قالاي دەيسٸز بە? "جۇمىستى اتقارىپ تاستادىق" دەگەن جالعان اكتٸلەر تولتىرۋ ارقىلى ايلاپات اقشا تٸستەگەننٸڭ اۋزىندا, ۇستاعاننىڭ قولىندا كەتٸپتٸ. بۇل داۋعا باياناۋىلىنىڭ اۋدانىنىڭ ەكس-ەكٸمٸ ورازگەلدٸ قايىرگەلدينوۆ تە شاتىلىپ, قازٸر سوت الدى تەرگەۋدەن ٶتۋدە.
ناقتىلاي كەتەلٸك, اۋدان ەكٸمٸ بار, اۋداننىڭ جولاۋشىلارى تاسىمالى جەنە كٶلٸك جولدارى بٶلٸمٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ بار جەنە جول جٶندەۋگە بٶلٸنگەن تەندەردٸ ۇتىپ العان ساپا+ جشس-نىڭ باسشىسى ٷشەۋٸ سٶز بايلاسىپ, 2018-2019 جىلى ۇزىندىعى 37 شاقىرىم الەكسەەۆكا-جاڭاجول (مەشھٷر جٷسٸپ كٶپەيۇلىنىڭ كەسەنەسٸ وسى اۋىلدا ورنالاسقان) ۋچاسكٸسٸنە بٶلٸنگەن 399 ملن-دى تەڭ بٶلٸسٸپ العان.
بىلايشا ايتقاندا "ٶڭٸرلەردٸ دامىتۋ" باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا بٶلٸنگەن اقشانى بانكتەگٸ ەسەپشوتىنا اۋدارعان.
مەشھٷر جٷسٸپتٸڭ كەسەنەسٸنە اپارار تاس جولدىڭ قۇرىلىسىمەن تانىسۋعا دەپۋتات نۇرجان ەشٸمبەتوۆ ارنايى كەلٸپ, كٶڭٸلٸ تولماي قايتتى. حالىق قالاۋلىسىنا ەسەپ بەرگەن قازٸرگٸ اۋدان ەكٸمٸ قانات كەرٸموۆ ساپا+ جشس-نٸڭ جۇمىسىنداعى شيكٸلٸكتەردٸ تٸزٸپ شىقتى.
"37 شاقىرىمنىڭ 26-سىن اسفالتتاپ تاستادىق دەپ اكتٸ تولتىرعان. ونىڭ ٶزٸ شالا-شارپى. ٶزگە 7 شاقىرىمى اياقسىز قالدى. جولدىڭ ساپاسى سىن كٶتەرمەيدٸ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە قوس قاپتالى كەرتٸلٸپ, ۇڭعىل-شۇڭعىلى كٶبەيٸپ جاتىر. بۇل مەردٸگەرگە سەنٸم جوق. بىلتىر جاساعان جولىنىڭ سيقى مىناۋ. اياقسىز قالعان جۇمىستى قايتادان تەندەر ويناتىپ, جٶنٸ دۇرىس مەردٸگەرگە تاپسىرۋ كەرەك. ساپا+-تٸڭ باسى داۋعا قالعانىن بٸلەسٸز. بۇل ٸس سوتقا جەتپەي تىنبايدى", – دەيدٸ اۋدان ەكٸمٸ.
كەسەنەگە باستار جولدى بىلتىر عانا 900 ملن تەڭگەگە كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتكٸزگەن ساپا+ جشس بيىل بۇل جولدى قايتا جاساپ شىعىپتى. الايدا بىلتىرعىدان وڭعانى شامالى. "مىنا جولدىڭ قالىڭدىعى بيتتٸڭ قابىعىنداي عانا" دەيدٸ دەپۋتات نۇرجان ەشٸمبەتوۆ.
ال قۇرىلىسقا بٶلٸنگەن قارجىنىڭ قىزىعىن جەمقورلار كٶرگەن.
جەرگٸلٸكتٸ جۇرت بولسا "مەردٸگەر كومپانييا مەجھٷر جٷسٸپتٸڭ كەسەنەسٸنە اپارار تاس جولدىڭ قۇرىلىسىنا بٶلٸنگەن اقشانى جامباسقا باسقانى ٷشٸن ەۋليەنٸڭ قارعىسىنا ۇشىرادى" دەيدٸ.
"ەۋليە مۇندايدى كەشٸرمەيدٸ. كەسەنە جانىنان ٶتٸپ بارا جارا جاتقان ماسكٷنەمنٸڭ كٶلٸگٸ مٸندەتتٸ تٷردە بۇزىلادى. قارا نيەتتٸ, تەرٸس پيعىلدى جاندار كەسەنەنٸ اينالىپ ٶتۋٸ كەرەك.
كەسەنەگە اپارار تاس جولدىڭ قۇرىلىسىنا بٶلٸنگەن قاراجاتقا دجيپ ساتىپ العان مەردٸگەردٸڭ بٸرٸ دەل وسى ارادا اۋدارىلىپ قالعان.
بۇل جولعا بٶلٸنگەن اقشانى اساپ العىسى كەلگەن ەكٸمدەردٸڭ ەشبٸرٸ وڭعان جوق", – دەيدٸ باياناۋىلدىقتار.
ال ساپا+ جشس-نىڭ بەدەلٸنە ەلدەقاشان داق تٷسكەن ەكەن. مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ رەەسترٸندە بۇل كومپانييا ٶز جۇمىسىن سوڭىنا دەيٸن ورىندامايتىن مەكەمە رەتٸندە "قارا تٸزٸمگە" ەنٸپتٸ.
"مۇنداي كومپانييانىڭ بٸزدٸڭ ٶڭٸردە قالاي, قايتٸپ جۇمىس ٸستەپ كەلگەنٸن انىقتايمىز", – دەيدٸ پاۆلودار ٶڭٸرٸندەگٸ كوررۋپتسيياعا قارسى قىزمەتتٸڭ باسشىسى ايدار تاستەمٸروۆ.
...
پاۆلودار وبلىسى, باياناۋىل اۋدانى, ٶز تۋعان اۋىلىندا سوپىلاردىڭ سوڭعى ۇرپاعى مەشھٷر جٷسٸپ كٶپەەۆ 1931 جىلى جەر قوينىنا تاپسىرىلادى.⠀
ٶزٸنٸڭ ٶلٸمٸنە 10 جىل قالعاندا 1921 جىلى مەشھٷر جٷسٸپ بار تۋىس-تۋماسىن جيناپ, بٸر جەردٸ انىقتاپ كٶرسەتٸپ: «مەنٸڭ مازارىمدى وسى جەردەن قازىڭدار. مەنٸ جاتقىزىپ ەمەس, وتىرعىزىپ جەرلەڭدەر. ەلسٸن-ەلسٸن حابار الىپ تۇرىڭدار, مەنٸڭ دەنەم 40 جىل بويى بۇزىلماي ساقتالادى» دەگەن ەكەن. قايتىس بولارىنان تۋرا بٸر جىل بۇرىن ٷلكەن كەلٸنٸ اق زەينەپتٸڭ ٸنٸسٸ دۇسجانعا مازارىن قازدىرىپ باستايدى. ٶزٸ ٷنەمٸ باسى-قاسىندا وتىرىپ, ەنٸن, ۇزىندىعىن قاداعالايدى.⠀
مازار دايىن بولعان سوڭ الىس-جاقىن اعايىن-اۋىلىن جيناپ, كٶزٸ تٸرٸسٸندە ٶزٸنٸڭ جانازاسىن شىعارىپ, قۇربان شالىپ, اس بەرگٸزەدٸ.⠀
مۇنىڭ سەبەبٸن سۇراعان اۋىلداستارىنا: «جەتپٸس ٷشكە شىققانشا بالتالاساڭ دا ٶلمەيمٸن. جەتپٸس ٷشكە شىققان سوڭ سۇراساڭ دا تۇرمايمىن. مەن ٶلگەن سوڭ قاتتى ەلسٸرەيسٸڭدەر. اس بەرٸپ, جانازا نامازىمدى وقىتپاق تٷگٸلٸ, باقا-شايان تەرٸپ كەتەسٸڭدەر», – دەپ 1931 جىلعى اشارشىلىقتى كٷنٸ بۇرىن بولجاعان ەكەن. راسىندا سوپى جان تاپسىرعان سوڭ ەلسٸرەگەن تۋىستارى ەۋليەنٸڭ مەيٸتٸن دايىن مازاراتقا ەرەڭ اپارىپ جەرلەيدٸ.⠀
سودان سوڭ ەۋليە مەشھٷر جٷسٸپ سٶزٸن بىلاي دەپ جالعايدى: «جۇت كەلەدٸ. قالىڭ قازاق قىرىلادى. جۇتتان امان شىققان ەل 70 جىل قۇدايسىز قوعامدا ٶمٸر سٷرەدٸ. ودان كەيٸن ەلدٸ 30 جىل ۇرى-قارىلار بىلىقتىرادى. وسىنىڭ بەرٸنەن ٶتكەن سوڭ عانا قازاققا قوي ٷستٸنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان زامان تۋادى» دەپ بولجاعان ەكەن.⠀
ەۋليە مەشھٷر جٷسٸپتٸڭ 4 بولجامى ورىندالىپ كەتتٸ.
ولار:
✓ ٶزٸنٸڭ ٶلٸمٸ
✓ اشارشىلىق
✓ 70 جىل اتەيستٸك كومپارتييا
✓ 30 جىل ۇرى-قارىنىڭ بيلەۋٸ.⠀
ەندٸ بەسٸنشٸسٸ بەيبٸت, بەيقام زامان 2021 جىلدىڭ سوڭىنا كەلٸپ تۇر ەكەن. بيلٸككە ادال سٷت ەمگەن, حالقىنا قايىرلى باسشىلار كەلەدٸ دەپ بولجاعان ەكەن.
https://youtu.be/nD67mVJyuMo
