قارجى مينيسترلٸگٸ مەملەكەت باسشىسىنىڭ «ەدٸلەتتٸ قازاقستان: بەرٸمٸز جەنە ەرقايسىمىز ٷشٸن. قازٸر جەنە ەردايىم» سايلاۋالدى باعدارلاماسى اياسىندا «مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ تۋرالى» جاڭا زاڭ جوباسىن ەزٸرلەدٸ. قۇجات مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن جەنە «اتامەكەن» ۇلتتىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسى ٶكٸلدەرٸمەن كەلٸسٸلدٸ.
زاڭ ساتىپ الىناتىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, ساتىپ الۋ پروتسەسٸ مەرزٸمدەرٸن وڭايلاتۋعا جەنە قىسقارتۋعا, رەسٸمدەردٸ ودان ەرٸ اۆتوماتتاندىرۋعا, مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋعا قاتىساتىنداردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋگە, سونداي-اق ساتىپ الۋ بويىنشا بٸرىڭعاي پلاتفورما قۇرۋعا باعىتتالعان.
سونىمەن قاتار, شاعىمدانۋ تەتٸگٸن, قوعامدىق مونيتورينگ ينستيتۋتىن, «ورنىقتى مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ» ەلەمەنتتەرٸن, سونداي-اق ەرس-كەلٸسٸمشارتتار – «تولىق اياقتالعان» قۇرىلىس, وفتەيك-كەلٸسٸمشارتتار ەنگٸزۋ كٶزدەلەدٸ.
1. جەڭٸلدەتۋ جەنە مەرزٸمٸن قىسقارتۋ
بٷگٸنگٸ تاڭدا كونكۋرستى ٶتكٸزۋ مەرزٸمٸ شامامەن ەكٸ ايدى قۇرايدى. بۇل بارلىق رەسٸمدٸك كەزەڭدٸ ساقتاۋ قاجەتٸنە بايلانىستى – حابارلاندىرۋ مەرزٸمٸ, الدىن-الا تالقىلاۋ, الدىن-الا رۇقسات بەرۋ, شاعىمدانۋ مەرزٸمٸ جەنە ت. ب. بۇل قاعيدالاردا ساتىپ الۋدىڭ بارلىق تەسٸلٸ بويىنشا ەڭ قىسقا مەرزٸم بەلگٸلەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ (مىسالى, كونكۋرس بويىنشا 1 ايعا دەيٸن).
2. شاعىم قاراۋدىڭ جاڭا مەحانيزمٸ
ساتىپ الۋدى جەدەل ٶتكٸزۋ, تاپسىرىس بەرۋشٸلەرگە كٶبٸرەك ٶكٸلەت بەرۋ, سونداي-اق ساتىپ الۋ رەسٸمدەرٸ كەشٸكتٸرٸلمەس ٷشٸن ەندٸ شاعىمداردى ۇيىمداستىرۋشىنىڭ ٶزٸ تٸكەلەي ۇيىمداستىراتىن بولادى. قورىتىندىعا شاعىمدانۋ قۇقىعى جەڭٸمپازدى كونكۋرستىق كوميسسييا ايقىنداعان ساتىپ الۋلار بويىنشا عانا كٶزدەلگەن. بۇل رەتتە, كونكۋرستىق كوميسسييانىڭ ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ساقتالادى (قر ەقبتك 207-بابى).
جەڭٸمپاز ۋەب-پورتال ارقىلى اۆتومات تٷردە انىقتالسا, قورىتىندىسىنا شاعىم جاسالمايدى. باقىلاۋشى ورگان تاراپ ساتىپ الۋ قورىتىندىلارىنىڭ كٷشٸن جويىپ نە قايتا قاراي المايدى.
ساتىپ الۋ قورىتىندىلارىنا سوت تەرتٸبٸمەن شاعىمدانعان جاعدايدا ساتىپ الۋ رەسٸمدەرٸ توقتاتىلمايدى.
3. ٶنٸم بەرۋشٸلەردٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋ
ٷلەستەس كومپانييالاردىڭ ساتىپ الۋلارىنا قاتىسۋ ٷشٸن شەكتەۋ شارالارى كٷشەيتٸلدٸ.مٸندەتتەمەلەردٸ تيٸسٸنشە ورىنداۋ ماقساتىندا بەرٸلەتٸن جۇمىستار كٶلەمٸ 50-دەن 30% - عا دەيٸن قىسقارتىلدى.
تاپسىرىس بەرۋشٸنٸڭ جۇمىستاردى ورىنداۋ ورنى بويىنشا تٸركەلگەن ٶنٸم بەرۋشٸنٸڭ ماتەريالدىق جەنە ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ بولۋىن تالاپ ەتۋ قۇقىعى كٶزدەلگەن.
4. قوعامدىق باقىلاۋ
قوعامدىق باقىلاۋ سۋبەكتٸلەرٸ ۋەب-پورتال ارقىلى جەنە ونداعى قامتىلعان اقپارات نەگٸزٸندە «قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سەيكەس مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋعا قوعامدىق مونيتورينگ جٷرگٸزە الادى.
وسىعان بايلانىستى جۇمىستاردى ورىنداۋ كەستەلەرٸن, شارتتاردىڭ ورىندالۋى بويىنشا ەسەپتەردٸ جالپى قولجەتٸمدٸلٸكتە ورنالاستىرۋ, سونداي-اق شارتتاردىڭ ورىندالۋىن مونيتورينگتەۋگە قوعامدىق كەڭەستەردٸ تارتۋ ۇسىنىلادى.
5. EPC – كەلٸسٸمشارتتار - «تولىق اياقتالعان» قۇرىلىس
جوبانى ٸسكە اسىرۋدىڭ بارلىق كەزەڭدەرٸندە, جوبالاۋدان باستاپ قۇرىلىسقا دەيٸن جەنە وبەكتٸنٸ پايدالانۋعا بەرۋگە دەيٸن بٸر ٶنٸم بەرۋشٸنٸڭ قۇرىلىستى جٷزەگە اسىرۋى. بۇل جوبانى ٸسكە اسىرۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
6. وفتەيك كەلٸسٸمشارتتارى
وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردٸ قولداۋ ماقساتىندا وفتەيك-كەلٸسٸمشارتتاردى قولدانا وتىرىپ, تاۋارلاردى كەپٸلدەندٸرٸلگەن ساتىپ الۋ جٶنٸندەگٸ جٷيەسٸ ەنگٸزٸلٸپ جاتىر.
7. بٸر كٶزدەن ساتىپ الۋ
كونكۋرسقا قاتىسۋعا بٸر ٶتٸنٸم ۇسىنىلعان جاعدايدا مۇنداي ساتىپ الۋ ٶتكٸزٸلدٸ دەپ تانىلادى جەنە قايتا كونكۋرس ٶتكٸزۋ قاجەت بولمايدى. تاپسىرىس بەرۋشٸلەردٸڭ ماڭىزى بولماشى ساتىپ الۋلاردى ساتىپ الۋى ماقساتىندا بٸر كٶزدەن 100 اەك-كە دەيٸن تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردٸ 500 اەك-كە دەيٸن ساتىپ الۋ قۇقىعى كٶزدەلگەن. ال اۋىلدىق ەكٸمدٸكتەر ٷشٸن تاۋارلاردى, جۇمىستاردى, كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸ ساتىپ الۋ شەگٸ 3 مىڭنان 4 مىڭ اەك-كە دەيٸن ۇلعايتىلدى.
بٸر كٶزدەن ساتىپ الۋدى قىسقارتۋ ماقساتىندا زيياتكەرلٸك مەنشٸك وبەكتٸلەرٸنە جاتاتىن تاۋارلاردى, كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸ ساتىپ الۋعا مونوپوليياعا قارسى ورگاننىڭ قورىتىندىسى بولعان كەزدە عانا جول بەرٸلەدٸ.
زاڭدا زاڭنامانى جاقسارتۋعا باعىتتالعان قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسىنىڭ نەتيجەلەرٸ بويىنشا باسقا دا تٷزەتۋلەر قاراستىرىلعان.
