ورالبەك بوتباي: «ۆەتنام – جاسامپاز ەل»
سوڭعى ۋاقىتتارى ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ەستافەتاسىنا شىعىس ازييا ەلدەرٸ ٶز قولىنا الدى. اتالعان ايماقتاعى قۋاتتى ەلدەردٸڭ بٸرٸ – ۆەتنام دەسەك, قاتەلەسپەيمٸز. جاقىندا سوتسياليستٸك دامۋ باعىتىنان اينىماعان ۆەتنامعا بەلگٸلٸ كەسٸپكەر, مەتسەنات ورالبەك بوتباي باستاعان قازاقستاندىق دەلەگاتسييا بارىپ قايتتى.
ساپار بارىسىندا وڭتٷستٸكتەن شىققان اپتال ازامات ورالبەك اعامىز ۆەتنام ەلٸنٸڭ سولتٷستٸگٸندە xالىقتار اراسىنداعى دوستىقتى نىعايتۋداعى قوسقان ٷلەسٸ ٷشٸن ٷكٸمەتتٸك مەدالمەن ماراپاتتالىپ, ونداعى ەرٸپتەستەرٸمەن وي-پٸكٸر الاماسىپ قايتتى. بەلگٸلٸ كەسٸپكەردەن بۇل ساپاردىڭ ماڭىزى جايىندا سۇراپ, بٸلۋدٸڭ سەتٸ تٷستٸ.
– ۆەتنام جاساعان ساپارىمىز سەتتٸ ٶتتٸ. بٸرٸنشٸ كەزەكتە ەلدٸڭ وڭتٷستٸكتەگٸندەگٸ حوشيمين قالاسىنا ات باسىن بۇرىپ, ونداعى جاعدايمەن تانىستىق. ٶزٸم كەسٸپكەر بولعاننان كەيٸن ەر ەل مەن ەر قالانىڭ بيزنەستٸ دامىتۋداعى ٸس-تەجٸريەسٸنە باسا مەن بەرٸپ, قىزىقتى دەگەن دٷنيەلەرٸن سۇراپ, بٸلٸپ الامىن. ۆەتنامنىڭ استاناسى حانويدان كەيٸنگٸ ەڭ ٸرٸ ەكٸنشٸ ورىنداعى قالاسى – حوشيمين. بۇل قازاقستاندىق تۋريستەرگە جاقسى تانىس شاھار دەسەك بولادى. ٶيتكەنٸ, حوشيميندە تۋريزم جوعارى دەڭگەيدە دامىعان. ٶز باسىم بۇل قالانى بٸزدٸڭ الماتىعا ۇقساتتىم. بٸزدٸڭ الماتىدا ەلٸمٸزدەگٸ تۋريستەر جيٸ كەلەتٸن قالا عوي. ۆەتنامعا جاساعان جۇمىس ساپارىمنىڭ بارىسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «تٶرتٸنشٸ ٶنەركەسٸپتٸك رەۆوليۋتسييا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مٷمكٸندٸكتەرٸ» جولداۋىندا اتاپ كٶرسەتٸلگەن باسىم باعىتتاردى ەل بولىپ ٸسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى تۇستارى كٶپ ەكەنٸن بايقادىم. نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى جولداۋىندا ەلٸمٸزدٸڭ ايماقتارىن سونىڭ ٸشٸندە الاماتىنى دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. بٸزدەر ەر ٶڭٸردٸڭ ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸن ەسكەرە وتىرىپ, دامىتاتىن بولساق, ەكونوميكاعا وراسان زور پايدا كەلٸتٸرەتٸنٸ بەلگٸلٸ. ۆەتنام ساپارى كەزٸندە ەلباسىنىڭ جىل سايىن قازاقستان حالقىنا ارنايتىن جولداۋى دٷنيەجٷزٸ ەلدەرٸنٸڭ وزىق ٸس-تەجٸريبەلەرٸن باسشىلىققا الىپ دايىندالاتىنا كٶزٸم جەتە تٷستٸ. جالىپ, شىعىس ازيياداعى جەتەكشٸ ەل – ۆەتناممەن ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتۋدىڭ ماڭىزى زور دەپ ەسەپتەيمٸن, – دەدٸ بەلگٸلٸ كەسٸپكەر ورالبەك بوتپاي اعامىز.
سونىمەن قاتار ورالبەك مىرزا ەل استاناسى حانويعا كەلگەن سەتٸندە بۇل جاقتىڭ وڭتٷستٸكتٸڭ تۇرعىندارىنا استانالىق قالانىڭ تۇرعىنداردى توسىرقاي قارايتىنىن بايقاپتى. يە, بٸزدٸڭ دە شىمكەنتٸكتەرگە كەڭ بايتاق قازاقستاننىڭ تۇرعىندار توسىرقاي قارايتىنى جاسىرىن ەمەس. مۇنى دا ۆەتنام مەن قازاقستان اراسىنداعى ۇقساستىق دەپ قابىلداۋعا بولاتىن شىعار.
قاراپايىم ۆەتنامدىقتاردىڭ كٷندەلٸكتٸ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸن باقىلاعان ورەكەڭ ولاردىڭ ٶتە ەڭبەكقور, پاتريوت ەكەننٸ بايقاپتى. «ەل استاناسى حونويدى ارالاپ شىقساڭىز, ورتاسىندا قىزىل جۇلدىزى بار جالاۋدى كٶپتەگەن جەردەن كٶرۋگە بولادى. بازار, ۆوكزال بٸر سٶزبەن ايتقاندا, ادام اياعى كٶپ جەرلەردەن جۇلدىزى بار قىزىل جالاۋدى كٶرۋگە بولادى», – دەيدٸ ٶزگە ەلگە جاساعان ساپارىنىڭ ەسەرٸمەن بٶلٸسكەن كەسٸپكەر اعامىز.
– كەڭەستٸك كەزەڭدەگٸ بٸر قازاق جازۋشىسىنىڭ سيريياعا بارعان ساپارىن وقىعانىم بار. سوندا تەۋلٸكتٸك اقشاسىن دوللارعا اۋىستىرعان ۆەتنام جازۋشىسى تاماق ٸشپەي اقىرىن عانا اقشاسىن ەمييانىنا سالىپ قويىپتى. سوندا ول ٶزٸنٸڭ بۇل ەرەكەتٸن «كٷنٸ كەشە عانا امەريكاندىقتارمەن سوعىسىپ, اۋىرتپالىقتى باستان ٶتكەرگەن ەلٸمە 40 دوللار بولسا, كٶمەك قوي» دەپتٸ. بٷگٸندە ۆەتنام مەن امەريكاندىقتاردىڭ اراسىنداعى سوعىسىنىڭ اياقتالعانىنا 40 جىل ٶتتٸ. بٸراق قاراپايىم ۆتنامدىقتاردىڭ ەلجاندىلىعى باياعىداي قالىپ قويعانى مەنٸ قاتتى تاڭقالدىردى, – دەپ ورالبەك بوتپاي مىرزا ەڭگٸمەسٸن ەستٸگەنٸمٸزدە كەزٸندە ازۋىن ايعا بٸلەگەن اقش-قا قارسى تۇرعان ۆتنامنىڭ شىنىمەن دە جاسامپاز ەل ەكەنٸن تٷسٸنگەندەي بولدىق.
اينۇر نۇرلانقىزى
