وڭتٷستٸكتٸڭ جاڭعاعى شەتەلگە ەكسپورتتالادى

وڭتٷستٸكتٸڭ جاڭعاعى شەتەلگە ەكسپورتتالادى
جاقىندا سارىاعاش اۋدانى جەمٸستٸ ەلدٸمەكەنٸندە «وڭتٷستٸك قازاقستاندا ٶنەركەسٸپتٸك جاڭعاق شارۋاشىلىعىنىڭ بولاشاعى جەنە دامۋ جولدارى» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسييا ٶتتٸ. جيىنعا كٶرشٸلەس رەسەي, قىرعىزستان, تەجٸكستان مەن ٶزبەكستاننان جاڭعاق شارۋاشىلىعىن زەرتتەپ جٷرگەن تەجٸريبەلٸ عالىمدار قاتىستى. جيىندا كٶپتەگەن ۇسىنىس-پٸكٸرلەر ايتىلىپ, جاڭعاق ٶسٸرۋدە وڭتٷستٸك ٶڭٸرٸنٸڭ ەلەۋەتٸ زور ەكەندٸگٸنە عىلىمي تۇرعىدا تۇجىرىمداما جاسالدى. عالىمدار ەلەمدەگٸ جەر كٶلەمٸنٸڭ 7 پايىزى  عانا جاڭعاق ٶسٸرۋگە جارامدى ەكەنٸن ايتادى. قازاقستان اۋماعىندا مۇنداي جەرگە تەك وڭتٷستٸك ٶڭٸرٸ كٸرەدٸ. ەلٸمٸزدەگٸ جاڭعاق جەمٸسٸنٸڭ 85 پايىزى الماتى, جامبىل, وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىستارىندا ٶسٸرٸلەدٸ. سوعان بايلانىستى قازاقستان گرەك جاڭعاعىن ٶندٸرٸستٸك ٶسٸرۋگە جەنە ەكسپورتقا شىعارۋعا باعىت الدى. الداعى 2-3 جىلدا ەلٸمٸزدە جاڭعاق باۋلارىنىڭ كٶلەمٸن 5 مىڭ گەكتارعا جەتكٸزۋ جوسپارلانۋدا. وسىلايشا ٸشكٸ جەنە سىرتقى سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ باستى نازاردا. جاڭعاقتى تەك شيكٸزات كٷيٸندە ەمەس, ونى ٶڭدەپ, تٷرلٸ ازىقتىق جەنە دەرٸلٸك مايلار تٷرٸندە دايىنداساق, شەت ەلدەر تاراپىنان سۇرانىس ارتارى انىق. جەمٸسٸنەن بٶلەك, گرەك جاڭعاعى اعاشىنىڭ سٷرەگٸ جيھاز دايىنداۋدا, جاپىراعى, دەنٸنٸڭ قابىعى مەديتسينادا جەنە پارفيۋمەرييادا پايدالانىلادى. دەنٸ تاعام رەتٸندە پايدالانىلادى. وسىنى ٶندٸرٸستٸك جولعا قويا بٸلسەك, ۇتىلمايتىنىمىز انىق. سەبەبٸ, ەكولگييالىق تازا, ساپالى ٶنٸمگە قىزىعۋشىلىق ەشقاشان تٶمەندەمەيدٸ.

كٶرشٸلەس مەملەكەتتەر اراسىندا جاڭعاق شارۋاشىلىعى رەسەي, ٶزبەكستان, قىرعىزستان مەن تەجٸكستاندا جاقسى دامىعان. كونفەرەنتسيياعا كەلگەن عالىمدار  جاڭعاق ٶسٸرۋدٸڭ  قۇپييالارى مەن تەحنولوگييالارىن تٷسٸندٸرٸپ, تەجٸربيەلەرٸمەن بٶلٸستٸ. شەت ەلدٸك عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا جاڭعاق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا مول مٷمكٸندٸك بار. سەمينار بارىسىندا وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اسقار قانىبەكوۆ:

- وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى گرەك جاڭعاعىن جەنە ميندال ٶسٸرۋ ٷشٸن قولايلى ورىن بولىپ تابىلادى. 2020 جىلعا دەيٸن جاڭعاق جەمٸس داقىلدارىن دامىتۋ باعدارلاماسىنا سەيكەس, وبلىستا جاڭعاق جەمٸس باۋلارىنىڭ سانىن ارتتىرۋ, جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. سول كەزدە ٶڭٸرٸمٸزدە  جاڭعاقتى ەكسپورتتاۋ مٷمكٸندٸگٸ پايدا بولادى, - دەدٸ.

وبلىستا جاڭعاقتى داقىلدار نەگٸزٸنەن جەكە  شارۋاشىلىقتاردا 300  گەكتار القاپتا ٶسٸرٸلەدٸ. شەتەل نارىعىندا 1 كەلٸ جاڭعاق  10 دوللارعا پارا-پار. ياعني جاڭعاقتى ەكسپورتتاۋ ەل ديقاندارى ٷشٸن مول تابىس الىپ كەلەدٸ.  اعىمداعى جىلى ٶڭٸردە جاڭعاق داقىلىن 400 گەكتارعا وتىرعىزۋ مەجەلەنٸپ وتىر. جاڭعاق باۋلارى  نەگٸزٸنەن  قازىعۇرت, تٶلەبي, سارىعاش جەنە تٷلكٸباس اۋداندارىندا  ەگٸلەدٸ. جەنە اۋدان تۇرعىندارىنىڭ ٷيلەرٸنٸڭ اۋلاسىندا ٶسٸرٸلەتٸن جاڭعاقتاردى ساتىپ الۋ جوسپاردا بار. وسى ارقىلى جينالاتىن ٶنٸم كٶلەمٸن ارتتىرۋعا بولادى.

ايتا كەتەيٸك, ەلباسى «قازاقستان - 2050» ستراتەگييالىق جولداۋىندا قازاقستاننىڭ اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸنٸڭ بولاشاعى زور ەكەنٸن ايتا كەلە ازىق-تٷلٸك تاۋارى ەكسپورتىن ارتتىرۋدى تاپسىرعان بولاتىن. ەگەر وڭتٷستٸكتە جاڭعاق شارۋاشىلىعى داميتىن بولسا جارقىن ەكسپورتقا دا جول اشىلاتىنى سٶزسٸز.

دەرەككٶز: "وينەت" سايتى