز.
تٸپتٸ, بۇل داۋ بٸلٸكتٸ قورعاۋشى ابزال قۇسپانوۆ پەن قوعامدىق بەلسەندٸ سەۋلە ەبٸلداحانقىزىن دا شارپىپ ٶتكەنٸ بەلگٸلٸ.
ەرينە, ەركٸن ويلى قوعامدا ەر تاراپ ٶز وي-پٸكٸرٸن ورتاعا سالىپ, جۇمىس ٸستەۋٸنە قاقىسى بار. بۇل جەردە بٸزدەر قىتايداعى قازاقتاردىڭ مٷددەسٸن قورعاپ جۇمىس ٸستەپ جاتقان بەلسەندٸ قانداس باۋىرلارىمىزدىڭ بٸرٸ جاقتاپ, ەكٸنشٸسٸن داتتايىن دەگەن ويىمىز جوق.
بٸزدٸ داۋلاسقان تاراپتاردىڭ بٸرٸن-بٸرٸ «قىتايدىڭ شپيونى» دەپ ايىپتاعانى تاڭقالدىردى. بۇدان بٷگٸنگٸ قىتاي بيلٸگٸنٸڭ كەشەگٸ كەڭەستٸك جٷيەدەن ەش ايىرماسى جوق ەكەنٸن اڭعاردىق.
ولار دا جۇرتتى ٷرەيدە ۇستاپ, حالىقتى تالاي رەت قۋعىن-سٷرگٸنگە سالعانىن بەلگٸلٸ. سوندىقتان قىزىل يمپەرييانىڭ قۇرساۋىنان قۇتىلۋ ٷشٸن قىتايعا قاشقان قازاقتاردىڭ ول جاقتا مامىراجاي كٷي كەشپەگەنٸن بٸرٸن-بٸرٸ «قىتايدىڭ شپيونى» دەپ ايىپتاعانىنان انىق اڭعارۋعا بولادى.
نۇرلان جۇماحان, جۋرناليست, بلوگەر.
