COVID-19 بايلانىستى شەكتەۋلەرگە بايلانىستى رەسمي اشىلۋ AYDI (Atyrau Youth Development Initiative – اتىراۋ قالاسىنىڭ جاستارىن دامىتۋ باستاماسى) YouTube ارناسىندا ونلاين فورماتىندا ٶتتٸ. جوبانىڭ باستاماشىسى جەنە باستى سەرٸكتەسٸ "شەۆرون" كومپانيياسى بولدى.
سپيكەرلەر رەتٸندە The Village قازاقستان جەنە Masa Media جوبالارىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى ايسانا ەشٸم, كەسٸپكەر جەنە بيزنەس جاتتىقتىرۋشى عاني ابادان, PR-مامانى, پودكاستەر جەنە بلوگەر مارينا شاريپوۆا جەنە "I-SEED" اتتى ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلٸك جوباسىنىڭ مەنتورى كٷنجاميليا ساحاين قاتىستى. ولار كرەاتيۆتٸ ەكونوميكانىڭ جاي-كٷيٸ مەن دامۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى ٶز پٸكٸرلەرٸمەن بٶلٸستٸ.
قازاقستاندا كرەاتيۆتٸ ەكونوميكا ەلٸ دە بولسا دامۋ ساتىسىندا, الايدا ٷلكەن ەلەۋەتكە يە. وتاندىق جاس مۋزىكانتتار, IT-ماماندارى, كرەاتيۆتٸ ەكونوميكا ٶكٸلدەرٸ سۇرانىسقا يە جەنە حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىمال. يۋنەسكو-نىڭ ەسەبٸنە سەيكەس, بۇل سالا جىل سايىن ەلەمدٸك جٸٶ-گە 3% (2 250 ميلليارد دوللار) ٷلەس قوسادى جەنە 29,5 ميلليون جۇمىس ورنىن قامتاماسىز ەتەدٸ.
كرەاتيۆتٸ ەكونوميكا ادامي رەسۋرستار مەن تالانتتارعا, يننوۆاتسييالارعا جەنە ستاندارتتان تىس تەسٸلدەرگە نەگٸزدەلگەن. مۇندا بيزنەس ادامنىڭ قارىم-قاتىناستارىنا جەنە شىعارماشىلىققا نەگٸزدەلگەن يدەيا. ال ستاندارتتى ەكونوميكا بولسا, ٶندٸرٸس پەن ٶنەركەسٸپكە تەۋەلدٸ.
كوروناۆيرۋستىق پاندەمييا جاعدايى كٶرسەتكەندەي, پروبلەمالارىن شەشۋ بارىسىندا شابلوننان تىس ويلاۋدى قولداناتىندار جەنە ٶزگەرمەلٸ جاعدايلارعا تەز بەيٸمدەلەتٸندەر تٶزٸمدٸلٸك كٶرسەتتٸ. "ٶزگەرٸستەردٸ ادام فاكتورى باسىم بيزنەس فورماتىنا ەنگٸزۋ وڭايىراق بولدى. كرەاتيۆتٸ ەكونوميكانىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان ٶنەركەسٸپ نەمەسە كٷردەلٸ ٶندٸرٸسكە قاراعاندا ارتىقشىلىعى ايقىن. ادامدار جاقسى بەيٸمدەلەدٸ جەنە كرەاتيۆتٸ ەكونوميكا ٶكٸلدەرٸ تەز كٷشٸن جيناپ, ونلاين رەجيمٸندە جۇمىس اتقارا الدى", - دەدٸ عاني ابادان.
ەلەمدٸك تەجٸريبە تۋرالى ايتاتىن بولساق, startups.co.uk پورتالعا سەيكەس 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا ونلاين بيزنەس سانى 60% - عا ٶستٸ. سونىمەن قاتار, ۇلىبريتانييادا كرەاتيۆتٸ سالانىڭ ەلدٸڭ جٸٶ-گە قوسقان ٷلەسٸ ەلەم بويىنشا ەڭ جوعارى بولىپ, 7% - دى قۇرادى. قازاقستاندا بٸز ەلەكتروندىق كوممەرتسييا سەكتورىنداعى ٶسٸمدٸ, ازىق-تٷلٸك پەن تاعام جەتكٸزۋگە سۇرانىستىڭ ارتۋىن جەنە جاڭا كەسٸپتەردٸڭ ٸسكە قوسىلۋىن كٶردٸك.
"داعدارىس كەزٸندە جاڭا جوبالاردى ٸسكە قوسۋ كٶپتەگەن ادامدار ٷشٸن قارسى-ينتۋيتيۆتٸ بولىپ كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن", - دەدٸ ايسانا ەشٸم. "دەگەنمەن, پاندەمييا كەزٸندە بٸز جاڭا مەديا جوبانى ٸسكە قوستىق."مەديا ستارتاپ ينۆەستورلار ٷشٸن تارتىمدى بولۋى ٷشٸن ٶزٸنٸڭ بٸرەگەي ماقساتتى اۋديتوريياسىن ناقتى انىقتاپ, بەلگٸلٸ بٸر تاۋاشانى تاڭداپ, "tone of voice" - ٶزٸندٸك ايرىقشا داۋىس-ٷنٸن قالىپتاستىرۋ قاجەت. قازاقستاندىق مەديا نارىقتا ٶڭٸرلٸك جوبالاردى, سونداي-اق ميكرو- نەمەسە شاعىن جەنە ورتا بيزنەسكە ارنالعان مامانداندىرىلعان باق-جوباسىن باستاۋعا ورىن جەتكٸلٸكتٸ.
"بيزنەستٸ ناقتى ماقساتپەن جەنە قۇمارلىقپەن باستاۋ كەرەك. بۇل جاعدايدا بولاشاق كەسٸپكەردٸڭ جاسى جوبانىڭ سەتتٸلٸگٸنە ەسەر ەتپەيدٸ. جاقىندا 16 جاستاعى قازاقستاندىق وقۋشىلار بەدەلدٸ مەكتەپتەر مەن ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ تەگٸن ساباقتارىن جيناعان سايتتى ٸسكە قوستى", - دەپ كٷنجاميليا ساحاين پٸكٸر بٶلٸستٸ.
Jaspace كەڭٸستٸگٸ "شەۆرون" كومپانيياسىنىڭ “اتىراۋ جاستارىن دامىتۋ باستاماسى (AYDI)” جوباسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸ بولىپ تابىلادى. بۇل باستاما جاستاردى ەكونوميكاعا بەيٸم جەنە ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدان بەلسەندٸ ەتۋگە, ەرٸ اتىراۋ قالاسىن اشىق, ينكليۋزيۆتٸ جەنە تەڭ قۇقىقتى قالا رەتٸندە دامىتۋعا باعىتتالعان. AYDI جوباسىن اتىراۋ وبلىسى ەكٸمدٸگٸمەن سەرٸكتەستٸكتە British Council, Impact Hub Almaty جەنە Urban Forum Kazakhstan قۇرعان كواليتسييا ەزٸرلەپ, باسقارادى.
