ەدەتتە بۇل مونشاعا ورىسشا سٶيلەيتٸن الماتىنىڭ «بايىرعى» تۇرعىندارى كٶپ كەلەدٸ. بٸز سيياقتى اۋىلدان كەلگەن «كٸرمە قازاقتار» دۋىلداپ سٶيلەگەندە ولاردىڭ جاراتپايتىنى بايقالىپ تۇرادى.
بەرتٸندە, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى سالىنعان مونشالاردا قازاق تٸلدٸ قاۋىم بۋى بۇرقىراپ, ەڭگٸمەسٸن ايتىپ, دۋىلداپ وتىرادى عوي (الماتىداعى مونشالاردىڭ كٶبٸ قازاقتاردىڭ قولىنا ٶتتٸ ەمەس پە?). ال تاستاقتاعى مونشانىڭ اۋراسى باسقا...
جاقىندا سول مونشاعا باردىق. تاۋىقتىڭ ۇياسىنداي پار بٶلمەسٸنە باس سۇققانىمدا ٸشتە ەكٸ ورىستىڭ جاس بالاسى مەن الماتىنىڭ «بايىرعى» تۇرعىنى وتىر ەكەن.
جاسى جەتپٸسكە جەتكەن كٶكەمٸز ەكٸ ورىستىڭ بالاسىنا 1981 جىلى بەنزين تاسيتىن ماشينانى ايداپ جٷرگەندە جوسپاردى ٶتٸرٸك ورىنداپ, ەكٸ-ٷش توننا بەنزيندٸ سايرانعا كەلٸپ تٶگٸپ-تٶگٸپ تاستايتىنىن جىرداي قىلىپ ورىس تٸلٸندە ايتىپ جاتتى.
بۇرىشتا وتىرعان اۋىل قازاعى (مەن عوي) تٷسٸنبەي قالماسىن دەپ ەلگٸ اعامىز كەدٸر-بۇدىر قازاقشاسىمەن «ۆوت سولاي, بٸزدەر سونداي كەڭ زاماندا ٶمٸر سٷردٸك» دەپ اۋىر كٷرسٸندٸ.
كەڭەس زامانىنىڭ نە ەكەنٸن بٸلمەيتٸن ەكٸ ورىستىڭ بالاسى «بٸر بەنزاۆوز بەنزيندٸ نەگە تٶكتٸڭٸز» دەپ شالدىڭ ەرەكەتٸن اقىلعا سىيدىرا الماي سۇراق قويعاندا, شال دا ٷش-تٶرت توننا بەنزيندٸ نەگە تٶككەنٸن دۇرىستاپ تٷسٸندٸرە المادى. بار ايتقانى «ول كەزدە بەرٸ تەگٸن بولاتىن...» دەپ مٸڭگٸرلەدٸ.
ورىستىڭ ەكٸ بالاسى «مىنا شال اقىلىنان الجاسقان با?» دەپ شالدىڭ بەتٸنە باجىرايا قارادى دا, جٶندەرٸنە كەتتٸ.
نەسٸن ايتاسىز, نارىقتىق قوعامنىڭ جٷرٸسٸنە ٸلەسە الماعان مۇنداي شال-شاۋقاندار ەسكٸ زاماننىڭ ەستەلٸگٸمەن ٶمٸر سٷرەتٸنٸ بەلگٸلٸ عوي. بٸراق وسى كٸسٸلەردٸڭ ەسكٸ زاماندى ەسكە سالاتىن ەستەلٸكتەرٸ جاۋ شاقىراتىنىن دا ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.
دەل وسىنداي سەتتە تەۋەلسٸزدٸكتٸ قاستەرلەيتٸن, ۇلتتىق بٸرەگەيلٸگٸمٸزدٸ دەرٸپتەيتٸن دٷنيە كەرەك ەكەنٸن قاتتى سەزٸنەسٸڭ.
تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى قارىننىڭ قامىمەن ٶلشەم جاسايتىن وسىنداي ورىستٸلدٸ قازاقتارعا ازات ەل بولۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى دٷنيە ەكەنٸن تٷسٸندٸرٸپ, ولار ەڭگٸمەلەپ ايتاتىن قۇندىلىق قالىپتاستىرىپ الماعانىمىزعا قارنىڭ اشادى.
ال پۋتين وسىنداي-وسىنداي جانداردىڭ بارىن العا تارتىپ, يمپەرييالىق ساياسات ٶرٸستەتۋگە كٷش سالادى. وسىنداي ادامداردى ارقالانىپ, سيمونيان مەن سولوۆەۆ ەلٸمٸزدٸڭ تۇتاستىعىن مانسۇقتاپ, ەڭگٸمە ايتادى.
بٸزدەر وسىنداي ەڭگٸمەلەرگە توسقاۋىل قويۋ ٷشٸن ٶز ٸشٸمٸزدەگٸ ەسكٸ كٷننٸڭ ەستٸلەگٸمەن ٶمٸر سٷرەتٸن ادامدارعا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ مەنٸ مەن مازمۇنىن تٷسٸندٸرۋٸمٸز كەرەك سەكلدٸ.
نۇرلان جۇماحان
