مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرلان سايىروۆ قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق رەسۋرستارى شەتەلدٸك وليگارحتاردىڭ ەمەس, وتاندىق كەسٸپكەرلەردٸڭ قولىندا بولۋى تيٸس دەگەن پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
سايىروۆتىڭ ايتۋىنشا, ماشكەۆيچ كەزٸندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جەكە وليگارحى بولعان. ول قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ستراتەگييالىق باعىتتارىن ۇزاق جىلدار بويى يەمدەنٸپ, ودان بايلىق جيناپ, ەلٸمٸزگە ەشقانداي پايدا ەكەلمەگەن.
“جاقىندا نازارباەۆتىڭ جەكە وليگارحى بولعان ماشكەۆيچ دٷنيەدەن ٶتتٸ. توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا نازارباەۆ قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق رەسۋرستارىن باقىلاپ وتىرۋ ٷشٸن شەتتەن كەلگەن كەلٸمسەكتەرگە بابالارىمىز سالعان زاۋىت-فابريكالاردى تەگٸن ٷلەستٸرٸپ بەردٸ. سەبەبٸ سول كەزەڭدە قازاقتار وسىنداي ٸرٸ ٶندٸرٸستەرگە يە بولسا, ەرتەڭ بيلٸككە ساياسي بەسەكەلەس بولىپ شىعۋى مٷمكٸن دەگەن ٷرەي بولعان”, — دەيدٸ دەپۋتات.
سايىروۆتىڭ پايىمىنشا, دەل وسىنداي ساياساتتىڭ سالدارىنان ەلدٸڭ بايلىعى شەتەلدٸكتەردٸڭ ۋىسىندا كەتكەن.
“ال ماشكەۆيچ بولسا, وسى وتىز جىلدىڭ ٸشٸندە قازاقتىڭ جەرٸندە ەمٸن-ەركٸن جٷردٸ, شالقىپ ٶمٸر سٷردٸ, ٸشتٸ-جەدٸ. بٸزدٸڭ جەرٸمٸزدەگٸ ستراتەگييالىق رەسۋرستاردى ساتىپ, بايىدى. بٸراق تاپقان بايلىعىن ەلگە ەمەس, تٷگەلدەي دەرلٸك شەتەلگە شىعارىپ وتىردى. قازاقستانعا شىنايى پايدا ەكەلدٸ دەپ ايتۋعا كەلمەيدٸ”, — دەپ اشىندى دەپۋتات.
ول قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ نەگٸزگٸ تٸرەكتەرٸ مەملەكەتتٸڭ باقىلاۋىندا بولىپ, ولاردى وتاندىق كەسٸپكەرلەرگە بەرۋ كەرەك دەگەن كٶزقاراس بٸلدٸردٸ.
“قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق رەسۋرستارى — جەر قويناۋى, مەتالل, مۇناي. بٸزدٸڭ مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ەكونوميكاسىنىڭ ستراتەگييالىق رەسۋرستارىنىڭ بارلىعىن ۇلتتىق بۋرجۋازيياعا, ياعني ٶزٸمٸزدٸڭ قاراكٶزدەرٸمٸزگە بەرۋٸمٸز كەرەك”, — دەيدٸ ەرلان سايىروۆ.
دەپۋتات بۇل تەجٸريبەدە ازييا ەلدەرٸنەن ٷلگٸ الۋعا شاقىردى.
“وڭتٷستٸك كورەيا, مالايزييا, يندونەزييا, جاپونييا سەكٸلدٸ مەملەكەتتەردە ستراتەگييالىق ماڭىزدى سالالار تەك سول ەلدٸڭ ازاماتتارىنىڭ قولىندا. جەرگٸلٸكتٸ حالىق يەلەنٸپ, مەملەكەتٸنە قىزمەت ەتٸپ وتىر. دەل وسى تەجٸريبەنٸ بٸزگە دە قولدانۋ قاجەت”, — دەپ قوستى ول.
سايىروۆ سٶزٸن قورىتىندىلاي كەلە, قازاقستانعا پايدا ەكەلەتٸن جالعىز كٷش جەرگٸلٸكتٸ قازاق حالقى ەكەنٸن باسا ايتتى.
“بٸزدٸڭ قازاقستانعا قازاقتان باسقا كٶمەكتەسەتٸن ەشكٸم جوق”, — دەپ تٷيٸندەدٸ ول.
ايتا كەتەيٸك, 22 ناۋرىزدا بەلگٸلٸ كەسٸپكەر جەنە Eurasian Resources Group (ERG) نەگٸزٸن قالاۋشىلاردىڭ بٸرٸ الەكساندر ماشكەۆيچ 72 جاسىندا ٶمٸردەن ٶتتٸ.
ERG باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ حابارلاۋىنشا, ونىڭ قايتىس بولۋىنا ۇزاققا سوزىلعان سىرقات سەبەپ بولعان
“ول 2014 جىلدان 2024 جىلعا دەيٸن ERG ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى بولدى. سونداي-اق, ماشكەۆيچ ۇزاق جىلدار بويى “ەۋرازييالىق بانك” اق ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى قىزمەتٸن اتقاردى”, – دەپ حابارلادى كومپانييالار توبىنىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە.
ايتا كەتەيٸك, بەلگٸلٸ كەسٸپكەر ERG-تٸ پاتوح شوديەۆ, يبراگيموۆتار وتباسى جەنە قازاقستان ٷكٸمەتٸمەن بٸرلەسە باسقارىپ, كومپانييانىڭ دامۋىنا ەلەۋلٸ ٷلەس قوستى. ERG قۇرامىنا تنك “قازحروم”, سوكولوۆ-سارىباي تاۋ-كەن بايىتۋ ٶندٸرٸستٸك بٸرلەستٸگٸ, “اليۋمينيي قازاقستان”, قازاقستان ەلەكتروليز زاۋىتى سەكٸلدٸ ٸرٸ ٶندٸرٸستٸك كەسٸپورىندار كٸرەدٸ.
سونىمەن قاتار ماشكەۆيچ شوديەۆ جەنە يبراگيموۆتارمەن بٸرگە «ەۋرازييالىق قارجى كومپانيياسى» اق, «ەۋرازييالىق ٶنەركەسٸپ كومپانيياسى» اق جەنە «ەۋرازييالىق ٶندٸرٸستٸك كومپانيياسى» جشس-نٸڭ تەڭ يەسٸ بولدى. ول قازاقستان پرەزيدەنتٸ جانىنداعى شەتەلدٸك ينۆەستورلار كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ ەرٸ قازاقستان ات سپورتى فەدەراتسيياسىنىڭ قۇرمەتتٸ پرەزيدەنتٸ رەتٸندە دە تانىمال ەدٸ.
