نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸندەگٸ جاعداي بارىپ تۇرعان ەدٸلەتسٸزدٸك!
نازارباەۆ مەكتەبٸندەگٸ مەملەكەتتٸك تٸلگە جاسالعان بۇل ەدٸلەتسٸز شابۋىل باستالا سالىسىمەن, پارلامەنتتە تٸل مەسەلەسٸن كٶتەرٸپ جٷرگەندٸكتەن بولار, زەبٸر كٶرگەن اتا-انالار بٸردەن بٸزگە حات جازدى.
“2022-2023 وقۋ جىلىنا الماتى قالاسى حيمييا-بيولوگييا باعىتىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنە 2178 وقۋشى سىناق تاپسىرعان.
ونىڭ ٸشٸندە قازاق تٸلٸنە 1483 بالا - 68 پايىز, ال ورىس تٸلٸنە 695 بالا - 32 پايىزدى قۇراپ وتىر. ياعني, قازاق تٸلٸنە وقۋعا تاپسىرعاندار سانى ەكٸ ەسەدەن اسىپ تۇر.
ەكٸ تٸلدە تاپسىرعان ٷمٸتكەرلەردٸڭ اراسىندا “ٶركەن” گرانتىن يەمدەنگەندەردٸڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ قازاق تٸلٸ max: 1424 بالل – min: 1186, ورىس تٸلٸ max: 1404 بالل – min: 1126 بالل”-دەپ جازادى اشىنعان اتا-انالار.
سوندا ورىس سىنىبىنا تاپسىرعان بالالار 1126 بالمەن وقۋعا تٷسكەن دە, قازاق سىنىبىنا تاپسىرعاندار 1186 بالمەن, ورىس سىنىبىنا تٷسكەن وقۋشىدان 60 بال جوعارى السا دا, وقۋعا تٷسە الماعان?!. قازاق سىنىبىنا تاپسىرعان 140-شى بالانىڭ بالىنىڭ ٶزٸ 1127 بال, ياعني ورىس سىنىبىنا تٷسكەن 1126 بال جيناعان بالادان قازاق سىنىبىنا تاپسىرعان, بٸراق وقۋعا تٷسە الماعان 40 بالانىڭ بالى جوعارى!?.
نەگە 40 بالا وقۋعا تٷسە الماعان جوعارى بال جيناسا دا? قازاق بولعانى ٷشٸن, وزات بولعانى ٷشٸن, ەڭ باستىسى - قازاق سىنىبىنا تاپسىرعانى ٷشٸن!!! يە, “ازاتتىق راديوسىنا” سۇقبات بەرگەن تيمۋر شىنتاەۆ باستاعان اتا-انالار تۋرا وسىلاي: “بالامىز جوعارى بال السا دا, وقۋعا قابىلدانبادىق, بٸزدٸڭ ايىبىمىز قازاق سىنىبىنا تاپسىرعانىمىز ٷشٸن, قازاق بولعانىمىز ٷشٸن”-دەپ جاۋاپ بەردٸ.
بۇل بارىپ تۇرعان ماسقارا ديسكريميناتسييا! مەملەكەتتەگٸ مەملەكەتتٸك تٸلگە ديسكريميناتسييا! بٸزدە ۇلتى, تٸلٸ ٷشٸن ديسكريميناتسيياعا ۇشىراتۋعا بولمايدى دەگەن 14 باپ بار ەمەس پە? وسى بٸزدٸڭ كونستيتۋتسييانىڭ باپتارى تەك ٶزگە ەتنوستار ٷشٸن جازىلعان با, قازاققا پايداسى تيەتٸن كەزٸ بولا ما, بولماي ما?
2020-2021 وقۋ جىلىندا 5 قازاق سىنىبى, 3 ورىس سىنىبى بٸتٸردٸ. وسى جىلى 5 قازاق سىنىبى, 3 ورىس سىنىبى قابىلداندى. بيىل , ياعني 2021-2022 وقۋ جىلى 5 قازاق سىنىبى (120 وقۋشى), 2 ورىس سىنىبى (40 وقۋشى) مەكتەپ بٸتٸردٸ.
بٸراق, 4 قازاق سىنىبى (100) , 4 ورىس (100) سىنىبى قابىلداندى. ياعني, بۇرىنعى ورىس سىنىبى وقۋشىلارىنا 60 بالا قوسىپ بەردٸ. ال قازاق سىنىبىنا 60 بالا قوسپاق تٷگٸلٸ, بۇرىنعى سانىنان 20 بالا كەمٸتٸپ جٸبەردٸ… شۋ وسى سوراقى ەدٸلەتسٸزدٸكتەن شىعىپ وتىر.
بۇل تٸلدٸك جەنە كونستيتۋتسييالىق ديسكريميناتسيياعا ۇشىراتاتىن 100/100 تەڭگەرمەشٸلٸك “فورمۋلاسىن” كٸم جاسادى? اتى-جٶنٸ كٸم, قىزمەتٸ قانداي?! ماقساتى قانداي - قازاق بالاسىن قازاق بولعانى ٷشٸن, ازات بولعانى ٷشٸن, وزات بولعانى ٷشٸن شىرىلداتۋدان باسقا?!.
بۇل ۇلتتىق مٷددەنٸڭ, ۇلتتىق نەگٸزدٸڭ تامىرىنا بالتا شابار جىمىسقى ساياساتتىڭ ماقساتى - كەلەسٸ جىلى مۇنداي قورلىققا شىداماعان ەل بالالارىن ورىس سىنىبىنا بەرە باستايدى! وسى - نەگٸزگٸ ماقسات!
يە, بۇل نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸندەگٸ جاعداي, بارىپ تۇرعان ەدٸلەتسٸزدٸك!
بٸزدە بٸلٸم سالاسىندا يە بار ما نازارباەۆ مەكتەبٸنە? مەملەكەتتە بۇل وقۋ ورنىنا ەشكٸم جاۋاپ بەرە الماي ما? ول قانداي وقۋ ورنى مەملەكەت ٸشٸندەگٸ مەملەكەت بولاتىن?!! وعان مەملەكەتتەن اقشا بٶلٸنبەي مە سوندا مەملەكەتتەن تىس بولاتىنداي?!.
نازارباەۆ مەكتەبٸندەگٸ نارازىلىق ٶتە ورىندى! بۇعان جوعارىداعى وسىعان تٸكەلەي جاۋاپتىلار جاۋاپ بەرۋٸ تيٸس قوي, قالاي شىداپ وتىر!
ٶز ەلٸندە ٶز تٸلٸندە جاقسى وقىعانى ٷشٸن جازىقتى بولاتىن قاي ەلدە بار بٸزدەن باسقا?!. سول بالالار نە ويلادى ەكەن, قانداي ەلدە ٶمٸر سٷرٸپ جاتىرمىز دەپ قامىققانى انىق ٶزدەرٸنەن 60 بال تٶمەن بال السا دا وقۋعا تٷسٸپ جاتقان ٶزگە تٸلدٸ بالالاردىڭ الدىندا.
مىناۋ ۆيدەوداعى شىڭعىس سابىر ماراتۇلى باستاعان, ورىستٸلدٸلەردەن وق بويى وزىپ تۇرسا دا, الدى 60 بال ارتىق الىپ تۇرسا دا قازاق سىنىبىنا تاپسىرعانى ٷشٸن, جالپى قازاق بولعانى ٷشٸن وقۋعا تٷسە الماي جىلاپ تۇرعان 40 بالانىڭ جانايقايىنا كٸم جاۋاپ بەرەدٸ? پرەزيدەنت توقاەۆ ارالاسۋى كەرەك پە بۇعان دا?! پرەمەر بار, مينيسترلەر بار بۇعان جاۋاپ بەرە الماي ما سوندا ەشكٸم?
قازاق بولعانى ٷشٸن, وزات بولعانى ٷشٸن 40 بالانى جىلاتىپ قويىپ, قالاي اس باتىپ وتىر “نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸ” باسقارما تٶرايىمى ك.شەمشەدينوۆا حانىمعا?!.
اتا-انالاردىڭ دا اشىنۋى ٶتە ورىندى. مٸنە قازاق تٸلدٸ وقۋشىلارعا جاسالىپ جاتقان تٸلدٸك ديسكريميناتسييا!
بارلىعى دا سول مەملەكەتتٸك تٸل تۋرالى زاڭ جوقتىعىنان تەۋەلسٸزدٸككە 30 جىلدان اسسا دا?!. بۇل بارىپ تۇرعان ەدٸلەتسٸزدٸك جەنە نازارباەۆ مەكتەبٸندەگٸ نامىسسىزدىق!
بۇل مەسەلەگە بەرٸمٸز ارالاسۋىمىز كەرەك جەنە ەدٸلدٸك ورنايتىنىنا سەنەمٸز!
بٸردەن قازاق تٸلٸن قولداپ جٷرگەن وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆكە شىعايىن دەپ ويلاعانمىن. سٶيتسەم, نازارباەۆ مەكتەبٸ بٸلٸم مينيسترلٸگٸ تٷگٸل مەملەكەتكە دە قارامايدى دەگەندٸ تەلەارنا حابارىنان ەستٸپ, اۋزىم اشىلىپ قالدى?!. مۇنداي ماسقارا بولا ما, مەملەكەتٸنە مەكتەبٸ قارامايتىن?!.
دەل وسى سەتتٸ پايدالانىپ, نازارباەۆ دەۋٸرٸندە ورىن العان نازارباەۆ مەكتەبٸندەگٸ بۇل ەدٸلەتسٸزدٸكتٸ جويۋ كەرەك, مەملەكەتكە قاراتۋ كەرەك قاراماسا. بٸراق, ٷكٸمەت قاۋلىسىنا پرەمەر-مينيستر قول قويىپ, رەتتەپ وتىرعان, مەملەكەتتەن قارجى بٶلٸنٸپ وتىرعان بۇل مەكتەپ قالايشا مەملەكەتكە قارامايدى?!.
ٷزدٸك بال جيناپ تۇرسا دا, وقۋعا تٷسە الماعان قازاق بالالارى ٷشٸن قوسىمشا سىنىپ اشۋ ٷشٸن كابينەت جوق بولىپ قالادى, قارجى جەتپەي قالادى نازارباەۆ مەكتەبٸنە? ال مەملەكەتتەن, ياعني, سٸز بەن بٸزدٸڭ سالىعىمىزدان قۇرالعان قازىنادان ميللياردتاردى الىپ وتىرعان جوق پا?!. ول ميللياردتاردى ٶز بالالارىمىزدىڭ يگٸلٸگٸنە قاشان جۇمسايدى?!. بٸر اي بۇرىن رەسەيلٸك ەكٸ ماتەماتيككە ون كٷن دەرٸس وقىعانى ٷشٸن 28 ميلليون 360 مىڭ تەڭگە تٶلەپ بەرە سالعان اتىمتاي-جومارتتىعى بار نازارباەۆ مەكتەبٸ ٶز بالالارىمىزعا كەلگەندە نەگە تارىلىپ قالادى?!.
بۇنداي مەملەكەتتٸك تٸلگە ديسكريميناتسييا بولماۋ ٷشٸن ەلٸمٸزدەگٸ بالاباقشالاردىڭ بارلىعى مەملەكەتتٸك تٸلدە بولاتىن ۋاقىت جەتتٸ.
ٶيتكەنٸ, ورىس كلاستارىنا باراتىن بالالار ورىس تٸلدٸ بالاباقشالاردان شىققاندار… ەرينە, وعان ول بالالار كٸنەلٸ ەمەس, اتا-انالارى كٸنەلٸ. ال اتا-انالارى بۇعان وتىز جىلدا دا مەملەكەتتٸك تٸلدٸ مٸندەتتەي الماعان بٸزدٸڭ بيلٸكتٸڭ كٸنەلٸ ەكەنٸن اشىق ايتىپ جٷر قازٸر.
ەندٸ مىناداي قيىن جاعدايدان شىعۋ ٷشٸن نە ٸستەۋ كەرەك?!. “الماتى قالاسى حيمييا-بيولوگييا باعىتىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ قازاق تٸلٸنە تاپسىرعان رەزەرۆتە تۇرعان ٷمٸتكەرلەرٸنە قوسىمشا ەكٸ سىنىپ (ول شامامەن 50 وقۋشى) اشتىرۋعا ىقپال ەتۋٸڭٸزدٸ cۇرايمىز”-دەيدٸ اتا-انالار. ٶتە دۇرىس, بۇدان باسقا شىعار جول جوق!
پارلامەنتكە بٸزدٸڭ اتىمىزعا ارناپ كەلگەن 22 اتا-انا ارىزىن 2022 جىلدىڭ 7 شٸلدەسٸ كٷنٸ پرەمەر-مينيستر ە.سمايىلوۆقا, وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ ا.ايماعامبەتوۆكە جولدادىق. جاۋابىن كٷتٸپ وتىرمىز, دەمالىستا جٷرسەك تە بەرٸن جيىپ قويىپ?!.
زاڭسىزدىق تەز تٷزەلۋٸ تيٸس!
ەدٸلەتسٸزدٸككە ەل ەندٸ تٶزبەيدٸ!
قازىبەك يسا, مەجٸلٸس دەپۋتاتى
اتا-انالار ارىزى:
مەملەكەتتٸك تٸلدە تاپسىرعان وقۋشىلار ديسكريميناتسيياعا ۇشىراپ وتىر!
قۇرمەتتٸ قازىبەك يسا جارىلقاسىنۇلى! تٶمەندە قول قويعان اتا-انالار, بيىلعى جىلعى الماتى قالاسى حيمييا-بيولوگييا باعىتىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنە سىناق تاپسىرعان بالالارىمىزعا, نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەپتەرٸ دەربەس بٸلٸم بەرۋ ۇيىمىنىڭ “ٶركەن” گرانتىن بٶلگەن كەزدەگٸ ەدٸلەتسٸزدٸگٸن كٶرٸپ, سٸزگە ٶتٸنٸش جازۋعا مەجبٷر بولىپ وتىرمىز.
2022-2023 وقۋ جىلىنا الماتى قالاسى حيمييا-بيولوگييا باعىتىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنە 2178 وقۋشى سىناق تاپسىرعان. ونىڭ ٸشٸندە قازاق تٸلٸنە 1483 بالا - 68 پايىز, ال ورىس تٸلٸنە 695 بالا - 32 پايىزدى قۇراپ وتىر. ياعني, قازاق تٸلٸنە وقۋعا تاپسىرعاندار سانى ەكٸ ەسەدەن اسىپ تۇر. ەكٸ تٸلدە تاپسىرعان ٷمٸتكەرلەردٸڭ اراسىندا “ٶركەن” گرانتىن يەمدەنگەندەردٸڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ قازاق تٸلٸ max: 1424 بالل – min: 1186, ورىس تٸلٸ max: 1404 بالل – min: 1126 بالل.
(رەزەرۆتە تۇرعان وقۋشىلاردىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ قازاق تٸلٸ max: 1186 بالل – min: 580 بالل, ورىس تٸلٸ max: 1124 بالل – min: 544.)
كٶرٸپ وتىرعانىڭىزداي, قازاق تٸلٸنە تاپسىرعان وقۋشىلاردىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ سانى جاعىنان دا, بٸلٸم جاعىنان دا ٶتە جوعارى.
بٷكٸل نزم-گە قاراعاندا دا بالالارىمىزدىڭ بالدارى جوعارى دەڭگەيدە. بارلىعى الماتى قالاسىنداعى بٸلٸمٸ جوعارى وقۋشىلاردىڭ ارسىنان ٸرٸكتەلٸپ شىققان دارىندى بالالار. وسىلاي بولا تۇرا, تەڭدەي قىلىپ قازاق تٸلٸنە 100, ورىس تٸلٸنە 100, بار جوعى 200 “ٶركەن” گرانتىن بٶلگەن. ٶز وتانىمىز قازاقستاندا مەملەكەتتٸك تٸلدە تاپسىرعان وقۋشىلار ديسكريميناتسيياعا ۇشىراپ وتىر.
قۇرمەتتٸ دەپۋتات مىرزا سٸزدٸڭ مەملەكەتتٸك تٸل قازاق تٸلٸنە دەگەن جانايقايىڭىزدى, قولداۋىڭىزدى, قازاق تٸلٸن دامىتۋداعى ٷلەسٸڭٸزدٸ كٶرٸپ-بٸلٸپ جٷرمٸز. جوعارىدا جازعان جاعدايلاردى ەسكەرە وتىرىپ, سٸزدەن قولداۋ كٷتٸپ وتىرمىز. ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى جاس ۇرپاقتىڭ قازاق تٸلٸنە دەگەن ۇمتىلىستارىنا بەي-جاي قارامايدى دەپ سەنەمٸز. الماتى قالاسى حيمييا-بيولوگييا باعىتىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ قازاق تٸلٸنە تاپسىرعان رەزەرۆتە تۇرعان ٷمٸتكەرلەرٸنە قوسىمشا ەكٸ سىنىپ (ول شامامەن 50 وقۋشى) اشتىرۋعا ىقپال ەتۋٸڭٸزدٸ cۇرايمىز.
قۇرمەتپەن, ٶتٸنٸشكە قول قويۋشى اتا-انالار.
