مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بٷگٸن كٶلٸك سالاسى قىزمەتكەرلەرٸن كەسٸبي مەرەكەسٸمەن قۇتتىقتاپ, ولاردى ەلٸمٸزدٸڭ دامۋىنا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسىپ جاتقان ناعىز ەڭبەك ادامدارى دەپ اتادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
"مەملەكەت ٷشٸن كٶلٸك سالاسىنىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزى ايرىقشا. بۇل – ايقىن نەرسە. كٶلٸك جٷيەسٸ – ەربٸر ەلدٸڭ دامۋىنىڭ كٶرٸنٸسٸ. ونسىز ەكونوميكانىڭ العا باسۋى مٷمكٸن ەمەس. سوندىقتان بۇل سالاعا بٸز اسا ماڭىزدى باسىمدىق رەتٸندە قارايمىز. كٶلٸك قۇرالدارى – ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كٷشٸ, ٶسٸپ-ٶركەندەۋ كەپٸلٸ دەسەك, ارتىق بولمايدى. ەلٸمٸزدٸڭ وسى سالاداعى مٷمكٸندٸكتەرٸ مول, تٸپتٸ, بٸرەگەي دەۋگە بولادى. قازاقستان – ەۋرازيياداعى نەگٸزگٸ ترانزيتتٸك حابتىڭ بٸرٸ. بٸز قازٸر ترانسكاسپيي حالىقارالىق كٶلٸك باعدارىن بەلسەندٸ تٷردە دامىتىپ جاتىرمىز. بۇل – قىتاي, ورتالىق ازييا جەنە ەۋروپا اراسىندا تاۋار جەتكٸزۋدٸڭ تٶتە جولى. بىلتىر سيان قالاسىندا كٶلٸك-لوگيستيكا ورتالىعىن اشتىق. ونى "بٸر بەلدەۋ, بٸر جول" اتتى جاھاندىق باستاما اياسىندا قىتاي ەلٸمەن بٸرلەسٸپ جٷزەگە اسىردىق. بۇل قادام حالىقارالىق جٷك تاسىمالىن ارتتىرۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزۋدە", – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت قازاقستان اۋماعى ارقىلى ٶتەتٸن دەلٸزدەردٸڭ ينفراقۇرىلىمىن بٸرتٸندەپ جاقسارتۋ قولعا الىنعانىن ايتتى.
"لوگيستيكا ورتالىقتارى جەنە قويمالار سالىنۋدا. تەمٸر جول قۇرىلىسى جاندانىپ جاتىر. وسىنداي ماڭىزدى شارالار سىرتقى ساۋدا اينالىمىن ۇلعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, ەكونوميكانى ٶركەندەتۋگە ىقپال ەتەدٸ. بيىل "دوستىق – مويىنتى" تەمٸر جولىنىڭ ەكٸنشٸ جەلٸسٸ سالىنىپ بٸتەدٸ. سونىڭ ارقاسىندا جٷك كٶلەمٸ بەس ەسە ارتادى. وسى اۋقىمدى جوبانى, نەگٸزٸنەن, ٶز جۇمىسشىلارىمىز جٷزەگە اسىرىپ جاتقانىن دا اتاپ ٶتۋ قاجەت. سونداي-اق جىل سوڭىندا الماتى بەكەتٸن اينالىپ ٶتەتٸن تەمٸر جول ٸسكە قوسىلادى. نەتيجەسٸندە جٷكتەمە ازايىپ, جٷك جەتكٸزۋ مەرزٸمٸ قىسقارماق. كٶلٸك-تاسىمال سالاسى وزىق, زاماناۋي جەنە بەسەكەگە قابٸلەتتٸ بولۋى كەرەك. سول سەبەپتٸ, الداعى ۋاقىتتا ەلٸمٸزدەگٸ تەمٸر جولدىڭ ۇزىندىعىن ەدەۋٸر ارتتىرۋ كٶزدەلٸپ وتىر. ون بٸر مىڭ شاقىرىم تەمٸرجولدى جٶندەۋ جۇمىسى جالعاسادى. جاڭادان 5 مىڭ شاقىرىم جول سالۋ جەنە ونى جاڭعىرتۋ جوسپارلانۋدا. قازٸر ترانس-قازاقستان تەمٸرجول دەلٸزٸ اۋقىمدى جوباسى قولعا الىندى. مەنٸڭ تاپسىرماممەن ۇزىندىعى 323 شاقىرىم بولاتىن "مويىنتى – قىزىلجار" تەمٸرجولى سالىنىپ جاتىر. بۇدان بٶلەك, "داربازا – ماقتاارال" جەنە "اياگٶز – باقتى" تەمٸرجول ٶتكەلٸنٸڭ قۇرىلىسى قارقىندى جٷرۋدە", – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, تاعى بٸر ماڭىزدى باعىت – ماشينا جاساۋ سەكتورى. ەلەمنٸڭ ەڭ وزىق كومپانييالارىن تارتا وتىرىپ, جەرگٸلٸكتٸ ٶندٸرٸستٸ دامىتۋ ٶزەكتٸ.
"قازٸر قازاقستاندا شەتەلدٸك ٷزدٸك كومپانييالار جۇمىس ٸستەيدٸ. مەن جىل باسىندا استاناداعى ەلەكتروۆوز قۇراستىرۋ كەسٸپورنىنا باردىم. وندا جٷك جەنە جولاۋشىلار تاسىمالدايتىن ەلەكتروۆوز بەن قوسالقى بٶلشەكتەر شىعارىلىپ جاتىر. ەڭ باستىسى, وسىنداي ماڭىزدى جۇمىستى ٶز ماماندارىمىز اتقارۋدا. مەملەكەت مۇنداي جوبالارعا جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتە بەرمەك", – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەۋە قاتىناستارىن دامىتۋ كٶلٸك ساياساتىنداعى باسىم مٸندەتتەردٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"بٷكٸل ەل بويىنشا اۆياتسييا ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ ٷشٸن كەشەندٸ جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. مىسالى, ٶتكەن جىلى الماتى, شىمكەنت جەنە قىزىلوردا قالالارىندا جاڭا تەرمينالدار ٸسكە قوسىلدى. ەۋەجايلاردىڭ ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸ ايتارلىقتاي ارتتى. بۇرىن الماتى ەۋەجايى جىلىنا 2,5 ميلليون جولاۋشىعا عانا قىزمەت كٶرسەتە الاتىن. بٷگٸندە بۇل كٶرسەتكٸش 14 ميلليونعا دەيٸن ۇلعايدى. مەنٸڭ تاپسىرماممەن زايساندا, كاتونقاراعايدا جەنە كەندٸرلٸدە ٷش جاڭا ەۋەجاي سالىنىپ جاتىر. ارقالىق ەۋەجايى قالپىنا كەلتٸرٸلە باستادى. مۇنداي جوبالاردىڭ جٷزەگە اسۋى جولاۋشىلار نٶپٸرٸن كٶبەيتٸپ قانا قويمايدى. سونىمەن قاتار لوگيستيكا, تۋريزم, ساۋدا جەنە باسقا دا قوسالقى سالالاردىڭ دامۋىنا سەرپٸن بەرەدٸ. ەۋە رەيستەرٸنٸڭ گەوگرافيياسىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا تۇراقتى تٷردە جٷيەلٸ شارالار قابىلداپ جاتىرمىز. قازٸرگٸ كەزدە قازاقستاننىڭ 30-دان استام ەلمەن تٸكەلەي ەۋە قاتىناسى بار. بٸراق بۇل از. اتالعان باعىتتاعى جۇمىس جالعاسادى", – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, الداعى ماڭىزدى مٸندەت – ەۋە ارقىلى جٷك تاسىمالىن دامىتىپ, قازاقستاندى ايماقتاعى جەتەكشٸ اۆياتسييالىق حابقا اينالدىرۋ.
"ٷكٸمەت ۇلتتىق جٷك تاسىمالداۋشى ەۋە كومپانيياسىن قۇرۋ تۋرالى جوسپارىن مەلٸمدەدٸ. جالپى, ەلٸمٸزدەگٸ ازاماتتىق اۆياتسييا مەن ەۋە ارقىلى جٷك تاسىمالىن دامىتۋ مەسەلەسٸ تەك كٶلٸك قىزمەتٸ رەتٸندە قاراستىرىلمايدى. ونىڭ اۋقىمى ودان ەلدەقايدا كەڭ. بۇل – ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق ٶسٸمٸنە, حالىقارالىق ارەناداعى ورنىنا جەنە ەگەمەندٸگٸنە تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸن ستراتەگييالىق ۆەكتور", – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى اۆتوكٶلٸك جولدارىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا قاتىستى اۋقىمدى جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىنا نازار اۋداردى.
"بىلتىر 7 مىڭ شاقىرىم اۆتوكٶلٸك جولى پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. تالدىقورعان – ٶسكەمەن, قاراعاندى – الماتى, اقتٶبە – اتىراۋ – استراحان باعىتىنداعى كٷرە جولدار جاڭعىرتىلدى. جەرگٸلٸكتٸ اۆتوكٶلٸك جولدارى دا جٶندەلٸپ جاتىر. مۇنداي اۋقىمدى جۇمىس ەل تاريحىندا بٸرٸنشٸ رەت ٸسكە اساتىن بولدى. بۇدان بٶلەك, باسقا دا ٸرٸ جوبالار جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ٶتكەن جىلى حالىق كٶپتەن كٷتكەن بۇقتىرما سۋ قويماسىنداعى كٶپٸر اشىلدى. بۇل – قازاقستانداعى ەڭ ۇزىن كٶپٸر. وسى ٶتكەل ەكٸ وبلىستى جەنە جەتٸ اۋداندى بايلانىستىرادى, سونداي-اق قىتاي مەن رەسەيدٸ جالعايدى. شاقپاق بابا اسۋىندا ەلٸمٸزدەگٸ ەڭ العاشقى تۋننەل ٸسكە قوسىلدى. شىن مەنٸندە, "جول – تٸرشٸلٸك كٶزٸ, جول بار جەردە قايناعان ٶمٸر بار" دەپ بەكەر ايتىلماعان. وسى نىسانداردىڭ يگٸلٸگٸن ەڭ الدىمەن حالىق كٶرەدٸ. ساپالى جول ازاماتتاردىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدٸ. جالپى, قازاقستاندا كٶلٸك-ترانزيت سالاسى قارقىندى دامۋدا. بۇل – ٶزدەرٸڭٸز سيياقتى ازاماتتاردىڭ قاجىرلى ەڭبەگٸنٸڭ جەمٸسٸ. قازٸر وسى سالادا 770 مىڭنان استام ادام جۇمىس ٸستەيدٸ. سٸزدەر ادال قىزمەت ەتٸپ, ەلٸمٸزدٸ كٶركەيتۋگە مول ٷلەس قوسىپ جٷرسٸزدەر. مەن بٷگٸن بارلىق كٶلٸك سالاسى قىزمەتكەرلەرٸنە شىنايى ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن. بٸز بٸر ەل بولىپ زاڭ مەن تەرتٸپكە باعىناتىن ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرىپ جاتىرمىز. بۇل – مەملەكەتٸمٸزدٸڭ بولاشاعى ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى جۇمىس, ونى مٸندەتتٸ تٷردە ورىنداۋىمىز كەرەك. كٶلٸك سالاسى ماماندارى ٶز مٸندەتتەرٸن مٸنسٸز اتقارىپ, مەملەكەتتٸك ماڭىزى بار ٸسكە بەلسەندٸ تٷردە اتسالىسىپ كەلەدٸ. الداعى ۋاقىتتا دا ەل يگٸلٸگٸنە قىزمەت ەتەسٸزدەر دەپ سەنەمٸن. "ەڭبەك ەتكەن ەلدەن ىرىس كەتپەيدٸ" دەيدٸ حالقىمىز. ەڭبەكقورلىق پەن كەسٸبيلٸك – ٶركەنيەتتٸ قوعامعا تەن قاسيەتتەر. ەڭبەك ادامى ەڭ جوعارى ماراپاتقا لايىقتى", – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سالتاناتتى جيىندا "قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ" اتاعى "قازاقستان تەمٸر جولى" كومپانيياسىنىڭ ارداگەرٸ قالتاي سەمبەتوۆكە بەرٸلدٸ
ول 66 جىل ٷزدٸكسٸز جۇمىس ٸستەپ, تەمٸرجول سالاسىن جەنە كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا زور ٷلەس قوسقان. ەڭ جوعارى مەملەكەتتٸك ناگرادا كٶلٸك سالاسىنىڭ ٶكٸلٸنە العاش رەت تابىستالىپ وتىر.
