بۇۇ-نىڭ تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى 13 باعىتى كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸمەن كٷرەسكە ارنالعان.دەمەك,بارلىق ەلدە ٶزەكتٸ مەسەلەنٸڭ بٸرٸ ەكەندٸگٸن اڭعارۋعا بولادى.
كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸنٸڭ تٸكەلەي ەسەر ەتۋٸ تٶمەندەگٸدەي كٶرٸنٸس تابۋى مٷمكٸن:
* تابيعي اپاتتاردا: مىسالى, جەر سٸلكٸنٸسٸ, سۋ تاسقىنى, كٶشكٸن, سەل, ورمان جەنە دالا ٶرتتەرٸ جەنە ت.ب. نەتيجەسٸندە ەل تۇرعىندارى اراسىندا ٶلٸم مەن جاراقات الۋ قاۋپٸ ارتادى.
* اۋىز سۋ مٶلشەرٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ مەن ساپاسىنىڭ ناشارلاۋى. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستانداعى سۋ رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعى تابيعي جاعدايلارمەن, تيٸمسٸز جەنە قايتارىمسىز تۇتىنۋمەن جەنە اعىننىڭ جارتىسىنا جۋىعى كٶرشٸ مەملەكەتتەردٸڭ اۋماعىندا قالىپتاسۋىمەن بايلانىستى.
* قورشاعان ورتا تەمپەراتۋراسىنىڭ جوعارىلاۋى جٷرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنان بولاتىن ٶلٸم-جٸتٸمدٸ, پسيحيكالىق اۋرۋدىڭ ٶرشۋٸن ارتتىرۋى مٷمكٸن.
* اۋا ساپاسىنىڭ ناشارلاۋى تٷرلٸ رەسپيراتورلىق, اللەرگييالىق جەنە ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن سىرقاتتانۋشىلىق سانىنىڭ ٶسۋٸنە الىپ كەلەدٸ.
* كليماتتىڭ جىلىنۋى تابيعي-وشاقتىق ينفەكتسييالىق اۋرۋلاردىڭ, مىسالى, تىرىسقاق, ا گەپاتيتٸ, ديزەنتەرييا, كەنە ەنتسەفاليتٸ, بەزگەكتٸڭ تارالۋ جيٸلٸگٸنە ەسەر ەتەدٸ.
كليمات ٶزگەرٸسٸ جاھاندىق سيپات الدى. تابيعاتتاعى بولاتىن اپاتتار اۋانىڭ ساپاسىن, ازىق-تٷلٸك پەن سۋ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە دە ەسەر ەتٸپ, ەلەۋلٸ ٶزگەرٸسكە ۇشىراتادى.بۇنىڭ ادامدارعا تٸكەلەي ەسەرٸ كٶپ.جوعارىدا ايتىپ ٶتكەن اۋرۋ تٷرلەرٸ وسىعان دەلەل.
كەدەيلٸك,سونىڭ سالدارىنان دۇرىس تاماقتانباۋ, جۇمىس جوقتىق, تابىستىڭ ازدىعى جەنە ناشار كٷنكٶرٸس گەندەرلٸك فاكتورعا, بٸلٸمٸ مەن باسپانا جاعدايىنا تٸكەلەي نەمەسە جاناما ەسەر ەتەدٸ. وسىنداي ەلەۋمەتتٸك فاكتورلارعا ىقپال ەتەتٸن كليمات ٶزگەرٸسٸ ادامداردىڭ اۋقىمدى ميگراتسيياسىنا الىپ كەلۋٸ مٷمكٸن. كليمات ٶزگەرٸسٸنەن اۋىلشارۋاشىلىعى, سۋ رەسۋرستارى جەنە ەنەرگەتيكا سالاسى ەڭ كٶپ زارداپ شەگەدٸ. تابيعاتقا ادال بولايىق, ال ادالدىق تابيعات ٷيلەسٸمٸندەگٸ قاتىناستاردىڭ شىنايىلىعى مەن تابيعيلىعىن ايقىندايتىن كاتەگورييا ەكەنٸ سٶزسٸز. «تابيعاتسىز ادامزاتتىڭ كٷنٸ جوق, ونى ايتۋعا تابيعاتتىڭ تٸلٸ جوق» دەپ حالىق دانالىعىندا ايتىلعانداي, تابيعاتتى قورعاۋ بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز, بولاشاق ۇرپاققا قالدىرار بايلىعىمىز. سوندىقتان تابيعاتتىڭ جاناشىرى بولۋ ەر ادامنىڭ مٸندەتتٸ بورىشى ەكەنٸن بٸلٸپ جٷرەيٸك!
تٸلەپبەرگەنوۆ و.ن.
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ زاڭ فاكۋلتەتٸ قىلمىستىق قۇقىق, قىلمىستىق ٸس جٷرگٸزۋ جەنە كريميناليستيكا كافەدراسىنىڭ اعا-وقىتۋشىسى,زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى
ەل-تۇتقا ستۋدەنتتەر كلۋبىنىڭ جەتەكشٸسٸ