Freedom Inside '26

مارستاعى كٶلدەردٸڭ تابانىندا تٸرشٸلٸك بار ما?

مارستاعى كٶلدەردٸڭ تابانىندا تٸرشٸلٸك بار ما?
عارىش كەڭٸستٸگٸن زەرتتەۋشٸلەر مارستىڭ بەتٸندە كەزٸندە كٶل بولعان دەگەن 33 نٷكتەنٸ انىقتاپ, ول جەردەن تٸرشٸلٸك بەلگٸسٸن تابۋعا كٸرٸستٸ.

جەردەگٸ قالىپتاسقان زاڭدىلىق بويىنشا سۋ بولعان جەردە تٸرشٸلٸك پايدا بولاتىنى بەلگٸلٸ. عالىمدار مارستىڭ بەتٸندەگٸ ٷلكەن قازان شۇڭقىرلاردى زەرتتەي كەلە, كەزٸندە قىزىل عالامشاردا سۋدىڭ مول قورى بولعان دەگەن بايلام جاساعانىنا بٸراز جىلدىڭ جٷزٸ بولعان-دى.

ۇزاق زەرتتەپ-زەردەلەۋدٸڭ نەتيجەسٸندە عالىمدار قىزىل عالامشارداعى گەللاس باسسەيٸندەر ماسسيۆٸنٸڭ سولتٷستٸك-شىعىس جاعىنىنان تٸرشٸلٸك نىشانىن تابۋعا بولاتىنىن جايىنداعى جورامالدارمەن بٶلٸستٸ.  ولاردىڭ مارستاعى 33 كٶلدٸڭ ورنىن زەرتتەگەن عىلىمي ماقالالارىن Astrobiology عىلىمي جۋرنالىنان وقۋعا بولادى.

زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن SETI ينستيتۋتى مەن ەيمس عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ عالىمدارى اينالىسقانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. ولار تٸرشٸلٸك ٸزدەرٸ تابىلىپ قالۋى مٷمكٸن دەگەن ونداعان قازان شۇڭقىردى بەلگٸلەپ قويدى. ەگەر عالىمداردىڭ بولجامى انىقتالسا, تەك جەردە عانا تٸرشٸلٸك بار دەگەن پايىم ٶزگەرٸسكە ۇشىراۋى مٷمكٸن.

[caption id="attachment_39602" align="aligncenter" width="1200"]
Геллас массивінің зерттелген қартасы. Көкшіл аумақтар бұрынғы көлдердің орыны, ал қошқыл көк сызықтар жазық аумақтағы каналдардың сұлбасы.
Геллас массивінің зерттелген қартасы. Көкшіл аумақтар бұрынғы көлдердің орыны, ал қошқыл көк сызықтар жазық аумақтағы каналдардың сұлбасы.
گەللاس ماسسيۆٸنٸڭ زەرتتەلگەن قارتاسى. كٶكشٸل اۋماقتار بۇرىنعى كٶلدەردٸڭ ورىنى, ال قوشقىل كٶك سىزىقتار جازىق اۋماقتاعى كانالداردىڭ سۇلباسى.[/caption]

عالىمدار زەرتتەۋ بارىسىندا ايماققا گيدروگەوگرافييالىق ساراپتاما جٷرگٸزٸپ, ەربٸر نىساندى تەرەڭ زەرتتەپ, كٶلگە قۇياتىن ٶزەندەر مەن ارىقتاردىڭ سۇلباسىن دەل تابۋعا كٷش سالعان. وسىنداي ىجداھاتتى ٸزدەنٸستٸڭ ارقاسىندا تٸرشٸلٸك كٶزٸ ساقتالۋى مٷمكٸن دەگەن 33 اۋماق بٸلگٸلەنٸپتٸ. جاڭا زەرتتەۋ مارستىڭ گەولوگييالىق ەرەكشەلٸگٸنٸڭ قۇپيياسىن اشىپ قانا قويمايدى, سونىنمەن قاتار قىزىل عالامشاردا كەزٸندە تٸرشٸلٸك بولىپ, بولماعانىنا قاتىستى ناقتى جاۋاپ تابۋعا ىقپال ەتەدٸ.

ماماندار بٷگٸندە قۇرعاپ قالعان مارستاعى كٶلدەردٸڭ تاباندارىنان بيولوگييالىق مەلٸمەتتەر تابىلاتىنان ٷمٸتتٸ وتىر. سوندىقتان ولار قىزىل عالامشارعا زەرتتەۋ قۇرىلعىلارىن قوندىرعاندا اتالعان اۋماققا قوندىرىپ, مارستا تٸرشٸلٸك بولىپ, بولماعانىنا زەرتتەۋ قاجەت ەكەنٸن العا تارتىپ وتىر.