مەديتسينا بويىنشا نوبەل سىيلىعىن يوسينوري وسۋمي يەلەندٸ

مەديتسينا بويىنشا نوبەل سىيلىعىن يوسينوري وسۋمي يەلەندٸ
نوبەل اپتالىعى باستالعاننان ەڭ جارقىن عىلىمي اتاقتار مەن مەديتسينا, فيزيولوگييا, فيزيكا جەنە حيمييا سالاسىندا لاۋرەاتتار انىقتالدى. مەديتسينا مەن فيزيولوگييا سالاسىنىڭ لاۋرەاتتارى 2016 جىلى 3 قازان كٷنٸ بەلگٸلٸ بولدى. ول اتاقتىڭ يەسٸ – توكيو تەحنولوگييالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ جاسۋشالى بيولوگييا مامانى يوسينوري وسۋمي (Yoshinori Ohsumi).

Первый лауреат Нобелевской премии 2016 года назван.
Первый лауреат Нобелевской премии 2016 года назван.


نوبەل كوميتەتٸنٸڭ پرەسس-رەليزٸندە بىلاي دەپ جازىلعان:

«وسۋميدٸڭ بۇل اشقان جاڭالىعى بٸزدٸڭ تٷسٸنٸگٸمٸزدەگٸ جاسۋشا ٶزٸندەگٸنٸ قالاي ٶڭدەيتٸنٸن تٷسٸندٸرەتٸن جاڭا پاراديگماعا جول اشادى. ول كٶپتەگەن فيزيولوگييالىق ٷدەرٸستەرگە اۋتوفاگتىڭ ماڭىزدىلىعىن تٷسٸندٸرەتٸن فۋندامەنتالدى تٷسٸنٸك قالىپتاستىردى. ولارعا اشتىققا بەيٸمدەلۋ مەن ينفەكتسييا قارسى تۇرۋ جاتادى.

Механизм аутофагии.
Механизм аутофагии.


اۋتوفاگييا – بۇل قوقىستاردان قۇرالعان جاسۋشانىڭ قاجەتسٸز بٶلٸكتەرٸن ٶڭدەۋ نەمەسە ۋتيليزتسييا جاساۋ. بۇل ٷدەرٸسكە قويىلعان تەرمين ەكٸ گرەك سٶزٸنەن «ٶزٸتاماقتانۋ» نەمەسە «ٶزٸقورەكتەنۋ» دەگەن ماعىنانى بٸلدٸرەدٸ.

Образование фагосомы.
Образование фагосомы.


جالپى بۇل فەنومەن بار بولعان, ونى عالىمدار ٶتكەن عاسىردىڭ 60-شى جىلدارى تاپقان. بٸراق, تەرەڭ بويلاماعان. 90-جىلدارى بۇنى وسۋمي جاسادى. ول تەجٸريبە جاساۋ ارقىلى اۋتوفاگقا جاۋاپ بەرەتٸن گەندەردٸ شىعاردى. وسى ەڭبەكتٸڭ ارقاسىندا شيرەك عاسىردان كەيٸن سىيلىق ٶز يەسٸن تاپتى. سونداي-اق, بٸراۋىزدان نوبەل سىيلىعىنا لايىقتى تاريحتاعى 39-شى عالىم ەتتٸ.

Слияние фагосомы и лизосомы.
Слияние фагосомы и лизосомы.


سونىمەن لاۋرەاتتىڭ اشقان جاڭالىعى مىنانى دەلەلدەيدٸ: اشىعۋ ياعني, ورازا ۇستاۋ راسىندا ٸشكٸ اعزانى تازالايدى. بۇل نوبەل كوميتەتٸمەن دەلەلدەنگەن.

وسۋميدٸڭ ەرٸپتەستەرٸ اۋتوفاگييا اعزانى ەرتە قارتايۋدان ساقتايدى دەپ وتىر. تٸپتٸ, جاڭا جاسۋشالار تۋدىراتىندىقتان اعزانى جاسارتۋى دا مٷمكٸن. سەبەبٸ, ول كەزدە جارامسىز اقۋىزدار, زاقىمدالعان ٸشكٸجاسۋشالى ەلەمەنتتەر اعزادان شىعارىلىپ, رەتكە كەلتٸرٸلەدٸ.

 

Muslim.kz