QAZBILIM ۇلتتىق ليسەيلەرىنىڭ جەتەكشىسى اياتجان احمەتجان ۇلى بەسىنشى سىنىپ وقۋشىلارى اراسىندا بوقتىق سوزدەردىڭ قولدانىلۋىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. ول قىز بالالاردىڭ ادەپسىز تىلدەسۋى قوعامداعى جالپى مادەني قۇلدىراۋدىڭ كورىنىسى ەكەنىن ايتتى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ايتا كەتەيىك، Threads الەۋمەتتىك جەلىسىندە بەسىنشى سىنىپتا وقيتىن قىزدىڭ سىنىپتاسىنا جازعان حاتى تاراپ كەتتى. حاتتى وقۋشى قىز ءتۇرلى بىلاپىت سوزدەردى جازعان.
پەداگوگتىڭ ايتۋىنشا، وقۋشىلار اراسىنداعى بوقتىق ءسوز بۇرىننان بار ماسەلە بولعانىمەن، سوڭعى جىلدارى جاعداي ۋشىعىپ كەتكەن. اياتجان احمەتجان ۇلى بۇل تاقىرىپتى بۇرىن دا كوتەرگەنىن ەسكە سالدى.
«5 سىنىپتىڭ قىزدارىنىڭ چاتتاعى بوقتىق ءسوزى تالقىلانىپ جاتىر. 16 جىلدان بەرى ۇستازدىق ەتىپ جۇرگەن ادام رەتىندە بوقتاپ سويلەۋ وقۋشىلار اراسىندا وتە اۋىر. ال قىز بالالار اراسىندا تىپتەن اۋىر ەكەنىن انىق. وتكەن جىلى وسى تۋرالى جازعان پوستىم ەدى!» – دەدى ول.
ۇستازدىڭ ايتۋىنشا، مۇعالىمدىك جولىن باستاعان كەزدە-اق بالالاردىڭ ءسوز مادەنيەتى الاڭداتقان.
«ەڭ العاش مەكتەپتە ءمۇعالىم بولعاندا وقۋشىلاردىڭ اۋزى نەگە لاس دەپ ويلايتىنمىن. بۇل ءقازىر تىپتەن اۋىرلاپ كەتتى. ءقازىر قىزدارعا دەيىن، كىشكەنتاي بالالارعا دەيىن بوقتاپ سويلەيدى. ءتىپتى جاعاڭدى ۇستايسىڭ كەيبىرىنە…»
ول وقۋشىلاردىڭ مۇعالىمدەر باقىلاۋىنان تىس چاتتارىنداعى تىلدىك احۋال دا اسا اۋىر ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«وقۋشىلاردىڭ ءمۇعالىمسىز وتىراتىن چاتتارىنا كىرە قالساڭ، انا جەردەگى تىلدەسۋ مادەنيەتىنەن ادام شوشيدى. ءبىراز جىل وسى ماسەلەنى كوپ ويلاندىم. ءبىراق، سيىر سۋ ىشسە، بۇزاۋ مۇز جالايدى. سەبەپ، بالادا ەمەس، سەبەپ قوعامدا ەكەن».
اياتجان احمەتجان ۇلى بالالاردىڭ بوقتاپ سويلەۋىنىڭ ءتۇپ-تامىرى ەرەسەكتەردىڭ مىنەز-قۇلقىندا جاتقانىن ايتادى.
«اۋلادا بالا ويناتىپ، بالالارمەن تۇرا قالساڭ، تەلەفوندا نەمەسە ءوزارا سويلەسىپ تۇرعان ادامداردىڭ اۋزىنان اق يت كىرىپ، كوك يت شىعىپ جاتادى. قاسىندا بالالار ويناپ جۇرەدى، الەۋمەتتىك ورتا دەپ ويلانبايدى دا ادامدار».
ونىڭ سوزىنشە، مۇنداي كورىنىستەر كوشەدە دە، تويدا دا، ءتىپتى وتباسىلىق ورتادا دا ءجيى بايقالادى.
«كوشەدە كەتىپ بارا جاتساڭ، كەي ادامداردىڭ سوزىنەن ادام ۇيالادى. سوزدەن قۇسىق توگىلىپ، جىن شاشىراپ كەتىپ بارا جاتقان ادامداردى كورەسىڭ. بۇنداي كورىنىس كەيدە تويلاردا دا، ءۇيدىڭ كىرەبەرىسىندە دە كورىنىپ جاتادى. ءتىپتى كەي وتباسىندا داستارقان باسىندا بوقتاپ سويلەپ، تەلەفوندا بىرەۋدىڭ شەشەسىنەن ءتۇسىپ، اكەسىنەن جىبەرە بەرەتىن ۇلكەندەردى كورەمىز».
پەداگوگ قازاق تىلىندەگى ەڭ قاسيەتتى ۇعىمداردىڭ ءوزى بوقتىققا اينالىپ بارا جاتقانىن ايتتى.
«قازاقتىڭ ەڭ ءقادىرلى ءھام قاسيەتتى شەشە دەگەن ءسوزىن بوقتىققا اينالدىرىپ بولدىق».
ول كينويندۋستريا مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ دە ءتىل مادەنيەتىنە كەرى اسەر ەتىپ وتىرعانىن جاسىرمادى.
«كينومىز تولعان بوقتىق، بايادەپ سوزگە تولدى. ەكراننان بوقتاپ سويلەمەسە اۋزىنىڭ ءدامى كىرمەيتىن، ەتيكادان جۇرداي ەسسىز كينولاردى ەمىن ەركىن كورسەتەمىز. بالا شاعامىزدان ۇيالاتىنىمىز ۇيالامىز، ۇيالمايتىنىمىز ءبارى ءبىر وتىرا بەرەمىز!»
الەۋمەتتىك جەلىدەگى جاعداي ءتىپتى كۇردەلى ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى.
«الەۋمەتتىك جەلى شە؟ وندا ءتىپتى ادەپ جوق. تيك توك، ينستا، ترەدس، Facebook بارىندە ءقازىر ەڭ ءوتىمدى ول – Reels. ال سول قىس ۆيدەولار سەرياسىندا نە جوق؟ وسەكتەن توسەككە دەيىنگى، باس كيىمنەن ءىش كيىمگە دەيىنگى، كوسەم سوزدەن كوبىك سوزگە دەيىنگى بادىكتىڭ ءبارى بار. ال، بىزدە جەلىگە جاس شەكتەمەسى جوق. ودان ءبارى ءوز “ءتالىمىن” الىپ جاتىر…»
ونىڭ پىكىرىنشە، بالالار - قوعامنىڭ ايناسى عانا.
«ال، بالانىكى نە؟ سول ۇلكەندەردىڭ كورىنىسى، جاڭعىرىعى، ۇلەسى! ولار ءۇشىن بوقتاپ سويلەۋ ءسان! ويتكەنى ۇلكەندەر ءۇشىن ول باتىرلىق، شەشەندىك، نازار اۋدارتۋ، ترەند، كۇشتىلىك!»
اياتجان احمەتجان ۇلى بۇل ماسەلەنى بۇگىنگى تاربيەدەگى ەڭ اۋىر تۇيىندەردىڭ ءبىرى دەپ اتادى.
«بۇل وتە اۋىر! ءقازىر مەن ۇلتتىق مەكتەپتە وسى ۇل مەن قىزدىڭ ۇلتتىق يباسىن، ادەبىن قالاي قالپىنا كەلتىرەم دەپ باسىمدى قاسىپ ءجۇرمىن. مەكتەپتە كۇندە تاربيە بەرەمىز، ءبىراق، قوعام لاس، ەسىكتەن شىعا بەرە بۇلىنەدى. بۇل تاربيە ماسەلەسىندەگى ەڭ اۋىر ءتۇيىننىڭ ءبىرى. بىرگە ويلانايىق».
ءسوز سوڭىندا ول جەكە ۇستانىمىن دا اتاپ ءوتتى.
«ءوزىم ومىردە قانشا اشۋلانسام دا بوقتاپ سويلەمەيتىن اداممىن. جالعىز بوقتىق ءسوزىم بار – ەسەك دەگەن، كەيدە قولدانسام دا ەسەكتەردەن ۇيالام). مىنا فوتودا دا ۇيات قىسىپ وتىرعان ەدى، ءبىراق سەبەبى، ءوزىم ءۇشىن ەمەس، وزگە ءۇشىن…»
