«نۇر وتان» نەدەن ۇتىلدى?
بٸزدٸڭ بيلٸكتٸڭ, دەپۋتاتتار, مينيسترلەر مەن ەكٸمدەر ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جەكە پاراقشاسىن اشىپ, جۇرتشىلىقپەن بايلانىس ورناتۋدان قورقاتىنى, قاشاتىنى جاسىرىن ەمەس.
ەشٸمباەۆتىڭ ٶزٸ:
"ۋاقىت ٶتكەن سايىن ينتەرنەت پەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ٶمٸرٸمٸزدٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸنە اينالىپ كەلەدٸ (شىندىعىندا اينالىپ كەتتٸ دەگەنٸڭٸز دۇرىس ەدٸ /رەد).
تەحنولوگييالار دا بٸر ورىندا تۇرمايدى. قوعام دا ٶزگەرۋدە. سوندىقتان بٸز دە زامانعا ساي ٶزگەرٸپ, جەتٸلە تٷسۋگە تيٸسپٸز", – دەپ ٶزٸنٸڭ اسا ماڭىزدى ٸسكە بەل بۋىپ, بٸلەك سىبانا كٸرٸسكەنٸنە از-كەم تٷسٸنٸكتەمە بەرٸپتٸ.
كەيبٸرەۋلەردٸڭ مەۋلەن ەشٸمباەۆتٸڭ فەيسبۋككە تٸركەلگەنٸن حابارلاعاندا ٶزگەلەر سەكٸلدٸ قۋانا المادىق.
ەسەسٸنە "ەشٸمباەۆ ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە ەندٸ تٸركەلٸپ جاتىر ما?" دەپ تاڭعالعانىمىزدى جاسىرىپ قايتەيٸك.
ٶيتپەگەندە شە, ەگەر قۋانىش سۇلتانوۆ اعامىز «فەيسبۋككە» تٸركەلٸپتٸ دەسە "ەە-ە-ە" دەپ قويا سالۋعا بولار ەدٸ.
ال مەۋلەن ەشٸمباەۆتٸڭ «ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە تٸركەلٸپتٸ» دەگەنٸن ەستٸگەندە ەسٸمٸزگە بەلگٸلٸ جازۋشى دۋلات يسابەكوۆتىڭ جاسى جيىرماعا كەلگەن جٸگٸتتٸ سٷندەتتەگەنٸ جايىنداعى ەزٸل ەڭگٸمەسٸ ەسٸمٸزگە تٷسٸپ, ەزۋٸمٸزگە كٷلكٸ ٷيٸرٸلگەنٸن جاسىرىپ قايتەيٸك.
بۇل دا جارناما ما?
راس ايتامىز. قالجىڭداپ وتىرعان جوقپىز.
مۇنى دەموكراتيياسى دامىعان ٶزگە ەلدەردەگٸ ەرٸپتەستەرٸ ەستٸسە كٷلەتٸنٸ انىق. ەۋروپانى ايتپاعان كٷننٸڭ ٶزٸندە ٸرگەدەگٸ قىرعىزستاننىڭ جوعارى كەنەشٸنٸڭ دەپۋتاتتارى "قازاقتىڭ ساياساتكەرلەرٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە ەندٸ تٸركەلٸپ جاتىر ەكەن" دەپ مازاق قىلماي ما?
نەسٸن ايتاسىز, ەشٸمباەۆتىڭ بۇل ەرەكەتٸ بەينەلەپ, ەسٸرەلەپ ايتساق, ميلليونعا تارتا مٷشەسٸ بار "نۇر وتان" پارتيياسى ٷشٸن سٷيەككە تاڭبا بولدى.
جىل باسىنان بەرٸ ەيگٸلٸ Discovery ارناسى كٶرسەتە باستاعان "زولوتايا ليحورادكا بۋرنوي ۆودى" دەگەن رەاليتي شوۋ باعدارلاما بار. سول شوۋدى ٷزبەي كٶرەمٸز.
رەاليتي شوۋدىڭ 4-شٸ سەريياسىندا جاسى جەتپٸستەن اسقان فرەد حيورت تٶرتٸنشٸ رەت شاڭىراق كٶتەرٸپ, نەكەگە تۇرعانىن كٶرسەتەدٸ.
سول كەزدە Discovery ارناسىنىڭ ەۋەسقوي جۋرناليستەرٸ فرەد شالدان: "قالىڭدىعىزبەن قالاي تانىستىڭىز?" دەگەندە, جەتپٸستٸ القىمداعان كٷيەۋ جٸگٸت: "عاشىعىممەن فەيسبۋكتا تانىستىم, كەيٸننەن كەزدەسٸپ, بٸر-بٸرٸمٸزدٸ ۇناتتىق" دەپ اعىنان جارىلىپ, ماحاببات حيكاياسىن قىسقاشا ەڭگٸمەلەپ بەرەتٸنٸ بار.
ەنە, دامىعان ەلدٸڭ شالدارى فەيسبۋكتى پايدالانىپ, عاشىعىن تاۋىپ جاتىر.
[caption id="attachment_34660" align="aligncenter" width="1024"]
73 جاسقا شىققاندا فەيسبۋك ارقىلى سٷيەگەنٸن تاۋىپ, تٶرتٸنشٸ رەت شاڭىراق كٶتەرگەن فرەد شالىڭىز وسى[/caption]
بٸز شە?
ال دٷنيەجٷزٸندەگٸ دامىعان 30 ەلدٸڭ قاتارىنان كٸرۋگە ۇمتىلعان دٷردەي ەلدٸڭ بيلٸك پارتيياسىن تٸزگٸندەپ وتىرعان ەشٸمباەۆ فەيسبۋككە ەندٸ تٸركەلٸپ جاتىر.
ال وسىدان-اق ويىڭىزدى قورىتىندىلاي بەرٸڭٸز.
نازارباەۆتىڭ تسيفرلى ەكونوميكا قۇرۋعا بەت بۇرىپ, ٷلكەن جۇمىستى باستاپ كەتكەنٸنە بٸرنەشە جىلدىڭ جٷزٸ بولادى.
ال بٸزدٸڭ بيلٸكتەگٸلەر بولسا, ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە ەندٸ تٸركەلگەنٸن ەڭگٸمە قىلۋدان ەرٸگە اسا الماۋدا. مۇنداي ٶگٸز اياڭمەن بٸزدەر بۇل عاسىردا تسيفرلى ەكونوميكانى قۇرىپ بولمايمىز, قۇداي بٸلەدٸ...
سوڭعى ۋاقىتتارى بٸر بايقاعانىمىز فەيسبۋكتى ساياساتكەرلەرگە قاراعاندا ەنشٸ-ەرتٸستەر كٶبٸرەك پايدالاناتىنىن بايقاپ جٷرمٸز.
ٶتكەندە ەنشٸ ماقپال يسابەكوۆا ٶزٸنٸڭ ينستاگرامداعى اككاۋنتىن 1.5 ملن. تەڭگەگە ساتىپ, اقشاسىن ناۋقاس قىزعا اۋدارعانى ەسٸمٸزدە.
ال وسىدان كەيٸن حالىق كٸم جاقىن, جۇرت اراسىندا كٸمنٸڭ تانىمال ەكەنٸن باعامداي بەرٸڭٸز.
ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ باقىلاپ وتىراتىن ادام ەدەتتە – ەلدٸڭ جاعدايى, حالىقتىڭ وي-پٸكٸرٸمەن جاقسى تانىس. ال بٸزدٸڭ شەندٸلەر بولسا, "زامان ٶزگەردٸ, ەپتەپ بٸزدە ٶزگەرۋٸمٸز كەرەك" دەپ تاسباقاشا تىرباڭداۋمەن كٷنٸن ٶتكٸزٸپ جاتىر.
نەگە? نەگە سولاي?
ودان ۇتىلمايدى بيلٸك.
انىعى, بيلٸك ەلەۋمەتتٸك جەلٸمەن, ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە كٶتەرٸلگەن مەسەلەمەن ساناساتىن, سان تٷرلٸ ساۋالعا جاۋاپ بەرەتٸن شاققا جەتتٸ.
ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ساياساتتىڭ تٸلٸمەن ايتقاندا ميكروبيلٸككە اينالدى.
مۇنى بٸر تٷسٸنسە, ەشٸمباەۆ تٷسٸنۋٸ تيٸس ەدٸ. بٷگٸن ەمەس, ەۋەلدەن. «نۇر وتانعا» تاعايىندالماي تۇرا...
ەشٸمباەۆ ەنشەيٸن اتقامٸنەر ەمەس, بٸز بٸلسەك. كەزٸندە پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستان ستراتەگييالىق ينستيتۋتىن باسقارعان. ساراپشى. ساياساتكەر.
سودان دا شىعار ەشٸمباەۆتىڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە ەندٸ تٸركەلۋٸن ٶز باسىمىز جاڭالىق رەتٸندە قابىلداي المادىق.
ەشٸمباەۆ سيياقتى كەش ويانعاندار قانشاما, بٸراق. ويانباعاندار قانشاما...
نۇرلان جۇماحان, ارنايى «قالا مەن دالا» گازەتٸ ٷشٸن
