جاقىندا نازارباەۆتىڭ بۇحاراعا ساپارى مەن ٶزبەك پرەزيدەنتٸ شاۆكات ميرزيەەۆپەن كەزدەسۋٸ قوعامدا قىزۋ تالقىعا تٷستٸ. ٶزبەكستان پرەزيدەنتٸنٸڭ قازاقستانعا, دٷنيەجٷزٸلٸك كٶشپەندٸلەر ويىندارىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسۋ ٷشٸن ۇشىپ كەلۋٸ, نازارباەۆتىڭ وسى كەزدەسۋدەن كەيٸن قانداي ەرەكەتتەرگە باراتىنى تۋرالى بولجامداردى كٷشەيتتٸ. بۇل نازارباەۆ ەۋلەتٸنٸڭ قايتادان ساياسي ارەناعا شىعۋعا دەگەن ىنتاسىن ارتتىرىپ, ولاردىڭ ەل بولاشاعىنا قالاي ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن دەگەن سۇراقتار تۋدىرادى. ساياسي شولۋشى اسىلحان ماماشۇلى مەن ساياساتتانۋشى قازىبەك بەيسەباەۆ اتالمىش جاعدايعا بايلانىستى ساياسي بولجام جاساپ كٶردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Arasha.kz-كە سٸلتەپ.
ساياسي شولۋشى اسىلحان ماماشۇلىنىڭ پٸكٸرٸنشە, نازارباەۆتار ەۋلەتٸنٸڭ كەلەسٸ پرەزيدەنت سايلاۋىنا تٸكەلەي قاتىساتىنداي ەش ابىرويى جوق.
“ونى ٶزدەرٸ دە, حالىق تا بٸلەدٸ. بٸراق قولدارىنداعى قارجى رەسۋسرتارى مەن كادرلارعا ىقپالىن سايلاۋ كەزٸندە پايدالانا الادى.
نازارباەۆتار ەۋلەتٸ قازاقستاننىڭ ساياسي ٶمٸرٸنە بەلسەندٸ ورالا المايدى. نازارباەۆتار ەۋلەتٸنٸڭ بٸرقاتار مٷشەلەرٸن جاۋاپقا تارتۋدان ساقتاپ وتىرعان بٷگٸنگٸ بيلٸك, سوندىقتان كەلەسٸ سايلاۋدا بٷگٸنگٸ بيلٸكتٸڭ كانديداتىن قولدايدى”, - دەيدٸ ول.
ايتۋىنشا, نازارباەۆتار ەۋەلەتٸنٸڭ ساياساتقا ارالاسقانىن قوعامنىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ قالامايدى.
“بۇل ەۋلەت كەيٸنگٸ 30 جىلدا ورناعان ساياسي, ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتسٸز جٷيەنٸڭ نەگٸزٸن سالۋشى جەنە ەرٸ قاراي دا جالعاسقانىن قالايتىن ەۋلەت. ال بيلٸكتەگٸ ساياسي ەليتا ٷشٸن بەرٸبٸر. قازاقستاندا ساياسي ەليتا نازارباەۆ كەزەڭٸنەن قالعاندار. ولار جەكە باستارىنا, لاۋازىمىنا ىڭعايلى بولسا كەز كەلگەن كانديداتۋرانى قولداي بەرەدٸ.
"نازارباەۆتار ەۋلەتٸ" – شارتتى تەرمين. قازاقستان زاڭى بويىنشا ناقتى بٸر ەۋلەت كانديدات ۇسىنا المايدى. ال كەڭ ماعىنا الاتىن بولساق بۇل ەۋلەتتٸڭ بەلگٸلٸ تۇلعالارى ٶزدەرٸنە ىڭعايلى كانديداتقا جان-جاقسى قولداۋ كٶرسەتە الادى”, - دەيدٸ ساياسي شولۋشى.
سونىمەن قاتار ول “نازارباەۆتار ەۋلەتٸنٸڭ ىقپالى” دەگەننەن گٶرٸ نازارباەۆ قۇرعان ساياسي جٷيەنٸڭ ىقپالى دەگەن دۇرىس دەگەن پٸكٸردٸ العا تارتتى.
“قازاقتاننىڭ بٷگٸنگٸ بيلٸگٸ “جاڭا قازاقستان” دەگەن ۇران جارييالاسا دا ساياسي جٷيكەنٸ شىن مەنٸندە ٶزگەرتە المادى, نازارباەۆ قۇرعان ساياسي جٷيە جۇمىس ٸستەپ تۇر.
نازارباەۆتار ەۋلەتٸ ٶتە مول اقشاسى بار ەۋلەت سانالادى. سول اقشانى ساقتاپ قالۋ ٷشٸن بارلىق تەسٸلدٸ قولدانادى. ول – مەديارەسۋرستار, ساياسي رەسرۋستار. ەزٸرگە ەكەۋٸنە دە مٷمكٸندٸك بار. زاڭدا نازارباەۆتار ەۋلەتٸنە ەشقانداي تىيىم سالىنعان جوق”, - دەدٸ ول.
ال ساياساتتانۋشى قازىبەك بەيسەباەۆ نازارباەۆ ەۋلەتٸنٸڭ ىقپالىن جوعالتپاعانىن جەنە ولاردىڭ الداعى ۋاقىتتا ساياسي ساحناعا قايتا ورالۋى ەلگە قاۋٸپتٸ بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتادى.
“نازارباەۆتىڭ بيلٸگٸ كەزٸندە ەلدٸڭ بايلىعى ونىڭ ەۋلەتٸ مەن جاقىندارىنىڭ قولىنا شوعىرلانعانى بەلگٸلٸ. بيلٸككە ورالۋ ولارعا ٶز مٷددەلەرٸن ەرٸ قاراي قورعاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەر ەدٸ. بۇل ەۋلەتتٸڭ بيلٸككە قايتا كەلۋٸ ەكونوميكالىق, ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك سالدارعا ەكەلۋٸ ىقتيمال”, - دەدٸ ول.
بەيسەباەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, قوعام نازارباەۆ ەۋلەتٸنٸڭ قايتا ورالۋىنا قاتتى قارسى بولادى. سەبەبٸ ولار ەلدٸڭ بايلىعىن يەلەنٸپ, ونى ٶز پايداسىنا جاراتىپ كەلدٸ.
“نازارباەۆ ەۋلەتٸ كەزٸندە ەلدٸڭ ەنەرگەتيكالىق جٷيەسٸ مەن تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى ناشارلاپ, مەملەكەت ەكونوميكاسى تۇرالاپ قالعانىن اتاپ ٶتۋ ماڭىزدى. ولاردىڭ قايتا بيلٸككە كەلۋٸ حالىقتى ودان ەرٸ توناۋعا ەكەلۋٸ مٷمكٸن. سوندىقتان قوعام ولاردى قولدامايدى, ال ساياسي ەليتا نازارباەۆ كەزەڭٸنەن قالعاندار بولعاندىقتان, ولاردىڭ اراسىندا ەۋلەتتٸڭ بيلٸككە قايتا كەلۋٸن قولدايتىندار بولۋى ىقتيمال”, - دەدٸ ساياساتتانۋشى.
نازارباەۆ ەۋلەتٸ كەلەسٸ پرەزيدەنت سايلاۋىنا قاتىسا ما دەگەن سۇراق كٶپشٸلٸكتٸڭ كٶكەيٸندە جٷر. قازىبەك بەيسەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەۋلەت ٸشٸندە ىقتيمال كانديدات رەتٸندە داريعا نازارباەۆا قاراستىرىلۋى مٷمكٸن.
“داريعا نازارباەۆانىڭ ساياسي جەنە باسقارۋشىلىق تەجٸريبەسٸ مول, ەرٸ ول ٶز امبيتسييالارىن اشىق كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. ول ۇزاق ۋاقىت بويى ساياساتتا بەلسەندٸ قىزمەت اتقارىپ, تٷرلٸ ماڭىزدى لاۋازىمداردى يەلەنگەن. ونىڭ كانديداتۋراسى نازارباەۆ ەۋلەتٸ ٷشٸن قولايلى بولۋى ىقتيمال, سەبەبٸ ول ەكەسٸ قۇرعان جٷيەنٸ ەرٸ قاراي جالعاستىرا الادى”, - دەيدٸ بەيسەباەۆ.
سونىمەن قاتار نازارباەۆ ەۋلەتٸ باسقا دا ىقپالدى تۇلعالاردى پرەزيدەنتتٸككە ۇسىنۋى مٷمكٸن ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
“بۇل ادامدار نازارباەۆ كەزەڭٸندە ماڭىزدى قىزمەتتەر اتقارىپ, قازٸرگٸ ۋاقىتتا ۋاقىتشا ساياساتتان شەتتەپ قالعان تۇلعالار بولۋى مٷمكٸن. ولار ەۋلەتتٸڭ مٷددەسٸن قورعايتىن, بٸراق قوعامدا بەلگٸلٸ دەڭگەيدە قولداۋ تابۋى مٷمكٸن كانديداتتار رەتٸندە ۇسىنىلۋى ىقتيمال. ەۋلەتتٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتى — بيلٸككە ٶزدەرٸنە ىڭعايلى ادامدى ەكەلۋ جەنە سول ارقىلى ٶز ىقپالىن ساقتاپ قالۋ.
نازارباەۆ كەزەڭٸنەن قالعان كادرلار قازٸرگٸ بيلٸكتٸڭ قۇرامىندا ەلٸ دە بار. ولار نازارباەۆتىڭ جٷيەسٸندە قىزمەت اتقارعاندىقتان, سول جٷيەگە ادال بولىپ قالادى. توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتٸك كەزەڭٸندە ساياسي رەفورمالار جٷرگٸزٸلگەنٸمەن, نازارباەۆ قۇرعان كادرلار ەلٸ دە مەملەكەتتٸك بيلٸكتٸڭ نەگٸزگٸ تٸرەگٸ بولىپ وتىر. بۇل كادرلار ساياسي ساحنادا ەلٸ دە ىقپالدى رٶل اتقارادى جەنە ولاردى بيلٸكتەن تولىق الاستاتۋ وڭاي ەمەس”, - دەدٸ ول.
ونىڭ سٶزٸنشە, قازٸرگٸ بيلٸك “جاڭا قازاقستان” يدەياسىن ۇسىنسا دا, نازارباەۆ قۇرعان ساياسي جٷيە جۇمىسىن جالعاستىرىپ كەلەدٸ.
“نازارباەۆ كادرلارى ەلدٸڭ ماڭىزدى ساياسي جەنە ەكونوميكالىق سالالارىندا شەشۋشٸ رٶل اتقارۋدا جەنە ولاردى بيلٸكتەن ىعىستىرۋ ٷشٸن ايتارلىقتاي ٶزگەرٸستەر قاجەت. سونىمەن قاتار, بۇل كادرلار ٶزدەرٸنٸڭ جەكە مٷددەلەرٸن قورعاۋ ٷشٸن بيلٸكتە قالۋعا تىرىسادى جەنە نازارباەۆ ەۋلەتٸنٸڭ ىقپالىن ساقتاۋ ٷشٸن دە كٷرەسۋگە دايىن.
نازارباەۆ ەۋلەتٸ قولىندا مول قارجى رەسۋرستارى مەن مەديا ىقپالى بار ەكەنٸن ەسكەرسەك, ولار وسى رەسۋرستاردى پايدالانىپ, ساياسي ساحناداعى ٶز رٶلٸن كٷشەيتۋگە تىرىسادى. ولار مەديا ارقىلى قوعامعا ەسەر ەتٸپ, ساياسي كٶزقاراستارىن ناسيحاتتاي الادى. سونىمەن قاتار, ولاردىڭ قولىندا بيلٸككە ەسەر ەتۋگە قابٸلەتتٸ كادرلار بار, بۇل دا ولاردىڭ ىقپالىن ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ”, - دەيدٸ ساياساتتانۋشى.
بەيسەباەۆ نازارباەۆ ەۋلەتٸنٸڭ ستراتەگيياسى كٷتۋ مەن باقىلاۋعا نەگٸزدەلۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
“توقاەۆتىڭ پرەزيدەنتتٸك مەرزٸمٸ اياقتالعانعا دەيٸن ولار ساياسي ساحنادا بەلسەندٸ ەرەكەت ەتپەۋٸ مٷمكٸن, بٸراق كەز كەلگەن ساياسي قاتەلٸكتٸ پايدالانىپ, ٶز ىقپالىن كٷشەيتۋگە دايىن بولارى انىق. ولار قوعامداعى نارازىلىقتى ٶز ماقساتتارىنا پايدالانىپ, بيلٸككە قايتا كەلۋگە تىرىساتىنى ىقتيمال”, - دەپ سٶزٸن جالعادى ول.
قورىتا كەلە, قازاقستاننىڭ ساياسي بولاشاعى مەن نازارباەۆ ەۋلەتٸنٸڭ ىقپالى ەلٸ دە بەلگٸسٸز. ەۋلەت الداعى پرەزيدەنت سايلاۋىندا تٸكەلەي قاتىسپاسا دا, ولاردىڭ قولىنداعى رەسۋرستار مەن كادرلارعا ىقپال ەتۋ مٷمكٸندٸگٸ ەلدٸڭ ساياسي ساحناسىندا ماڭىزدى رٶل اتقارۋى مٷمكٸن. قوعام مەن ساياسي ەليتانىڭ نازارباەۆ ەۋلەتٸنٸڭ ىقتيمال قايتا ورالۋىنا دەگەن كٶزقاراسى ەرتٷرلٸ, بٸراق ولاردىڭ بيلٸككە قايتا كەلۋٸ ەلدٸڭ دامۋىنا كەرٸ ەسەرٸن تيگٸزۋٸ مٷمكٸن دەگەن قاۋٸپ بار
