QAZBILIM ۇلتتىق ليتسەيلەرٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ اياتجان احمەتجانۇلى بەسٸنشٸ سىنىپ وقۋشىلارى اراسىندا بوقتىق سٶزدەردٸڭ قولدانىلۋىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ. ول قىز بالالاردىڭ ەدەپسٸز تٸلدەسۋٸ قوعامداعى جالپى مەدەني قۇلدىراۋدىڭ كٶرٸنٸسٸ ەكەنٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ايتا كەتەيٸك, Threads ەلەۋمەتتٸك جەلٸسٸندە بەسٸنشٸ سىنىپتا وقيتىن قىزدىڭ سىنىپتاسىنا جازعان حاتى تاراپ كەتتٸ. حاتتى وقۋشى قىز تٷرلٸ بىلاپىت سٶزدەردٸ جازعان.
پەداگوگتىڭ ايتۋىنشا, وقۋشىلار اراسىنداعى بوقتىق سٶز بۇرىننان بار مەسەلە بولعانىمەن, سوڭعى جىلدارى جاعداي ۋشىعىپ كەتكەن. اياتجان احمەتجانۇلى بۇل تاقىرىپتى بۇرىن دا كٶتەرگەنٸن ەسكە سالدى.
«5 سىنىپتىڭ قىزدارىنىڭ چاتتاعى بوقتىق سٶزٸ تالقىلانىپ جاتىر. 16 جىلدان بەرٸ ۇستازدىق ەتٸپ جٷرگەن ادام رەتٸندە بوقتاپ سٶيلەۋ وقۋشىلار اراسىندا ٶتە اۋىر. ال قىز بالالار اراسىندا تٸپتەن اۋىر ەكەنٸن انىق. ٶتكەن جىلى وسى تۋرالى جازعان پوستىم ەدٸ!» – دەدٸ ول.
ۇستازدىڭ ايتۋىنشا, مۇعالٸمدٸك جولىن باستاعان كەزدە-اق بالالاردىڭ سٶز مەدەنيەتٸ الاڭداتقان.
«ەڭ العاش مەكتەپتە مۇعالٸم بولعاندا وقۋشىلاردىڭ اۋزى نەگە لاس دەپ ويلايتىنمىن. بۇل قازٸر تٸپتەن اۋىرلاپ كەتتٸ. قازٸر قىزدارعا دەيٸن, كٸشكەنتاي بالالارعا دەيٸن بوقتاپ سٶيلەيدٸ. تٸپتٸ جاعاڭدى ۇستايسىڭ كەيبٸرٸنە…»
ول وقۋشىلاردىڭ مۇعالٸمدەر باقىلاۋىنان تىس چاتتارىنداعى تٸلدٸك احۋال دا اسا اۋىر ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«وقۋشىلاردىڭ مۇعالٸمسٸز وتىراتىن چاتتارىنا كٸرە قالساڭ, انا جەردەگٸ تٸلدەسۋ مەدەنيەتٸنەن ادام شوشيدى. بٸراز جىل وسى مەسەلەنٸ كٶپ ويلاندىم. بٸراق, سيىر سۋ ٸشسە, بۇزاۋ مۇز جالايدى. سەبەپ, بالادا ەمەس, سەبەپ قوعامدا ەكەن».
اياتجان احمەتجانۇلى بالالاردىڭ بوقتاپ سٶيلەۋٸنٸڭ تٷپ-تامىرى ەرەسەكتەردٸڭ مٸنەز-قۇلقىندا جاتقانىن ايتادى.
«اۋلادا بالا ويناتىپ, بالالارمەن تۇرا قالساڭ, تەلەفوندا نەمەسە ٶزارا سٶيلەسٸپ تۇرعان ادامداردىڭ اۋزىنان اق يت كٸرٸپ, كٶك يت شىعىپ جاتادى. قاسىندا بالالار ويناپ جٷرەدٸ, ەلەۋمەتتٸك ورتا دەپ ويلانبايدى دا ادامدار».
ونىڭ سٶزٸنشە, مۇنداي كٶرٸنٸستەر كٶشەدە دە, تويدا دا, تٸپتٸ وتباسىلىق ورتادا دا جيٸ بايقالادى.
«كٶشەدە كەتٸپ بارا جاتساڭ, كەي ادامداردىڭ سٶزٸنەن ادام ۇيالادى. سٶزدەن قۇسىق تٶگٸلٸپ, جىن شاشىراپ كەتٸپ بارا جاتقان ادامداردى كٶرەسٸڭ. بۇنداي كٶرٸنٸس كەيدە تويلاردا دا, ٷيدٸڭ كٸرەبەرٸسٸندە دە كٶرٸنٸپ جاتادى. تٸپتٸ كەي وتباسىندا داستارقان باسىندا بوقتاپ سٶيلەپ, تەلەفوندا بٸرەۋدٸڭ شەشەسٸنەن تٷسٸپ, ەكەسٸنەن جٸبەرە بەرەتٸن ٷلكەندەردٸ كٶرەمٸز».
پەداگوگ قازاق تٸلٸندەگٸ ەڭ قاسيەتتٸ ۇعىمداردىڭ ٶزٸ بوقتىققا اينالىپ بارا جاتقانىن ايتتى.
«قازاقتىڭ ەڭ قادٸرلٸ ھەم قاسيەتتٸ شەشە دەگەن سٶزٸن بوقتىققا اينالدىرىپ بولدىق».
ول كينويندۋسترييا مەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردٸڭ دە تٸل مەدەنيەتٸنە كەرٸ ەسەر ەتٸپ وتىرعانىن جاسىرمادى.
«كينومىز تولعان بوقتىق, بەيەدەپ سٶزگە تولدى. ەكراننان بوقتاپ سٶيلەمەسە اۋزىنىڭ دەمٸ كٸرمەيتٸن, ەتيكادان جۇرداي ەسسٸز كينولاردى ەمٸن ەركٸن كٶرسەتەمٸز. بالا شاعامىزدان ۇيالاتىنىمىز ۇيالامىز, ۇيالمايتىنىمىز بەرٸ بٸر وتىرا بەرەمٸز!»
ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ جاعداي تٸپتٸ كٷردەلٸ ەكەنٸن دە اتاپ ٶتتٸ.
«ەلەۋمەتتٸك جەلٸ شە? وندا تٸپتٸ ەدەپ جوق. تيك توك, ينستا, ترەدس, Facebook بەرٸندە قازٸر ەڭ ٶتٸمدٸ ول – Reels. ال سول قىس ۆيدەولار سەريياسىندا نە جوق? ٶسەكتەن تٶسەككە دەيٸنگٸ, باس كيٸمنەن ٸش كيٸمگە دەيٸنگٸ, كٶسەم سٶزدەن كٶبٸك سٶزگە دەيٸنگٸ بەدٸكتٸڭ بەرٸ بار. ال, بٸزدە جەلٸگە جاس شەكتەمەسٸ جوق. ودان بەرٸ ٶز “تەلٸمٸن” الىپ جاتىر…»
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بالالار - قوعامنىڭ ايناسى عانا.
«ال, بالانىكٸ نە? سول ٷلكەندەردٸڭ كٶرٸنٸسٸ, جاڭعىرىعى, ٷلەسٸ! ولار ٷشٸن بوقتاپ سٶيلەۋ سەن! ٶيتكەنٸ ٷلكەندەر ٷشٸن ول باتىرلىق, شەشەندٸك, نازار اۋدارتۋ, ترەند, كٷشتٸلٸك!»
اياتجان احمەتجانۇلى بۇل مەسەلەنٸ بٷگٸنگٸ تەربيەدەگٸ ەڭ اۋىر تٷيٸندەردٸڭ بٸرٸ دەپ اتادى.
«بۇل ٶتە اۋىر! قازٸر مەن ۇلتتىق مەكتەپتە وسى ۇل مەن قىزدىڭ ۇلتتىق يباسىن, ەدەبٸن قالاي قالپىنا كەلتٸرەم دەپ باسىمدى قاسىپ جٷرمٸن. مەكتەپتە كٷندە تەربيە بەرەمٸز, بٸراق, قوعام لاس, ەسٸكتەن شىعا بەرە بٷلٸنەدٸ. بۇل تەربيە مەسەلەسٸندەگٸ ەڭ اۋىر تٷيٸننٸڭ بٸرٸ. بٸرگە ويلانايىق».
سٶز سوڭىندا ول جەكە ۇستانىمىن دا اتاپ ٶتتٸ.
«ٶزٸم ٶمٸردە قانشا اشۋلانسام دا بوقتاپ سٶيلەمەيتٸن اداممىن. جالعىز بوقتىق سٶزٸم بار – ەسەك دەگەن, كەيدە قولدانسام دا ەسەكتەردەن ۇيالام). مىنا فوتودا دا ۇيات قىسىپ وتىرعان ەدٸ, بٸراق سەبەبٸ, ٶزٸم ٷشٸن ەمەس, ٶزگە ٷشٸن…»
