ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ بٷگٸندە تەك بٸلٸم سالاسىنىڭ ەمەس, بٷكٸل قوعامنىڭ كٷن تەرتٸبٸندەگٸ ماڭىزدى تاقىرىپقا اينالدى. قازاقستاندا سوڭعى جىلدارى بۇل باعىتتا بٸرقاتار زاڭنامالىق جەنە قۇرىلىمدىق ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلگەنٸمەن, ناقتى ٸسكە كەلگەندە شەشٸلمەگەن مەسەلە ەلٸ دە كٶپ. بٸز وسى تاقىرىپ اياسىندا «Harmony» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ تەڭ قۇرىلتايشىسى نۇريلە ابدۋللاەۆامەن سۇحباتتاسىپ, ينكليۋزييانىڭ قازٸرگٸ احۋالى, كەدەرگٸلەر مەن شەشۋ جولدارى تۋرالى ەڭگٸمەلەستٸك.
– نۇريلە حانىم, قازاقستاندا ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋدٸڭ دامۋىنا قانداي باعا بەرەر ەدٸڭٸز?
– سوڭعى جىلدارى بۇل سالادا وڭ ٶزگەرٸستەر بار. ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋ زاڭنامالىق دەڭگەيدە بەكٸتٸلدٸ, مەكتەپتەردە ارنايى سىنىپتار اشىلىپ جاتىر. بٸراق ناقتى ٶمٸردە بۇل جٷيە تولىققاندى ٸسكە اسىپ جاتىر دەپ ايتۋ قيىن. باستى مەسەلە – كادر تاپشىلىعى. ينكليۋزيۆتٸ ورتادا جۇمىس ٸستەۋگە دايىن پەداگوگتار, دەفەكتولوگتار, تيۋتورلار ٶتە از. تەك سىنىپ اشۋمەن شەكتەلمەي, ساپالى وقىتۋ مەن تەجٸريبە قاجەت.
– تەك ماماندار ەمەس, قوعامنىڭ دا ينكليۋزييانى تولىق تٷسٸنبەۋٸ كەدەرگٸ بولىپ جاتقان جوق پا?
– دەل سولاي. قوعامدا ەلٸ دە كٶپتەگەن تەرٸس تٷسٸنٸك بار. كەيبٸر اتا-انالار ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالار جالپى سىنىپتا وقىسا, باسقا وقۋشىلاردىڭ وقۋ ٷلگەرٸمٸنە كەرٸ ەسەر ەتەدٸ دەپ ويلايدى. بۇل – اقپاراتتىڭ جوقتىعىنان تۋاتىن قورقىنىش. شىن مەنٸندە, ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بارلىق بالالاردىڭ – سونىڭ ٸشٸندە دەنٸ ساۋ بالالاردىڭ دا – ەمپاتيياسىن, شىدامدىلىعىن ارتتىرادى. يۋنەسكو زەرتتەۋلەرٸ وسىنى دەلەلدەپ وتىر.
– قانداي ينفراقۇرىلىمدىق كەدەرگٸلەر بار?
– كٶپ مەكتەپتەر ەلٸ دە فيزيكالىق تۇرعىدا بەيٸمدەلمەگەن. مىسالى, ارباداعى بالا ٷشٸن پاندۋس نەمەسە ليفت جوق. سونىمەن قاتار وقۋ باعدارلامالارى مەن ەدٸستەمەلەر دە ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەردٸ ەسكەرە بەرمەيدٸ. ينكليۋزييا دەگەن – جاي عانا بٸرٸكتٸرۋ ەمەس. بۇل – بالانىڭ ٶزٸن قاجەت, قاۋٸپسٸز سەزٸنۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرۋ.
– وسى سٶزٸڭٸزگە مىسال كەلتٸرە الاسىز با?
– يە, استاناداعى مەكتەپتەردٸڭ بٸرٸندە وقيتىن قىز بالا ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار سىنىپتاسىمەن دوستاسقانىن ايتىپ بەردٸ. باسىندا ول بالادان بەرٸ الشاق جٷرگەن. بٸراق ەلگٸ قىز بالا ونىمەن سٶيلەسٸپ, بٸر پارتادا وتىرعان, ٷزٸلٸستە بٸرگە ارنايى سىنىپقا بارىپ جٷرەدٸ. كەيٸن ول بالا ماتەماتيكاعا قىزىعىپ, ٶلەڭ ايتۋدى ٷيرەندٸ. بۇل – بٸر دوستىقتىڭ قوعامدى قالاي ٶزگەرتە الاتىنىنىڭ جارقىن مىسالى دەر ەدٸم.
– بولاشاققا كٶزقاراسىڭىز قانداي?
– پوزيتيۆتٸ. سوڭعى بەس جىلدا ينكليۋزييامەن قامتىلعان بالالار ٷلەسٸ 32 پايىزدان 53 پايىزعا دەيٸن ٶستٸ. بٸراق بۇل – تەك باستاماسى. قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ قابىلداعان 2025-2030 جىلدارعا ارنالعان ينكليۋزيۆتٸك ساياسات تۇجىرىمداماسى – وسى سالاداعى جاقسى قادام دەر ەدٸم. بٸراق نەتيجە بولۋ ٷشٸن مەملەكەت, بيزنەس جەنە ازاماتتىق قوعام بٸرٸگٸپ جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك. سوندا عانا ٸلگەرٸلەۋٸمٸز جەدەلدەي تٷسەدٸ
– ال بٸز وسى قوعامنىڭ مٷشەسٸ رەتٸندە نە ٸستەي الامىز, قانداي شارالاردى اتقارۋعا كٷش سالۋىمىز كەرەك?
– ينكليۋزييا – بۇل تەك زاڭمەن شەشٸلەتٸن مەسەلە ەمەس. بۇل – ەر ادامنىڭ, ەر اتا-انانىڭ, ەر مۇعالٸمنٸڭ, ەر بالانىڭ ٸشكٸ دايىندىعى مەن نيەتٸنە بايلانىستى. بٸز اقپارات تاراتىپ, قولداۋ كٶرسەتٸپ, ستەرەوتيپتەردٸ بۇزۋعا ٷلەس قوسا الامىز. سەبەبٸ ينكليۋزييا – بۇل تەڭ مٷمكٸندٸك پەن ادامدىق قادٸر-قاسيەتتٸ مويىنداۋ.
– ەڭگٸمەڭٸزگە راحمەت!