نازارباەۆتىڭ سانتەحنيك ٸنٸسٸ قايدا جٷر?
«ۆەدومستۆوارالىق تەرگەۋ توبى (ۇقق, انتيكور, قما) بولات نازارباەۆتىڭ مەملەكەتتەن كەڭ كٶلەمدە اقشا جىمقىرۋ فاكتٸلەرٸن جەنە ەڭ باستىسى – «قاڭتار وقيعاسىن» ۇيىمداستىرۋعا قاتىسى بار-جوعىن تەرگەۋدە. بۇل تۋرالى ورگاندارعا جاقىن «DALA ينسايد» دەرەككٶزٸ حابارلادى. ونىڭ ايتۋىنشا, قايرات ساتىبالدىنى تەرگەۋ پروتسەسسٸنٸڭ ەكونوميكالىق كەزەڭٸ اياقتالۋعا جاقىن جەنە قازٸرگٸ فوكۋس «قاڭتار وقيعاسىن» ۇيىمداستىرۋ بارىسىنا اۋىستى. تەرگەۋ وسى ٸستەرگە بولات نازارباەۆتىڭ قاتىسى بار ما, سونى بٸلگٸسٸ كەلەدٸ», - دەپ جازدى تەلەگرام ارناسى.
الايدا رەسمي باق-تا بۇل تۋرالى ايتىلعان جوق.
بولات نازارباەۆتىڭ «قاڭتار وقيعاسىنان» كەيٸن قىرعىزستان ارقىلى باە-نە ۇشىپ كەتكەنٸ تۋرالى جاڭالىق تاراعان. قىرعىزستاننىڭ «24.kg» جاڭالىقتار سايتىنا 12 قاڭتاردا شىققان اقپاراتقا سەيكەس, ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ ٸنٸسٸ كٶرشٸ ەلدٸڭ شەكاراسىنا جەكە كٶلٸگٸمەن كٸرگەن.
«ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ٸنٸسٸ بولات قىرعىز-قازاق شەكاراسىن كەسٸپ ٶتكەنٸ تۋرالى قۇجات تاراپ جاتىر. قۇجاتتا بولات نازارباەۆ 2022 جىلعى 6 قاڭتار, ساعات 5:36-دا قىرعىزستان اۋماعىنا اۆتوكٶلٸكپەن كٸرگەنٸ كٶرسەتٸلەدٸ. 24.kg-نٸڭ سەنٸمدٸ دەرەككٶزدەرٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ٸنٸسٸ شەكارانى «اق جول-اۆتوجول» (قىرعىزستان) - «قورداي — اۆتوجول» (قازاقستان) بٶپ ارقىلى كەسٸپ ٶتكەنٸ بەلگٸلٸ بولدى.»بولات نازارباەۆ قىرعىزستان اۋماعىنا 6 قاڭتاردا كٸردٸ. ول سول كٷنٸ «ماناس» ەۋەجايىنان بٸشكەك-دۋباي باعىتى بويىنشا ۇشىپ كەتتٸ», - دەپ حابارلادى رەداكتسييا.
6 قاڭتار كٷنٸ قىرعىزستاننىڭ «ماناس» ەۋەجايىنا نازارباەۆتاردىڭ جەكەمەنشٸك ۇشاعى سانالاتىن Bombardier Global Express ۇشاعى ابۋ-دابيدەن كەلٸپ قونعان. سول تٷنٸ بولات نازارباەۆ ۇشىپ كەتەدٸ. ماناس ەۋەجايىنىڭ باسپاسٶز حاتشىسى ەلييا قۇربانوۆا ۇشاق ٸشٸندە كٸمنٸڭ بولعانىن حابارلاماسا دا, 6 قاڭتاردا دۋبايدان بٸشكەككە جەكە ۇشاق ۇشقانىن راستاعان.
وسى حاباردان كەيٸن بولات نازارباەۆتىڭ قازاقستانعا ورالعانى تۋرالى اقپارات شىقپاعان. سوڭعى ۋاقىتتا باق بەتٸنە بولات نازارباەۆتىڭ «قىسىمىنا ۇشىراعان» ازاماتتار شىندىعىن ايتىپ شىعىپ جاتىر.
الماتى وبلىسىنداعى «Almaty Steklo» زەۋلٸم زاۋىتىنىڭ تەڭ قۇرىلتايشىسى جەنە باس ديرەكتورى ەزٸم ابدۋللاەۆ ٶندٸرٸس ورنىنان تٷسەتٸن پايدانىڭ 50 پايىزىن ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ ٸنٸسٸ بولات نازارباەۆ تارتىپ الىپ وتىرعانىن ايتقان. ەزٸم ابدۋللاەۆتىڭ ايتۋىنشا, 2016 جىلى زاۋىت اشىلعاننان بەرٸ اي سايىن بولات نازارباەۆقا 250-300 مىڭ دوللور تٶلەپ وتىرعان. كەسٸپكەر بٸر عانا زاۋىت ەمەس, قاراساي اۋدانىندا ورنالاسقان «باحار» مەيرامحاناسىنىڭ, «ليكەر-ٸشٸمدٸك شىعاراتىن شالقار -17» زاۋىتىنىڭ تٷسٸمٸنە نۇرسۇلتان نازارباۆتىڭ ٸنٸسٸ ورتاقتاسقانىن ايتقان.
«ونىمەن بٸرگە جۇمىس ٸستەگەن 15 جىلدىڭ ٸشٸندە 60 ميلليون دوللور بەردٸم», - دەيدٸ ابدۋللاەۆ.
سونىمەن قاتار بىلتىردان بەرٸ قاماۋدا وتىرعان «Parmigiano Group» مەيرامحانالار جەلٸسٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاۋشى جەنە الماتىداعى «Esentai City» جوباسىنىڭ اۆتورى الماس ەبدٸعاپپاروۆ جەنە ونىڭ تۋىستارى بۇعان دەيٸن «بولات نازارباەۆتىڭ ادامدارى» ولاردىڭ وتباسىنىڭ بيزنەسٸن يەمدەنگەنٸن مەلٸمدەگەن بولاتىن.
سەۋٸردٸڭ بٸرٸندە بولات نازارباەۆ «تٷرمەگە جاپقان ازامات» تۋرالى «acca.media» سايتىنا ماقالا جارىق كٶردٸ. ماقالادا بىلاي دەلٸنگەن:
«بەرٸكتاس اۋىلىندا ات جارىسى بولادى. جارىستا ەسبول جاپباسوۆتىڭ جٷيرٸك تۇلپارلارى بٸرٸنشٸ بولىپ كەلٸپ, ول ەكٸ كٶلٸك ۇتىپ الادى. ونىڭ سامال اتتى جٷيرٸگٸنە بولات نازارباەۆتىڭ كٶزٸ بٸردەن تٷسەدٸ. نازارباەۆ سول كەزدەگٸ تالعار اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ (2020 جىلى شٸلدە ايىندا قايتىس بولعان) جولان وماروۆ ارقىلى جاپباسوۆتىڭ تۇلپارىن ٶزٸنە بەرۋٸن سۇراتادى. بۇرىنعى ەكٸم ەسبولعا «بولاشاقتا قيىندىققا تاپ بولماۋ ٷشٸن تۇلپاردى نازارباەۆقا بەرگەنٸ دۇرىس ەكەنٸن» ايتادى. الايدا ەسبول بۇل ۇسىنىستان باس تارتادى. سول ٷشٸن ەسبول جاپباسوۆقا كونتراباندامەن اينالىسقان دەگەن جالا جابىلىپ, 14 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرادى. «بٸز تۋىسىمىزدىڭ ٸزٸنە تٷسكەنٸن بٸردەن تٷسٸندٸك. بٸر كٷنٸ ەربول جوعالىپ كەتتٸ. بٸز ٸزدەي باستادىق. ونى ەكٸ اپتا بويى تابا المادىق. سوسىن بٸزگە ۇقك قىزمەتكەرٸ حابارلاسىپ, ەسبولدىڭ قاۋٸپسٸز ٷيدە وتىرعانىن ايتتى جەنە ونى جاقىندا ەركٸنە قويا بەرەتٸنٸن ايتتى. بٸراق ونى بوساتاتىن كٷنٸ ەسبولدىڭ جاڭادان سالىنىپ جاتقان ٷيٸنە اۆتومات, كٶلٸگٸنە تاپانشا سالىپ قويادى. وسىلايشا ۇقك سۋىق قارۋلاردى ٶزٸ تاپقان بولىپ, سونى العا تارتىپ تٷرمەگە وتىرعىزدى», - دەيدٸ ەسبولدىڭ تۋىسى ەدٸلحان شىنتاسوۆ.
ايتا كەتەيٸك, بيىلعى ناۋرىزدىڭ ورتاسىندا قارجى مونيتورينگٸ بولات نازارباەۆقا جەنە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كٷيەۋ بالاسى قايرات شەرٸپباەۆقا قاتىسى بار زاڭسىز ماينينگ فەرمالار تابىلعانىن حابارلاعان بولاتىن.
«تەكسەرۋ بارىسىندا 55 ماينينگ فەرماسى ٶز ەركٸمەن جۇمىسىن توقتاتتى جەنە جابدىقتارىن الىپ تاستادى. ولارعا قايتا باستاۋعا رۇقسات ەتٸلمەيدٸ. 51 كومپانييا زاڭسىز جۇمىس ٸستەدٸ. ولار ەلەكتر جەلٸسٸنە زاڭسىز قوسىلعان, ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردا زاڭسىز ورنالاستىرىلعان, سالىق پەن كەدەندٸك باج سالىعىنان جالتارعان. ولاردىڭ بارلىعى ەلەكتر قۋاتىنان اجىراتىلدى», - دەپ حابارلادى قارجى مونيتورينگٸ اگەنتتٸگٸ.
اگەنتتٸكتٸڭ حابارلاۋىنشا, ماينينگ جابدىقتارى وڭتٷستٸك كورەيا, تٷركييا, گرۋزييا, سينگاپۋر جەنە قىتايدان كونتراباندالىق جولمەن ەكەلٸنگەن. قىتايدان 2,8 ملرد تەڭگە سوماسىنا مىڭنان استام ماينينگ جابدىقتارى الماتىداعى ماينينگ فەرماعا كونتراباندالىق جولمەن ەكەلٸنگەن.
«قاڭتار وقيعاسىنان» كەيٸن ەلٸمٸزدٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن بولات نازارباەۆتان زەبٸر كٶرگەن ازاماتتار باق بەتٸنە شىعىپ, ونىڭ قيياناتى تۋرالى ايتا باستادى. ەندەشە بولات نازارباەۆتىڭ ٷستٸنەن تەرگەۋ جٷرگٸزٸلۋٸ بەك مٷمكٸن.
