رەداكتسييادان: قازٸر ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەرگە قاتىستى ەر-الۋان كٶزقاراس قالىپتاسقان. بٸرەۋلەر ونى قولداسا, ەندٸ بٸرٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸڭ قوعامعا زييانى تۋرالى ايتۋعا قۇمار. ەڭ قىزىعى جۋرناليست اقەركە بەرلٸباي «كەدەي, ارتتا قالعان ەلدەر ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە بايلانىپ قالعان» دەپ ەلٸمٸزدٸڭ دامىماي قالعانىن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن كٶرٸپتٸ. ال تاعى بٸر ەرٸپتەسٸمٸز نۇرلان جۇماحان بۇعان ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸڭ تٷك قاتىسى جوق ەكەنٸن ايتىپ, ويىن ورتاعا سالىپتى.
باياعىدا اتامىز كەڭ بايتاق قازاق ەلٸنٸڭ دامىماي قالعانىن كٶك تەڭٸزگە تٸكە شىعا المايتىنىمەن بايلانىستىرىپ (اتىمىز ٶزٸمەن ەشتەڭەنٸ بايلانىستارعان ەمەس قوي) قۇلاقتان تەبۋشٸ ەدٸ عوي.
قازٸر «قازاقپاراتقا» شىققان ٷكٸمەت پەن ەكٸمدٸكتەردٸڭ جاڭالىقتارىن كٶشٸرٸپ باساتىن گازەتتەردٸڭ جۋرناليستەر ەلٸمٸزدٸڭ دامىماي, سورماڭداي بولىپ قالعانىن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن كٶرەتٸن بولىپتى.
كٷنٸ كەشە عانا اقەركە بەرلٸباي دەگەن ەرٸپتەسٸمٸز «كەدەي, ارتتا قالعان ەلدەردٸڭ تۇرعىندارى ينتەرنەتكە, ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە بايلانىپ قالعان. ولار اۋىر تۇرمىستان قاجىپ, جاقسى ٶمٸردٸ جەلٸدەن ٸزدەيدٸ. دامۋشى ەلدەردە گازەت-جۋرنال, كٸتاپتى از وقيدى. دامىعان ەل تۇرعىندارى قاعاز گازەت-جۋرنالدان قول ٷزگەن جوق. ولار كٷندە تاڭعى اسىن گازەت وقىپ وتىرىپ ٸشەدٸ» دەپ اقپارات سالاسى بويىنشا ٶتكەن بٸر فورۋمدا ويىن ورتاعا سالىپتى.
وسىعان قاتىستى باسقا كەلگەن ويدى ٸرٸكپەي بٶلٸسە كەتكەندٸ جٶن سانادىق.
دەل قازٸر قازاققا جاقسى ٶمٸردٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ۇسىنىپ وتىر. جەلٸدە جازىلۋشىسى كٶپ بلوگەرلەردٸڭ اۋزىنان اق مايى اعىپ جٷرگەنٸن بەرٸمٸز بٸلەمٸز (ولاردى قاندايدى بٸر جەمقورلىق جولمەن بايىپ كەتتٸ دەپ ەشكٸم ايتا الماسى انىق). تالاي ادام وسى ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى ساۋداسىن جاساپ, وتباسىن اسىرۋدا.
بۇل از دەسەڭٸز, تالاي قازاقتىڭ «ياندەكس تاكي» پلاتفورماسىن جٷكتەپ الىپ تاكسيلەتٸپ جٷر. ەر اۋىلدىڭ تۇرعىندارى «اۋىل ساۋدا» دەپ ۆاتساپتان توپ اشىپ الىپ, ساۋداسىن قىزدىرىپ وتىر. سول سيياقتى تالاي جاستىڭ تيك-توك تٷسٸرٸپ, نەپاقاسىن تاۋىپ جٷرگەنٸن قايدا قويامىز.
ال يۋتۋب پەن فەيسبۋك «ۇلتتىڭ, حالىقتىڭ سٶزٸن» سٶيلەيتٸن (ويپىرماي دەسەڭٸزشٸ) گازەتتەردٸ اينالىپ ٶتٸپ, حالىقتىڭ شىنايى مۇڭ-زارىن بيلٸككە جەتكٸزەتٸن ينسترۋمەنتكە اينالعانىن ەكٸنٸڭ بٸرٸ ەگٸزدٸڭ سىڭارى دا بٸلەدٸ.
ال ەندٸ, وسىدان كەيٸن مەملەكەت پەن حالىق ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەن زييان شەگٸپ وتىر دەپ قالاي ايتۋعا بولادى?
اقەركە قارىنداسىمىزدىڭ ويىنشا, كەدەي ەلدەر عانا ەلەۋمەتتٸك جەلٸ دە وتىرادى ەكەن. بۇل ەندٸ ارتىق سٶز. قازٸر بٷكٸل ادامزات ۇيقىدان تۇرا سالىپ, سمارتفونىن قولىنا الىپ ەلەۋمەتتٸك جەلٸگە ٷڭٸلەدٸ ەمەس پە?
قارىنداستىڭ «دامىعان ەلدەردٸڭ ادامدارى تاڭعى اسىن گازەت وقىپ وتىرىپ ٸشەدٸ» دەگەن سٶزٸ كينوداعى كٶرٸنٸس قوي. ٶتكەندە ەلٸمٸزدەگٸ گازەت-جۋرنالداردىڭ تارالىمىن ارتتىرۋ ٷشٸن نە ٸستەۋ كەرەك دەگەن تالقىلاۋ بولدى, سول جەردە كەيبٸر ازاماتتار قازٸرگٸ فيلمدەردە گازەت وقىپ وتىرعان ادامداردىڭ كٶرٸنٸسٸن كٶپتەپ كٶرسەتۋ تۋراسىندا وي ايتتى. يە, وعان قارسىلىعىمىز جوق. كٶرسەتە بەرسٸن, ارتىق بولماس ەدٸ.
گازەت وقىرماندارىن كٶبەيتٸپ, تانىمالدىعىن ارتتىرۋ ٷشٸن سىني ماتاريالداردى كٶبەيتۋ كەرەك. سىپىرا ماقتاۋعا ەندٸ قازاق سەنبەيدٸ. سولاي قاراعىم.
ايتپاقشى, قازٸر تاڭعى اس ٸشٸپ وتىرىپ وقيىن قازاقستاندا ەكٸ گازەت بار. ولار – «قالا مەن دالا» مەن ەرمۇرات باپيدىڭ «دات» گازەتٸ. وسى ەكٸ گازەتتٸ وقىپ وتىرىپ, تاڭعى اسىڭىزدى ٸشسەڭٸز بويىڭىزعا تارايدى. بايقاپ كٶرٸڭٸز.
سودان كەيٸن قوعام بەلسەندٸسٸ, بٸلٸكتٸ باسپاگەر شىڭعىس مۇقاننىڭ Goffee Book كوفەحاناسىنا كەلٸپ, كوفە ٸشٸپ وتىرىپ «مازمۇنداما» قورىنىڭ شىعارعان بەستسەللەر كٸتاپتارىن وقۋعا دا كەڭەس بەرەمٸز.
