مٸنە, دەل وسى ەرەكشە قورعالاتىن ايماقتىڭ بٸراز بٶلٸگٸنە, ناقتىراق ايتساق, 13,5 گەكتار جەرگە وسىدان بٸرنەشە جىل بۇرىن بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸنٸڭ اتاقتى شەيحىنا ارنالعان دەمالىس ايماعى سالىنىپتى دەگەن سٶز تاراعان. تاياۋدا بٸز اتالمىش ٶلكەدەگٸ «سايرام – ٶگەم» ۇلتتىق تابيعي پاركٸنٸڭ ٸشٸنەن ارابتارعا ارناپ سالىنعان دەمالىس ايماعى تۇرعان جەرگە بارىپ قايتتىق, دەپ جازادى زامانا باسىلىمى.
ەكٸ تاۋدىڭ قاق ورتاسىندا, «سايرام» شىڭىنا شىعار جەردٸڭ جولىن جاۋىپ العان دەمالىس ايماعى يت تۇمسىعىن سۇعا المايتىنداي ەتٸپ قورشاۋعا الىنعان. «كٸرۋ ٷشٸن «East weast company LTD» دەگەن مەكەمەدەن ارنايى رۇقسات الۋ كەرەك», – دەدٸ ەسٸك الدىندا تۇرعان كٷزەتشٸلەر. دەگەنمەن بٸز وندا دەل قازٸرگٸ ۋاقىتتا كٸمدەر دەمالىپ جاتقانىن, جالپى, دەمالىس ايماعىنىڭ قانداي ەكەنٸن سول ٶڭٸردە تۇراتىن, ٸشٸندە نە بوپ جاتقانىن بەس ساۋساقتاي بٸلەتٸن بٸر ازاماتتان سۇراپ الدىق.
«بۇل جەردە بٷگٸندە تٶرت ٷندٸ ازاماتى جاتىر. ولار – شەيحتٸڭ قىزمەتشٸلەرٸ. ياعني ولاردىڭ مٸندەتٸ – وسى دەمالىس ايماعىن ايناداي ەتٸپ تازا ۇستاۋ. سول ٷشٸن ولارعا اي سايىن 1 مىڭ دوللار كٶلەمٸندە جالاقى تٶلەنەدٸ. ال كٸرە بەرٸسٸندەگٸ قاقپادا ٶزٸمٸزدٸڭ قازاق جٸگٸتتەرٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. ۆاحتالىق ەدٸسپەن كەزەك اۋىساتىن كٷزەتشٸلەرگە ايىنا 35 مىڭ تەڭگەدەن جالاقى تٶلەنەدٸ.
ال ەندٸ دەمالىس ايماعىنىڭ ٸشٸ تۋرالى ايتار بولسام, وندا 7-8 كوتتەدج بار. ەڭ ٷلكەنٸ, ەكٸ قاباتتىسى شەيحتٸكٸ. قالعاندارى قىزمەتشٸلەرگە ارناپ سالىنعان. سونداي-اق جاتتىعۋ زالى, اسحانا مەن كٶلٸك تۇراعىنا ارناپ سالىنعان عيمارات تا بار. ونىڭ ٸشٸندە سۋ جاڭا 4 «لەند كرۋزەر» دجيپٸ جەنە تاۋ باسىنا شىعۋعا ارنالعان كٸشٸگٸرٸم كٶلٸكتەر تۇر. ەلگٸ كٶلٸكتەردٸ جارىتىپ ەشكٸم مٸنبەيدٸ دە, دەگەنمەن جىلىنا بٸر رەت شىمكەنتتەن بٸر كٶلٸك جٶندەۋشٸ كەلٸپ, ەلگٸلەردٸڭ بەرٸن تەكسەرٸپ, مايىن اۋىستىرىپ كەتەدٸ», – دەدٸ ول.
اراب شەيحى بۇل دەمالىس ايماعىنا سوڭعى رەت شىمكەنتتٸڭ «بەكجان» بازارىنىڭ جانىنان سالىنعان ورتالىق مەشٸتتٸڭ اشىلۋ سالتاناتىنا كەلگەندە باس سۇققان ەكەن. دەگەنمەن جىلىنا بٸر رەت, كٷزگە قاراي شەيحتٸڭ تۋىستارى ما, ەلدە قىزمەتشٸلەرٸ مە, ەيتەۋٸر توپىرلاعان اراب كەلٸپ, دەمالىپ كەتەدٸ ەكەن. مۇنى بٸزگە سول ماڭداعى كەڭەسارىق اۋىلىنىڭ تۇرعىنى تەمٸرحان ەسەنوۆ ايتىپ بەردٸ.
https://www.youtube.com/watch?v=tH6MnbczmM8
«بۇل جەر نەگٸزٸندە ورمان شارۋاشىلىعىنا قارايتىن جەر ەدٸ, – دەيدٸ ت.ەسەنوۆ. – جەتٸ-سەگٸز جىلدىڭ كٶلەمٸ بولىپ قالدى, ارابتارعا ارنالعان دەمالىس ايماعى سالىنىپ, تۇرعىنداردىڭ تاۋدى ەمٸن-ەركٸن ارالاۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ جاتىر. ياعني تاۋدىڭ ەڭ بيٸك جەرٸ – «سايرام» شىڭىنا شىعۋ ٷشٸن وسى جەردٸ ارابتارعا جالعا بەرگەن فيرمادان رۇقسات الۋ كەرەك ەكەن. مەنٸڭشە, ارابتار بۇل ايماققا بەكەردەن-بەكەرگە قىزىعىپ وتىرعان جوق. كٷزدٸگٷنٸ, قۇستار قايتقان تۇستا يتەلگٸ ۇستايتىن سيياقتى. ەيتپەسە مۇندا ولارعا باسقا نە كەرەك?
بۇل جەر ارابتار قورشاپ العانعا دەيٸن «التەكس» دەگەن سپورتتىق ساۋىقتىرۋ لاگەرٸ ەدٸ. سول زامانداردا وبلىستىق دەنە شىنىقتىرۋ جەنە سپورت باسقارماسىنىڭ جولداماسىمەن ەلٸمٸزگە تانىمال سپورتشىلار كەلٸپ, وسىندا دەمالاتىن. قازٸر ول دەۋرەن كەلمەسكە كەتتٸ».
قىسقاسى, تابيعاتى تاماشا, كٶركٸ كٶز تارتاتىن قاسقاسۋدىڭ ەڭ شىرايلى دا شۇرايلى جەرٸ بٷگٸندە ارابتارعا ارنالعان دەمالىس ايماعىنا اينالىپ كەتٸپتٸ. ول جەرگە سىرتتان بارعان دەمالۋشىلار تٷگٸلٸ, سول ٶڭٸردە تۋىپ-ٶسكەن جانداردىڭ ٶزٸنٸڭ كٸرۋٸنە اتىمەن رۇقسات جوق.
جەرگٸلٸكتٸ حالىقتىڭ ٸشتەي نارازىلىعىن تۋعىزىپ وتىرعان بۇل قورشاۋلى ايماق كەلەشەكتە قاسقاسۋلىقتارعا قايتارىلا ما, جوق ەلدە تٷبٸندە ارابتاردىڭ مەنشٸگٸنە ٶتٸپ كەتە مە, بۇل تۋرالى ەزٸرگە ەشكٸم ەشتەڭە ايتا المايدى.