وقىرمانىمىزدىڭ ماقالاسى ٶزەكتٸ بولعاننان كەيٸن ونى جارييالاۋدى جٶن دەپ شەشتٸك. سونىمەن...
قايداعى كسرو, قايداعى كەڭەس وداعى? قىزىل يمپەرييا ەلدەقاشان جەرمەن-جەكسەن ەمەس پە? ەلدە مۇندايلار قاي مەملەكەتتە ٶمٸر سٷرەتٸنٸن ەلٸ كٷنگە دەيٸن بٸلمەي مە? وسىنى تٷسٸندٸرٸپ بەرە الاتىن جان بار ما, جوق پا?!
بىلاي قاراساڭ, بەرٸ رەتٸمەن جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان سيياقتى. تەۋەلسٸزدٸك العانىمىزعا دا 25 جىل تولىپتى. از ۋاقىت ەمەس, تەگٸندە. ەرينە, تاريح ٷشٸن قاس-قاعىم سەت, بٸراق ادام عۇمىرى ٷشٸن بٸر ۇرپاقتىڭ ەسەيٸپ, وتاۋ قۇراتىن شاعى.
مەملەكەتٸمٸز بٸر تۋدىڭ استىنا بٸرٸككەن تٷرلٸ ۇلت ٶكٸلدەرٸن «قازاقستاندىق ۇلتقا» اينالدىرماق بولىپ, مٸنە, شيرەك عاسىر بويىنا تىربانىپ كەلەدٸ. نەتيجەسٸ دە جوق ەمەس. شىنىمىزدى ايتالىق, «قازاقستاندىق» دەگەن ۇعىمعا ٷيرەنٸسٸپ قالدىق, قۇلاققا سٸڭٸستٸ بولىپ الدى. بۇرىنعىداي تٷرپٸدەي تيمەيدٸ.
جوعارىدان تٷسكەن تاپسىرما, اقىر اياعى اقپاراتقا, ساياساتقا اينالىپ حالىقتىڭ ساناسىنا بٸرتٸندەپ بولسا دا سٸڭٸسۋدە. سولاي ەمەس پە? سٸز قالاي ويلايسىز?
سوعان قاراماي ٶتكەن كٷندٸ اڭسايتىندار, كسرو-نى كٶكسەيتٸندەر بار ەكەن ارامىزدا. مۇنىڭ كٶرٸنٸسٸن كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردەن جيٸ بايقاۋعا بولادى.
[caption id="attachment_14904" align="alignright" width="300"]
ٸلگەرٸدە ايتقان, كٶلٸگٸنە كسرو دەگەن جازۋدى جاپسىرىپ الاتىنداردان بٶلەك, «روسسييا» نەمەسە «سسسر» دەگەن جازۋ جازىلعان جەيدە, كٷرتەشە كيگەندەردٸ دە كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە جيٸ كەزدەستٸرۋگە بولادى.
بۇلاردىڭ ميىنا كٸرٸپ شىققانىمىز جوق. بٸراق, بٸر نەرسەنٸ بٸلەمٸز. مۇندايلار ٶزٸن ەشقاشان دا قازاقستاندىق ساناعان ەمەس جەنە جەر باسىپ, اسىن ٸشٸپ, اياعىن بوساتىپ وتىرعان قازاقستاندى وتانى دەپ ەسەپتەمەيدٸ.
سٸز بۇلار اقىماق دەپ ويلايسىز با? جوق, ەرينە. ەۋمەسەر دە ەمەس. انىعى, ولار مۇنداي ەرەكەتكە بٸلٸپ بارادى. بٸزدٸڭ ٷندەمەيتٸنٸمٸزدٸ بٸلەدٸ ٶيتكەنٸ. سەبەبٸ, باسىنعان. باسقا شىققاندارى دا بار... ولاردىڭ وسى ەرەكەتٸنەن-اق ويىنىڭ قانشالىقتى بۇزىق, كٶزقاراسىنىڭ قانشالىقتى لاس ەكەنٸن باعامدايسىڭ.
كسرو دەگەن جازۋدى كٶلٸگٸنە, بولماسا باسقا جەرٸنە جابىستىرىپ الاتىندار, انىعىندا, قازٸرگٸ قازاقستاندى, ونىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن مويىنداعىسى كەلمەيدٸ. قارسىلاسار شاراسى جوق, ەندەشە وسىنداي ەرەكەتتەر قوعام اراسىنا ٸرٸتكٸ سالعىسى كەلەدٸ. ٶزدەرٸن ەندٸگٸ جەردە كەلمەسكە كەتكەن ٶتكەن دەۋٸرمەن, بولماسا قازٸرگٸ ۋاقىتتا سول دەۋٸردٸ قايتا تٸرٸلتكٸسٸ كەلٸپ وتىرعان رەسەيمەن بايلانىستىرادى. سولاي ەمەس پە? بٸز سولاي ويلايمىز.
ەيتپەسە, تەۋەلسٸزدٸك العان 25 جىلدا كسرو-نى ۇمىتاتىنداي بولدىق قوي. ونىڭ قايتىپ كەلمەسٸن مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ٶزٸ ەرەكەتٸمەن-اق دەلەلدەۋدە ەمەس پە?
[caption id="attachment_14905" align="alignleft" width="319"]
ايتالىق, ەلباسىمىزدىڭ «مەڭگٸلٸك ەل» يدەياسىنىڭ ٶزٸ ەگەمەندٸكتٸڭ مەڭگٸلٸك بولارىن جەنە ەڭ باستىسى ازاتتىقتىڭ تامىرىنا بالتا شابىلماسىن اڭعارتىپ تۇر عوي.
انىعىندا, قازاقستانداعى تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىق قازاققا عانا ەمەس, وسى ەلدە, وسى جەردە ٶمٸر سٷرەتٸن ٶزگە ۇلتتارعا عانا كەرەك. بٸراق, سونى تٷسٸنبەيتٸندەر بار...
بٸر سٶز بار: «اتا-اناڭدى قالاي جاقسى كٶرسەڭ, ەلٸڭدٸ دە سولاي سٷي» دەيدٸ. ەدەمٸ ايتىلعان. ەلگٸندەي ەرەكەتكە بارعاندار قازاقستاندى سٷيەدٸ جەنە وسى مەملەكەت ٷشٸن جان بەرۋگە دايىن دەپ ويلايسىز با? ەي, قايدام...
انىعىندا, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ ەربٸر جاڭا جىلى بٸزدٸ قىزىل يمپەريياعا دەگەن ساعىنىشتان, جالپى ورىس ەلەمٸنەن الىستاتا تٷسەدٸ. ەندٸ 40-50 جىل ٶتكەسٸن قازٸرگٸ بالا بۋىن بٷگٸنگٸدەي ەۋمەسەرلەردٸڭ ەرەكەتتەرٸنە كٷلە قارايتىن بولادى. لايىم, سولاي بولعاي.
جۇماش شٷيكەنوۆ,
«قالا مەن دالا» گازەتٸنٸڭ تۇراقتى وقىرمانى
