«ارى-بەرٸ جٷرە بەرمەڭٸز, سٸزگە جاتۋ كەرەك!» قاشانعى جاتا بەرەسٸڭ. كٷيەۋٸنە كٸتاپ ەكەپ بەرشٸ دەۋدٸ قويدى. كٷنٸنە توقسان تٷرلٸ نەرسە تاپسىرادى. شاي ٸشەتٸن شىنى, قاسىق, كەسە, پەلەن دەگەن دەرٸحانادان تٷگەن دەگەن دەرٸ, ٷيدەگٸ بالانىڭ جەمپٸرٸ انا سٶرەدە, شالبارى تارتپادا, تٷسكٸ ۋاقىتتا انا ۆيتاميندٸ بەرۋدٸ ۇمىتپا, بالاباقشانىڭ اقشاسى تٶلەنگەن كۆيتانتسييانى اپايىنا بەرەرسٸڭ, كوممۋنالدىق قىزمەت اقىسىنىڭ قاعازى كەلەتٸن ۋاقىت بولدى, پوشتا جەشٸگٸن قاراۋدى ۇمىتپا, كەلسە, بٸردەن بارىپ تٶلەپ تاستا, تاعىسىن تاعىلار. بىلايعى ۋاقىتتا كٶز الدىندا تۇرعاندى قولىنا ۇستاتپاساڭ كٶرمەيتٸن كٷيەۋٸنە مىنانىڭ بەرٸن مٷلتٸكسٸز ورىنداۋ وڭايعا سوقپايدى. «قۇرىسىن, كٸتابى قۇرىسىن, ٶلمەسپٸن». وبالى نە كەرەك كٷيەۋٸ بۇعان ايتقىزباستان, تەلەفونىنا اقشا سالدى. سودان بٸر اپتاعا ينتەرنەت پاكەت ساتىپ الىپ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرگە كٸرەدٸ. سٶيتەدٸ دە لەزدە كٶڭٸلٸ قۇلازىپ سالا بەرەدٸ. شىن-ٶتٸرٸگٸ ارالاس قۇدايدىڭ كٶرسەتكەن كٷنٸنە شٷكٸرلٸك ەتكەن, كٸلەڭ باقىتتان باسى اينالعان جاندار, بٸر-بٸرٸمەن ايتىسىپ-تارتىسقان جۇرت نەمەسە ٶتٸرٸك بٸرٸن-بٸرٸ ماقتاعان توپ, تاڭعى, تٷسكٸ, كەشكٸ استىڭ سۋرەتٸن سالىپ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ دوستارىن «تاماققا شاقىرعان» قوناقجايحالىق. «فۋ!» سايتتارداعى «اتىپ كەتتٸ, سويىپ كەتتٸ», ەلەمدەگٸ تەڭدەسٸ جوق شاھار جايلى قييال عاجايىپ «ەرتەگٸلەردٸڭ» باستاپقى سٶيلەمدەرٸن بٸر شولىپ شىقتى. «فۋ!» مىرس ەتٸپ كٷلٸپ جٸبەردٸ. «سوندا ساعان نە جاعادى?» الاسۇرىپ جانىنداعى كٶرشٸسٸ كەلدٸ.
– تەتە, جاڭعاق جەيسٸز بە?
– جوق, جەمەيمٸن.
– جەسەڭٸز, مىنا جەرگە قويدىم.
– جەمەيمٸن دەدٸم عوي ساعان!
– ا, جارايدى.
«بۇل بايعۇس نە ٷشٸن جاقپاي قالدى? ٶزٸڭدٸ جۇرتتان ارتىق ساناعاندى قويساڭشى!». كٶرشٸسٸنە جاي عانا كٶز سالدى. جيىرما بەستەگٸ جاس كەلٸنشەك. دەنە بٸتٸمٸنٸڭ تولىقتىعى جاستىعىنىڭ سىنىن بۇزىپ تۇرعان جوق. بويى ۇزىن بولعاسىن با, تولىقتىعى قايتا جاراساتىن سيياقتى. جٷزٸ دٶڭگەلەك, ماڭدايى قىسقا, مۇرنى جٸڭٸشكەلەۋ, ەرنٸ ٷلكەندەۋ, تىرسىلداپ تۇر, يىعىنان تٶمەن تٷسكەن شاشىن بۋىپ الادى. اياق-قولى بالعاداي. مٸنەزٸ الاڭعاسار. سٶزٸ سەل تٷسٸنٸكسٸزدەۋ, تٸلٸ كٷرمەلٸڭكٸرەپ شىعادى, بٸر ايتقانىن ەكٸ-ٷش رەت تەز-تەز قايتالاپ جٸبەرەدٸ. بٸرٸنشٸ كٷنٸ عوي, پالاتاعا كٸرگەنٸندە بۇل ۇيىقتاپ جاتىر ەكەن. وياتپايىن دەدٸ دە, اياعىنىڭ ۇشىمەن ٶز تٶسەگٸنە بەتتەدٸ.
– شەمەتسٸز!
قۇمىعىپ شىققان ٷننەن سەلك ەتە ارتقا بۇرىلدى.
– سەلەمەتسٸز. قاشان تٷستٸڭٸز?
– ااا-الدىڭعى كٷنٸ.جوق, كەشە. ە, يە, الدىڭعى كٷنٸ.
«مىنانىڭ ەسٸ دۇرىس پا? قاشان تٷسكەنٸن بٸلمەي مە?» ٶزٸنٸڭ قاي بٶلٸمگە قانداي سەبەپپەن تٷسكەنٸن بٸردەن ەسٸنە الدى دا, ۇشقارى ويىنان تەز قايتتى. «ناركوزدان كەيٸن ادام جىندى بوپ قالادى عوي».
– وپەراتسييا جاسادى ما?
– يە. بالا ٸشتە شەتٸنەپ كەتٸپتٸ.
– قانشا اپتا ەدٸ?
– 4 اپتا.
– مەندە دە الدىندا سونداي بولعان. 8-9 اپتادا بالانىڭ جٷرەگٸ سوقپاي قالعان. ەمدەلٸپ, بٸر جارىم جىل دەگەندە, وسىنى كٶتەرٸپ ەم. تاعى دا قان كەتٸپ جاتىر. بٸراق, جاڭا ۋدز-دا بەرٸ جاقسى دەدٸ. بالانىڭ جٷرەگٸ سوعىپ تۇر, قيمىلدايتىن كٶرٸنەدٸ.
– قانشا بولدى?
–15-16 اپتا, تٶرت اي عوي. بۇل ايدا بالا تٷسپەيدٸ ەكەن عوي, جاڭا قاراعان دەرٸگەر سٶيتٸپ ايتتى.
پالاتاعا مەدبيكە كەلدٸ. «جٷرٸڭٸز, سٸزدەن قان الۋىم كەرەك». ەم-شارا جاسايتىن كابينەتكە باردى. اۋرۋحانانىڭ ٸشٸ ايناداي جالتىراپ تۇر. سوڭعى ٷلگٸدەگٸ تٶسەك ورىندار, مەديتسينالىق جابدىقتار, بەرٸ جاڭا. «ٸشٸ-سىرتى جالتىراپ تۇر, دەرٸگەرلەرٸ دە مىقتى شىعار». كٸرش ەتكٸزٸپ, ينەنٸ سۇعىپ قالعاندا, قولى اۋىرسىنىپ قالدى. قان الىپ بولعانشا, شىداي الماي, مەدبيكەگە ايعايلاپ جٸبەردٸ. «نەگە سونشا اۋىرتىپ الاسىز? سٸز جاي عانا قان الىپ وتىرسىز عوي, ۋكول سالىپ جاتقان جوقسىز». مەدبيكە جٷزٸنەن يمانى تٶگٸلگەن جاس قىز ەكەن: «كەشٸرٸڭٸز, كەشٸرٸڭٸز, بولدى, مٸنە» دەدٸ دە قويدى.
پالاتاعا كەلسە, كٶرشٸسٸ جىلاپ جاتىر ەكەن. ەكٸ جىل بۇرىن ٸشتەگٸ بالانىڭ جٷرەگٸ سوقپاي, وپەراتسييامەن العاندا, وسىلاي كەز-كەلگەن ۋاقىتتا سەبەپسٸز جىلاي بەرەتٸنٸ ەسٸنە تٷستٸ. جانى اشىپ كەتتٸ. بٸر جاعى ٶز جاعدايىنان دا قاۋٸپتەنٸپ, ٷرپيٸپ قالدى. «ە, قۇدايىم, بەرگەنٸڭدٸ مىقتاپ بەر!» «تٶرتٸنشٸ ايدا تٷسٸك بولماۋى كەرەك» دەگەن دەرٸگەردٸڭ سٶزٸن مەدەت ەتتٸ. «سوندا دا بۇلار نەعىپ تەك ديۋفاستون بەرە بەرەدٸ. ونى ٷيدە دە ٸشٸپ جٷرمٸن عوي. قيمىلداماۋ كەرەك بولسا, جاتا بەرەم. بەك ونسىز دا بار جاعدايىمدى جاساپ جاتىر عوي». كٷيەۋٸنٸڭ قامقورلىعىن ويلاپ, يەگٸ كەمسەڭدەپ قالدى.
ٷشٸنشٸ كٷنٸ جانىنداعى كەلٸنشەكتٸ ٷيٸنە شىعاردى.
–تەتە, ەرتەڭ مەنٸڭ قىزىمنىڭ تۋعان كٷنٸ. سٸزدٸ شاقىرام ٷيگە. كەلٸڭٸز.
سٶيتتٸ دە زاتىن جيىپ, ٷيٸنە كەتە باردى. قايدا شاقىرىپ جاتىر, مەكەنجايىن, تەلەفون نٶمٸرٸن بەرۋ ويىنا دا كەلگەن جوق. بۇل بولسا, ونىڭ سوڭىنان كٷلگەن بويى قالا بەردٸ. كٶرشٸسٸ ۇمىتشاق. امنەزييا اۋرۋىنا شالدىققان. اۋرۋحاناعا ٶزٸنٸڭ قاشان كەلگەنٸن ەسٸنە تٷسٸرە الماعانى سوندىقتان. «تەتە, ەنەمنٸڭ ٶلگەنٸن مٷلدە بٸلمەيمٸن, بٸر جىلدان كەيٸن ٷيدە جيىن بوپ جاتىر. نە جيىن ەكەنٸن سۇراسام, ەنەمنٸڭ جىلدىق اسىن بەرٸپ جاتىر ەكەن ٷيدەگٸلەر». وسىنداي ەڭگٸمەلەرٸن العاش ەستٸگەندە, مۇنىڭ زەرە-قۇتى قالماعان. ەسٸ اۋعانى سونشالىق, جەدەل جەردەم الداپ, جىندىحاناعا ٶتكٸزٸپ جٸبەرگەن شىعار دەپ ويلادى. سٶيتتٸ دە جٷگٸرٸپ بارىپ, بٶلٸمنٸڭ اتىن وقىدى. گينەكولوگييا دەگەن جازۋدى وقىپ, كٶڭٸلٸ ورنىنا تٷستٸ. تاعى دا كٷلدٸ. «ەركەماي ٶتە تازا ادام. اۋرۋ دەيمٸن. بٸراق, وسى اۋرۋدان بٸزدٸڭ ايىرماشىلىعىمىز قايسى? بٸراق, مۇنداي اداممەن بٸرگە ٶمٸر سٷرۋ دە مٷمكٸن ەمەس قوي. سٶيلەسە – باسىڭدى اۋىرتادى. قاڭعىرلاپ, بٸر سٶزدٸ ايتسا, ٷش رەت قايتالايدى. سەنٸڭ ەڭگٸمەگە قۇلقىڭ بار ما, جوق پا, شارۋاسى جوق, قاڭعىرلاپ ٶزٸنٸڭ سٶزٸن ايتا بەرەدٸ, سٶيلەمەسٸڭە قويمايدى. «ا, تەتە? سول عوي, تەتە. تەتە دەيمٸن...» اشۋلانىپ ۇرىسقانىڭا مەن بەرمەيدٸ».
تٶرتٸنشٸ كٷنٸ ساۋىلداپ سۋ كەتتٸ. جانۇشىرا بەككە قوڭىراۋ شالدى. بەكتٸڭ دوسى اۋرۋحانانىڭ باس دەرٸگەرٸنە حابارلاستى. ون بەس مينۋتتان كەيٸن نەركەس جاتقان پالاتاعا دەرٸگەرلەر قاپتاپ كەتتٸ. بٸرٸن-بٸرٸ تانىستىرىپ قويادى. «مىنا كٸسٸ باس دەرٸگەردٸڭ ورىنباسارى». «مىنا كٸسٸ اۋرۋحانامىزدىڭ باس گينەكولوگى». «مىنا كٸسٸ باس...» كٸلەڭ باستار تٸزٸلٸپ تۇر. ساۋ كٷنٸندە بەدەلدٸ ادامنىڭ بەرٸ بۇعان دەل وسىلاي قۇراق ۇشىپ تۇرسا, ماساتتانىپ قالار ما ەدٸ?! بٸراق, دەل قازٸر مۇنىڭ قۇنى كٶك تيىن دا بولماي تۇر. «نەگە تەك «ديۋفاستون» عانا بەرەسٸزدەر, نەگە ۋكول, سيستەما سالمايسىزدار?» دەپ مۇنىڭ تىقاقتاي بەرگەنٸنە بٸر دەرٸگەر: «ۆسە ۆوپروسى ك مينيسترۋ! ەتو مينيستەرستۆو وتمەنيلو ۆسيۋ پروتسەدۋرۋ» دەگەن. دەدٸ دە ارتىنشا بۇدان سۋ كەتكەن سوڭ, ەكٸ جارىم ساعات سيستەما سالدى. قارى تالىپ, تٶسەگٸ شىلقىلداپ سۋ بولعان نەركەس اعىل-تەگٸل جىلادى. بالانىڭ امان قالاتىنىنان كٷدەر ٷزدٸ. كٸلەڭ باستار بٸر مەدبيكەگە مۇنى ۋدز-عا اپارۋىن بۇيىردى. «ارباعا سالىپ اپار!» «قۇداي-اۋ, كٷندە جاياۋ جٷگٸرٸپ باراتىن جەرٸنە اربامەن اپارعانى نەسٸ?» اربادا وتىرعاندا, ٶزٸنەن جامان ۇيالدى. «اپىرماي, باس دەرٸگەردٸڭ قۇدٸرەتٸن-اي! ٷش كٷننەن بەرٸ بٸر دەرٸ ٸشٸپ جاتىر ەدٸ. ەندٸ, مٸنە, باراتىن جەرٸنە ارباعا سالىپ اپارادى. بٸرٸنشٸ كٷنٸ-اق قوڭىراۋ شالدىرتۋ كەرەك ەكەن عوي. بەلكٸم, سول كەزدە سۋ كەتپەس پە ەدٸ». كٶڭٸلٸ تاعى بۇزىلىپ سالا بەردٸ. كٶزٸنەن ىتقىپ كەتكەن جاستى مەدبيكەگە كٶرسەتپەي ساۋساعىنىڭ ۇشىمەن ٸلٸپ الدى.
ۋدز-نىڭ قاعازىنا باستار شۇقشييا باس قويىستى. سوسىن جەدەل بٸرٸنەن كەيٸن بٸرٸ نەركەستٸ تەكسەرە باستادى. باستارىن شايقادى. «دوروگايا ناركەس, تى جە ۋ ناس گرامموتنايا, وبرازوۆاننايا! تى پويمي ناس, ۋ ناس درۋگوگو ۆىحودا نەت. نام وچەن جال, پريدەتسيا پرەرۆات بەرەمەننوست». اينالاسىن قورشاعان دەرٸگەردٸڭ ورتاسىندا تۇرىپ, كەلٸنشەك سولقىلداپ ۇزاق جىلادى.
لىپىلداعان جاس دەرٸگەرلەر جىلى سٶيلەپ, بەيەك بوپ, تٷسٸك جاساۋعا رۇقسات بەرەتٸن قاعازعا قول قويدىرتتى. تٷسٸك شاقىراتىن تابلەتكاسىن جۇتقىزدى. شۋىلداعان دەرٸگەرلەر دە تارقاستى. جانىنا جاڭا بٸر كەلٸنشەك كەپتٸ. اتى جادىرا ەكەن. بۇل اۋرۋحاناعا ٷشٸنشٸ رەت تٷسكەنٸن ايتتى. جادىرا قالالىق بوپ كٶرٸنۋگە سۇمدىق قۇشتار ەكەن. ورىسشا سٶيلەپ, قاسىن كەرٸپ, اۋزىن شوشايتىپ, بىلق-سىلق جٷرگٸسٸ كەلەدٸ. بٸراق, وسىنشاما تىرىسۋدىڭ بەرٸ بەكەرشٸلٸك ەدٸ.
– اۋ, جينشە. ە, جاقسى, قۇداي-اي. جاقپايتىن بٸردەڭە ايتتى, مەن قىلت ەتە قالدىم دا. وي, قويىڭىزشى, جينشە. ۋايىمداماڭىز.
كٶزٸن اشسا, بۇعان دەيٸن قازاقشا سٶيلەي الماي وتىرعان جادىراسى جەڭەشەسٸمەن تەلەفوندا قازاقشا ەڭگٸمەلەسٸپ جاتىر ەكەن. باياعى قىلىمسىپ, بىلق-سىلق ەتكەن قيمىلدان ادا. شيراق وتىر.
تٷندە ٸشٸ اۋىرا باستادى. ٷدەتكەن سايىن دٶڭبەكشي تٷسەدٸ. دٶڭبەكشٸگەن سايىن تٶسەگٸ شيقىلداي بەرەدٸ. جادىرا ويانىپ, شوشىپ قالماسىن دەپ دەلٸزگە شىقتى. بويىن تٸكتەپ جٷرە المايدى. ٸشٸ تٶمەنگە تارتىپ, سولقىلداتىپ ەكەتٸپ بارادى. بەلٸ اينالىپ اۋىرىپ, ول قوسىلدى. ەڭكەيگەن كٷيٸ مەدبيكەلەردٸڭ پوستىنا ەرەڭ جەتتٸ. دەلٸزدە ٸشٸن ۇستاپ بٸر ەيەل وتىر.مەدبيكەلەر بوس پالاتالاردا ۇيىقتاپ جاتقان بولۋ كەرەك. «ۇيىقتاسىن, تىنىم تاپپايدى عوي. ەلٸ ەكٸنشٸ تابلەتكا بەرۋ كەرەك. بۇل تولعاق ەمەس... مەسساعان. مىناۋ تولعاق بولماسا, شىن تولعاق قانداي بولماق سوندا?» ٸشٸ مەن بەلٸ اينالىپ, مازاسىن قاشىرا بەردٸ. ديۆان بار ەكەن. سوعان بارىپ جانتايدى. دەنەسٸ قالشىلداپ, توڭا باستادى. تولعاق ەكەنٸ انىق. «ٸٸٸ-ممم». بٷكشەڭدەپ پالاتاسىنا قايتا باردى. كٶرپەسٸ مەن جاستىعىن الىپ, بٷكشەڭدەپ ديۆانعا ەزەر جەتتٸ. تٸسٸ تٸسٸنە تيمەي ساقىلداي باستايدى. كٶك ديۆاننىڭ جايلىسىن-اي! جۇپ-جۇمساق.پالاتاداعى كەرۋەتٸ سيياقتى بيٸك, قولاپايسىز ەمەس. باسىن ديۆاننىڭ جاقتاۋىنا تٸرەپ, ىشقىنىپ, ىڭىراندى. كٶرپەسٸنٸڭ شەتٸ اشىلىپ قالىپ ەدٸ, ٶنە بويىن سۋىق الىپ كەتتٸ. «ٸٸٸ-ممم». «قۇدايىم-اي, مىنا جەرگە تۋىپ قويار ما ەكەنمٸن? مەدبيكەلەر قايدا ەكەن? بٸرەۋ-مٸرەۋ كەلسە جاقسى بولار ەدٸ». قابىرعاداعى ساعاتقا قارادى. تاڭعى 4.15 كەتٸپتٸ. بٸر مەدبيكە كٶرٸندٸ. شاقىرايىن دەسە, داۋسى شىقپايدى. قولىن بۇلعادى. كٶرمەگەنسٸپ كەتٸپ قالدى. «ٸٸٸ-ممم». ەلگٸ مەدبيكەگە ٶكپەلەي دە المادى, اشۋلانا دا المادى. بەس مينۋتتان كەيٸن ەكٸنشٸ مەدبيكە شىقتى. «اپاي...» داۋسى ەلسٸز عانا شىقتى. قولىن بۇلعادى.
– سەن نەعىپ جاتسىڭ مۇندا?
– اپاي, تولعاق... تولعاتىپ جاتىرمىن.
– قايداعى تولعاق? سەن ەلٸ ەكٸنشٸ تابلەتكانى ٸشكەن جوقسىڭ عوي. تولعاقتىڭ كٶكەسٸ ەلٸ الدا. بار پالاتاڭا!
– ا-اپاي, س-سۋ.
ەبدەن قانسىراعان سوڭ با, اۋزىنا قاننىڭ دەمٸ كەلدٸ. ودان قالسا, اۋزى كەبٸرسٸپ, كەۋٸپ بارادى.
– قايدا كرۋجكاڭ?
– پ-پالا-تا-دا.
مەدبيكە جۇلىنىپ كەتٸپ قالدى. سەلدەن سوڭ, مۇنىڭ ىدىسىمەن سۋ ەكەپ بەردٸ.
– مە.
قولىمەن «قويا تۇرىڭىزشى» دەگەندٸ بٸلدٸرٸپ, ديۆاندا تاعى الاسۇرا باستادى. بۇل ازابى سۇمدىق بولدى. دەنەسٸ قالشىلداپ, تٸسٸ ساقىلداپ, ٶز تەنٸ ٶزٸنە باعىنباي, سەلكٸلدەپ كەتتٸ. تۋرا ماعىناسىندا جانىن قويارعا جەر تاپپادى.
– اپاي, مەن تۋدىم, تۋدىم.
جٷرەگٸ ٶرەكپٸپ, تٸرٸ بالا تاپقانداي قۋانىپ كەتتٸ. بٸر جاعى تولعاقتىڭ ساپ تىيىلعانىنا قاتتى قۋاندى. مەدبيكە ساسقالاقتاپ, كەلٸنشەكتٸڭ تۋعانىنا سەنە الار ەمەس. راسىمەن بوسانعانىنا كٶز جەتكٸزگەن سوڭ, نەركەستٸ ٶبەكتەي باستادى.
– جٷر, مۇندا تۇرما. مىناعان جات.
دارىلداتىپ تٶسەك-اربانى سٷيرەپ ەكەلدٸ. دەرٸگەرلەردٸ شاقىرۋعا كەتتٸ. ون مينۋتتان سوڭ, ماناعى تولعاق قايتا باستالدى. بالانىڭ «جولداسى» تٷسپەي, تاعى ازاپقا تٷسە باستادى. سالقىن دەلٸزدە دەرٸگەرلەردٸ كٷتٸپ, جارتى ساعات جاتتى. زورعا جەتكەن جاس دەرٸگەر مۇنىڭ قينالىپ, ارلى-بەرلٸ قوزعالىپ جاتقانىنا زەكٸپ تاستادى. «قوزعالا بەرمەڭٸز, بالانىڭ جىنىسىن كٶرەيٸن». تٸستەنگەن كٷيٸ دىبىسىن شىعارماي جاتتى. «ۇل ەكەن». تٶرت رەت قاراپ, تٶرت رەت ايتتى. بويىن سەلكٸلدەتكەن اۋرۋعا شىداي الماي بارادى. ايعالايىن دەسە قالىڭ ۇيقىداعى ناۋقاستاردى وياتىپ جٸبەرەرمٸن دەپ قىسىلدى. ەرەڭ دەگەندە جاتقان ارباسى قوزعالدى-اۋ. دارىلداتىپ ەكٸ مەدبيكە وپەراتسييالىق زالعا قاراي سٷيرەي باستادى. بٸر كەزدە كٶردەي سۋىق جەرگە كٸرگٸزدٸ. وپەراتسييالىق ستولعا اياق-قولىن بايلاپ تاستادى. تولعاق ٷدەتٸپ بارادى. اياق-قولى بايلانعان كٷيٸ وپەراتسييالىق ستولدا بۇلقىنا بەردٸ.
– قوزعالماي جات-ەي.
قاۋمالاسىپ ەڭگٸمە سوعىپ تۇرعان ەكٸ-ٷش مەدبيكە بۇعان جەكٸرٸپ بەردٸ. تولعاق قىسىپ, جانى ازاپتانباعاندا, نەركەس جەكٸرگەندەردٸڭ سازايىن بەرەر ەدٸ. بٸراق, وعان شاماسى كەلەر ەمەس. جانىندا بٸر مەدبيكە جاس قىز جٷر ەكەن. «پوجالۋيستا, دايتە ۆودى. پيت حوچۋ!» مەدبيكە جٷگٸرٸپ بارىپ بٸر دەكەنٸ سۋعا مالىپ, ەرنٸن سٷرتە باستادى. ەرنٸن جالاعان كٷيٸ مەيٸرٸمدٸ قىزعا جەۋدٸرەي قارادى. راحمەتٸن كٶزٸمەن بٸلدٸردٸ. «پوجالۋيستا, يا ۆاس پروشۋ, راسسلابتەس, سەيچاس ۆسە پرويدەت». مەيٸرٸمدٸ قىزدىڭ جىلى سٶزٸ جانىن ەرٸتتٸ مە, مانادان بەرٸ تولعاق قىسقان دەنەسٸن بوساتىپ كٶرٸپ ەدٸ, راسىندا اۋرۋى باسىلعانداي بولدى. دەرٸگەردٸڭ كەلگەنٸن تٶبەسٸندەگٸ وپەراتسييا شامدارىنان كٶردٸ. دەرٸگەر اسىعار ەمەس, سٶز ساپتاسىنان بٸرەۋدٸ جامانداپ تۇرعانىن بٸلدٸ. نەركەس شىداماي كەتتٸ.
– ۋۆاجاەمايا دوكتور, ۆى ۆووبششە سوبيراەتەس سەگودنيا ناچينات?
– انەستەزيولوگا جدەم.
ىزعارلى داۋسى «اۋزىڭدى جاپ!» دەگەن-دٸ.
بٸر كەزدە جاپ-جاس انەستەزيولوگ قىز كەلدٸ دە, مۇنىڭ قولىن جۇلقىپ, بٸلەگٸنە ينە سۇقتى.
– ەي, جۇلقىما قولىمدى!–تٸستەنٸپ تۇرىپ كٸجٸندٸ.
– دا چتو تى گوۆوريش!
– مىنا جەردەن شىعايىن, سوسىن كٶرەسٸڭدٸ كٶرەسٸڭ!
وسىنى ايتىپ ٷلگەردٸ دە, تالىپ تٷستٸ.
كٶزٸن اشا الماي جاتىر. تاڭقالعانى – بەرٸ ەسٸندە. بۇعان دەيٸن ٷش ناركوز العان نەركەس ەسٸندە بٸردەڭە قالماق تٷگٸلٸ, سول ەسٸن جييا الماي, ەكٸ-ٷش كٷن ەۋرە بولاتىن. باسى قاتتى اينالىپ تۇر. كٶزٸنە, مۇرنىنا, ەرنٸنە بٸرەۋ اياماي توننالاپ تسەمەنت قۇيىپ تاستاعانداي. جۇتىنىپ ەدٸ, تاماعىنا دا تسەمەنت قۇيعانداي, تٷكٸرٸگٸ ارى جٷرمەي قويدى. بٸراق, بەرٸ ەسٸندە. بۇعان ناركوز سالعانى, وپەراتسييا جاساماق بولعانى... تەك قاي جەردە جاتقانىن تٷسٸنە الار ەمەس. دەنەسٸ جىپ-جىلى. دەمەك, ٷستٸندە كٶرپەسٸ بار. مانا تاستاي سۋىق جەرگە كٸرگەندە, قاتتى توڭعان ەدٸ. سول بٸلەگٸ تىزىلداتىپ بارادى. «نەمەنە قولىما بٸردەڭە سالعان با?» ناركوز سالعانى ەسٸنە تٷستٸ. جانىنا بٸرەۋ كەلگەندەي بولدى. بٸر كٶزٸن قينالا جارتىلاي زورعا اشتى. شاماسى مەدبيكە بولار. بٸلەگٸنە سيستەما سالعانداي بولدى. «ٸسپ» دەپ قويادى. سيستەما سالار كەزدەگٸ رەاكتسيياسى عوي. كٷلگٸسٸ كەلدٸ. كٷلە المايدى. جانىنان بٸرەۋ ٶتكەندەي بولدى.
– مەنٸڭ قولىمدا سيستەما بار ما?
– يە. بار.
– ەلٸ بٸتكەن جوق پا?
– جوق, بٸتكەن جوق. ۋايىمداما, تاۋسىلسا مەدبيكە كەلٸپ الادى.
– ٸمم. راحمەت.
– نەركەس, پالاتاڭا اپارايىن با?
سانيتار اپانىڭ جىلى داۋسىن تانىدى. ەكٸ قولتىعىنان ەكٸ كٸسٸ دەمەگەن كٷيٸ پالاتاعا كٸرگٸزٸپ, تٶسەگٸنە جاتقىزدى. ويانسا, تاڭ اتىپتى. جادىرا دا تۇرىپ جاتىر ەكەن.
– سٸزدٸ تازالاپ تاستادى ما نە?
– يە.
– مە, مەن ەشتەڭە سەزبەپپٸن عوي.
– سەن سەزبەسٸن دەپ دەلٸزگە شىقتىم عوي.
– تۋۋ, تەتە, قينالىپ قاپسىز عوي. قازٸر تاڭعى اسىڭىزدى ەكەپ بەرەيٸن.
تاڭعى استى ەكەپ, ٷستەلگە قويدى.
– تاماقتانىپ الىڭىز, تەتە.
تاماققا زاۋقى بولمادى. ٸشٸ وپەراتسييادان كەيٸن سولقىلداپ اۋىرىپ تۇر. بەرٸنەن بۇرىن كٷيٸنٸشٸ سولقىلداعان ٸشٸن ودان ارى ٶرتەپ جٸبەردٸ.
– تەتە, مەنٸ باسقا پالاتاعا اۋىستىرادى ەكەن. سٸزدٸڭ جانىڭىزعا باسقا كٸسٸ كەلەدٸ.
– جاقسى.
40-تان اسقان بٸر ەيەل بۇعان قاراپ كٷلەدٸ.
– ەكەۋمٸز تٷنٸمەن دەلٸزدٸ كٷزەتٸپ شىقتىق قوي.
– ە, سٸز ەكەنسٸز عوي. تولعاتىپ جٷرٸپ, تٷرٸڭٸزگە زەر سالماپپىن. سٸزدٸ دە تازالادى ما?
– جوق.
– تٷنٸمەن دەلٸزدە وتىردىڭىز عوي. مەن سىقىلدى تولعاتىپ جٷر ەكەن دەپ قالسام.
– سۋىقتاپ قالعام. ٸشٸم قاتتى اۋىردى.
– مەن مۇندا تەك اياعى اۋىر ەيەلدەر تٷسەدٸ ەكەن دەپ جٷرسەم. گينەكولوگييانى پەرزەنتحانامەن شاتىستىرىپ وتىرمىن عوي. جٷكتٸلٸكتەن باسقا ەيەلدەر اۋرۋى بار ەكەنٸن مٷلدە ويلاماپپىن.
– بٸرٸنشٸ جٷكتٸلٸك پە?
– ٷشٸنشٸسٸ ەدٸ عوي. ەكەۋٸ وسىلاي سەتسٸز بولدى.
–بالاڭ بار ما, بٸراق?
– يە. قىزىم بار.
– ويباي, وندا نە ارمان سەندەگٸ? مەندە بٸر بالا دا جوق. ٷش كٷيەۋگە شىقتىم. ەڭ بولماسا, وسىنداي تٷسٸپ قالسا دا, جاقسى عوي. ەيتەۋٸر بالاعا دەگەن ٷمٸتٸڭ بار.
– شٷكٸر, يە, شٷكٸر. بٸراق, ادام دەگەن تويىمسىز عوي. سٸز عوي بٸر بالام بولسا دەيسٸز. مەن بالام جالعىز بولماسا ەكەن دەيمٸن. وسىنداي كەزدە عانا تەۋبەگە كەلگەندەي بولاسىڭ.
بۇدان كەيٸن ەكەۋٸ دە تومسىرايىپ قالدى. ەڭگٸمەنٸ ارى قاراي جالعاۋعا ەشقايسىسىنىڭ قۇلقى بولمادى. نەركەس وپەراتسييادان قاتتى شارشاپ قالعان بولۋى كەرەك تٷسكٸ اسقا دا تۇرمادى. ۇيىقتاپ كەتتٸ. ويانسا كەش بوپ قالعان ەكەن. ٷشٸنشٸ كٶرشٸسٸ بۇعان بوياعان تىرناعىن كٶرسەتتٸ.
– ٶزٸڭٸز بويادىڭىز با? تۋرا بٸر سالوننان شىققانداي قىپ بوياپسىز عوي. مەنٸڭ قولىمنان مۇنداي ەسەمدٸك كەلمەيدٸ.
– قولىم دٸرٸلدەپ, سۋرەتٸن دۇرىس سالا الماي قالدىم. سەن ۇيىقتاپ جاتقاندا, ٸشٸم پىسىپ, تىرناعىمدى اينالدىردىم. قوي, بارىپ تەمەكٸ شەگٸپ كەلەيٸن.
– قاشاننان بەرٸ شەگەسٸز?
– وي, مەن جاستايىمنان قاعىنعام عوي. 6 كلاسىمنان باستاپ شەگەتٸنمٸن.
– راسىندا جاستايىڭىزدان قاعىنىپسىز. ەكە-شەشەڭٸز قالاي بايقامادى ەكەن?
– شەشەم اۋرۋ ەدٸ. اياق-قولى سال بوپ قالعان. ەكەم باسقا قاتىنعا كەتٸپ قالدى.
نەركەس نە ايتارىن بٸلمەي توسىلىپ قالدى.
– جەڭگەمنەن ٷيرەندٸم. دەرەتحانادا تىعىلىپ شەگەتٸن. سونى اڭدىپ, كەنجە اعام ەكەۋمٸز ەرتە باستان تەمەكٸ شەكتٸك. ٷلكەن ەپكەمٸز بار ەدٸ مارقۇم. انامىزدىڭ ورنىنا سول انا بولدى. سول بايعۇس مەنٸڭ تەمەكٸ شەگەتٸنٸمدٸ بٸلمەي كەتتٸ. ەگەر بٸلسە, تٸرٸ قويمايتىن ەدٸ. مەن تۇرماق, اعالارىمنىڭ شاڭىن قاعىپ الاتىن.
– مەنٸڭ اعالارىم ەكەمنٸڭ الدىندا تەمەكٸ شەگە المايتىن. كٶكەم بٸلەدٸ عوي ولارىن. بٸراق, دالادا تەمەكٸ شەگٸپ تۇرعان جەرٸندە ەكەمٸز كەپ قالسا, تەمەكٸلەرٸن تاستاي سالاتىن. سوسىن قاسىنا باراتىن كەزدە اۋىزدارىن شاياتىن. ەكەمٸز ٶمٸرٸندە تەمەكٸ شەكپەگەن. بٸراق, ٸشەتٸن. ەندٸ ول كەزدە ٸشپەگەن ادام بولماعان شىعار ٶزٸ.
جانار سىرتقا شىعىپ كەتتٸ. 10 مينۋتتان سوڭ, تەمەكٸ يسٸ بۇرقىراپ قايتا ورالدى.
– ٸشٸندە بالاسى بار قاتىندار دا بۋداقتاتىپ جاتىر عوي, اينالايىن-اۋ.
نەركەس جىميدى. جانارعا اعالارىنىڭ ەكەسٸ الدىنداعى ەدەبٸ تۋرالى ەڭگٸمەسٸ قاتتى تيگەن سەكٸلدٸ.
– ەگەر ەكٸقابات بولسام, تەمەكٸ شەكپەس ەدٸم. مەن ۇل سيياقتى ٶستٸم. جامان بۇزىق بولاتىنمىن. جٷرگەن جەرٸم ايعاي-شۋ ەدٸ. ٶسكەن سوڭ, كٸلەڭ قاعىنىپ كەتكەندەرمەن بٸر جٷرەتٸنمٸن. ٷستٸمدە فۋفايكا, اياعىمدا كەرزٸ ەتٸك. پىشاقپەن جٷرەتٸنمٸن قان-جوسا بوپ.
جانار ٶز-ٶزٸنە سٷيسٸنٸپ ەڭگٸمەسٸن ايتىپ جاتىر, ايتىپ جاتىر. بۇل ٷنسٸز. ٷندەمەگەن كٷيٸ كٶرشٸسٸنٸڭ جٷزٸنە قادالدى. جانار رەڭدٸ كەلٸنشەك. قىسقا شاشىن سارىعا بوياعان, ونىسى اققۇبا ٶڭٸنە جاراسىپ-اق تۇر. ۇزىن بويلى, سىمباتى ەلٸ قالپىندا. قىرىقتان اسقان ەيەل بولسا دا, سىنى كەتپەگەن. ايتقان ەڭگٸمەسٸنە قاراپ, وڭ مەن سولىن اجىراتا المايتىن, 11-12-گٸ جاسٶسپٸرٸمنٸڭ شالاعاي سٶزٸ دەرسٸڭ. تٷرٸنە قاراساڭ, ەيەل زاتىنىڭ بار دەستٷرٸن ساقتايتىن, بوياناتىن, سىلاناتىن, ەركەكتٸڭ ىنتاسى مەن نازارىن ٶزٸنە قادالعاندى ۇناتاتىن ەرەسەك كەلٸنشەك. نەركەس كٶپ ادامنىڭ بويىنان وسىنداي قىزىق كومپلەكستٸ كٶپ بايقايدى. كٶپ كٸسٸنٸڭ سٶزٸ, ارمانى, ٷمٸتٸ جاسىنا لايىق ەمەس. بەلكٸم, كٶبٸسٸ بالا كەزدە اتا-انانىڭ نازارىنان تىس بولدى ما ەكەن...
ەكەۋٸ وسىلاي ەڭگٸمەلەسٸپ وتىرعاندا,باسقا پالاتادان ەلپەتٸ ەشتەڭەدەن قايمىقپايتىن, رابايسىز جالپاق بەت, ايعايلاپ سٶيلەپ, دارىلداپ كٷلەتٸن ەيەل مەن بٷگٸن مۇنىڭ جانىنان باسقا پالاتاعا اۋىسقان جادىرا كەلدٸ.
– كەتتٸك پە? – دەدٸ جالپاق بەت ەيەل داراقى كٷلكٸسٸمەن.
نەركەس جالپاق بەتتەن كٶرٸ ٶنەر تۋرالى, ادامگەرشٸلٸك تۋرالى كەشە مايىسىپ ەڭگٸمە ايتقان جادىراعا اڭىراپ قاراپ قاپتى.
– جانىم-اۋ, ساعان نە جوق? تەمەكٸ شەكپەك تٷگٸلٸ ماعان دەسەڭ نەعىپ كٶكنەر تارتپايسىڭ? بالادا نەڭ بار سەنٸڭ?نە ٷشٸن ساقتاعالى جٷرسٸڭ?
شاماسى ناركوزدىڭ ۋىتى ەلٸ قايتپاعان-اۋ. ەيتپەسە نەركەس بٸرەۋگە اقىل ايتقاندى جانىمەن جەك كٶرەتٸن.
– وي, دىم دا قىلمايدى. ەكٸ بالامدى تەمەكٸ شەگٸپ جٷرٸپ تۋدىم. دىمى دا جوق. امان-ەسەن.
جالپاق بەت كيٸلٸگپ كەتتٸ.
– امان بولسىن لايىم. بٸراق, تٷبٸندە زاردابىن تارتپاسا بولدى دا. قۇداي بەتٸن اۋلاق قىلسىن.
– قۇداي ساقتاسىن. تەمەكٸ شەگەتٸنٸمدٸ بٸلگەندە, دوعدىر: «سرازۋ نە بروسايتە!» – دەدٸ. ۋا-حا-حا-حا-حا!
ٷشەۋٸ جىرقىلداعان كٷيٸ پالاتادان شىقتى. بۇل تەلەفونىن شۇقىلاپ, ورنىنان قوزعالماعان بويى جاتا بەردٸ. ەرتەسٸنە بٸرٸنەن كەيٸن بٸرٸن ٷلكەن تٶسەك-اربامەن ەكٸ كەلٸنشەكتٸ ەكەلدٸ. مىنا ناركوز دەگەنٸڭٸز ٶتە قىزىق زات ەكەن عوي. نەركەستٸڭ بايقاۋىنشا, ناركوزدان ەركٸم ٶز مٸنەزٸمەن وياناتىن سيياقتى. ٶتكەندە بٸر ەيەل بٷكٸل اۋرۋحانانى باسىنا كٶتەرە ايعايلاپ وياندى. «جانەركە-ەەەە-ەەەەە!» دەپ شىڭعىرعان داۋىستان بارلىق پالاتاداعىلار اتىپ-اتىپ شىقتى دەلٸزگە. نەركەس «بايعۇس ەيەلدٸڭ بالاسى بوسانعاندا, شەتٸنەپ كەتكەن ەكەن عوي» دەپ تۇلا بويى تٷرشٸگٸپ كەتتٸ. سٶيتسە, ول ٷيدەگٸ قالعان بالاسىن ۋايىمداپ, وپەراتسييادان كەيٸن سونىڭ اتىن اتاعان ەكەن. جاڭا عانا ەكەلگەن مىنا كەلٸنشەك كٶزٸن اشا الماي جىلاي بەرەدٸ. «باسىم... باسىم اينالىپ بارادى». نەركەس جانىنا بارىپ, كەلٸنشەكتٸڭ ماڭدايىنان سيپادى. سىبىرلاپ: «باسىڭ قازٸر قويادى, جىلاما. سەل شىداساڭ, جازىلاسىڭ. مٸنە, ماعان تاڭعى بەستە جاساپ ەدٸ, قازٸر سەنٸڭ الدىڭدا سٶيلەپ تۇرمىن». قازداڭداپ بٷگٸنگٸ اۋىسىمداعى بٸر مەدبيكە كەلەدٸ ەكەن. «وكولو بولنوگو نە ستويات!» نەركەس ٷندەمەستەن ٶز پالاتاسىنا كٸردٸ. ەكٸنشٸ ەيەلدٸ دارىلداتىپ ەكەلدٸ, ونى دا دەلٸزگە قويىپ كەتتٸ. بۇل بٸر ٶتە سابىرلى جان عوي دەيمٸن. تەز وياندى. ەشتەڭە دەمەدٸ.
نەركەس مۇندا كەلگەندەردٸڭ بەرٸن وي ەلەگٸنەن ٶتكٸزٸپ كٶردٸ. كٶبٸسٸ اۋرۋحانانىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸنە رازى ەمەس. نەركەستٸڭ ٶزٸ بۇلاردى اتارعا وعى بولماي جٷر. «ٷش كٷن بويى بٸر عانا دەرٸمەن بالانى قالاي ساقتاماق بولدى? بٸردەڭە دەسەڭ, مينيسترلٸككە سٸلتەيدٸ. مينيسترلٸگٸڭدٸ دە كٶرەرمٸز. امان-ەسەن شىعايىن, ٸسٸم دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸمەن بولسىن!» كٸجٸنەم دەپ تاعى جىلاپ جٸبەردٸ. قاراپ وتىرىپ اينالاسىنداعى ەمدەلۋشٸلەرگە جىنى ۇستادى. «ەمدەۋشٸ دە, ەمدەلۋشٸلەر دە ناداندار! ەمدەۋشٸ ٶز ٸسٸن بٸلمەيدٸ, بٸلسە دە دۇرىس اتقارمايدى مٸندەتٸن. ال, اۋرۋحاناعا تٷسۋشٸلەر تٷك بٸلمەسە دە, ەيتەۋٸر كٶگەرٸپ ايقاي شىعارا بەرەدٸ. ايقاي شىعارسام, دۇرىس قارايدى دەگەن تٷسٸنٸكتەرٸ بار. بٸراق, راسىندا دا ايقاي شىعارعانداردى ىقىلاسپەن ەمدەپ جاتادى عوي». ٶزٸنٸڭ سٶيتە المايتىنىنا ىزاسى كەلدٸ. قىزىق. ەدەبٸڭ سٷمەلەكتٸك رەتٸندە قابىلدانادى. «مەنٸڭ «ۆراچىم» دەپ كٸسٸمسٸنەتٸندەردٸ مىسقىلدادى. «ٶمٸرٸندە بٸر ارتىق 5 000 تەڭگەگە قولى جەتٸپ جەنە ونى ٶزٸنە قيىپ, بٸر رەت دەرٸگەرگە قارالعانىن كٶتەرە الماي, مەنٸڭ دەرٸگەرٸم دەپ شىعا كەلەدٸ. سورلىلار. كٶزٸن اشقالى وتباسىلىق دەرٸگەرمەن كەلە جاتقانداي. ٶزٸنٸڭ دەرٸگەرٸ بار بولسا, مۇندا قاي اتامنىڭ باسىندا جٷر?» وسىلاي ٶزٸنٸڭ جٷيكەسٸنە سالماق تٷسٸرٸپ وتىرعانىن سەزبەي, ۇزاق وتىردى...
10 كٷن دەگەندە نەركەستٸ اۋرۋحانادان شىعاردى. بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ بۇعان جاقسى دەرٸگەرگە قارالۋ كەرەكتٸگٸن كەڭەس قىلدى.
يە. بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ دۇرىس ايتادى. جاقسى دەرٸگەر كەرەك. بەرٸمٸزگە.
