ەكونوميكالىق ساراپشى عالىمجان ايتقازين كەشەلٸ بەرٸ بۇرق-سارققا كٶشكەن ۆاليۋتا نارىعىنا قاتىستى بولجامىمەن بٶلٸستٸ. ول تەڭگە باعامىن قولداۋ ٷشٸن كەشە ۇلتتىق بانك ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييا جٷرگٸزگەنٸن ايتادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"كەشە تەڭگەگە شاققاندا اقش دوللارىنىڭ ايىرباس باعامى (USDKZT) ۋكراينادا سوعىس باستالعاننان بەرٸ العاش رەت (2022 جىلدىڭ ناۋرىزىنان باستاپ) 500-دەن استى. بۇل كەشە رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ورتالىق بانكٸ رەسمي تٷردە رۋبلدٸ دوللارعا شاققانداعى باعامىن 108 دەڭگەيٸندە بەلگٸلەپ جاتقان جاعدايدا بولعانى. ەڭ الاڭداتارلىق جاعداي, كەشەگٸ تەڭگەنٸڭ رۋبلگە شاققانداعى باعامى, ول 2023 جىلعى تامىزدان باستاپ العاش رەت 4,3-4,4-كە دەيٸن نىعايدى, ال بۇعان دەيٸن كروسس-باعام 5-تەن كٶپ تٶمەندەمەيتٸن. بۇل, شىن مەنٸندە, نارىققا قاتىسۋشىلاردىڭ ۆاليۋتا باعامدارىنا قاتىستى كونسەنسۋسىن تانىتادى", دەپ جازادى Tengenomika ارناسىنىڭ اۆتورى عالىمجان ايتقازين.
ول نارىققا قاتىسۋشىلاردىڭ الدىڭعى تەجٸريبەسٸ مەن لوگيكاسىنا سٷيەنسەك, تەڭگەنٸڭ رۋبلگە شاققانداعى باعامىنىڭ كٷرت نىعايۋى مىنانداي جاعدايلاردا بولجاناتىنىن پايىمدايدى:
"ەگەر نارىققا قاتىسۋشىلار تەڭگەنٸڭ اقش دوللارىنا شاققانداعى باعامى ەلسٸرەمەۋٸ تيٸس دەپ ەسەپتەسە, كروسس-باعام كٷرت نىعايادى, رەسەي رۋبلٸ دە اقش دوللارىنا شاققاندا قاتتى ەلسٸرەمەيدٸ. ەگەر قازاقستان ۇلتتىق بانكٸ ۆاليۋتالىق ساۋدا-ساتتىقتىڭ رەتتەۋشٸسٸ جەنە قاتىسۋشىسى رەتٸندە شەتەلدٸك ۆاليۋتالار ۇسىنىسىن ارتتىرسا (ياعني, ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييالار جٷرگٸزسە), وندا رۋبل باعامى اقش دوللارىنا شاققاندا كٷرت قۇلدىراي جٶنەلەدٸ (تۋرا كەشەگٸدەي). ايتقانداي, كەشەگٸ ساۋدا-ساتتىق قورىتىندىسى بويىنشا KASE بيرجاسىنىڭ ۆاليۋتا سەكتسيياسىندا پاندەمييا باستالعاننان بەرٸ USD/KZT جۇبى بويىنشا 455,4 ملن دوللار كٶلەمٸندەگٸ ساۋدا-ساتتىقتىڭ رەكوردتىق كٶرسەتكٸشٸ تٸركەلدٸ, جالپى ول "انومالدى" بولىپ تابىلادى. بۇل كٶلەم الدىڭعى كٷننٸڭ كٶرسەتكٸشٸنەن 2,2 ەسەگە ارتىق".
ونىڭ ايتۋىنشا, وسى جاعىنان العاندا, بٸز نارىق قاتىسۋشىلارىنىڭ رەسەي ۆاليۋتاسىمەن سالىستىرعاندا اقش دوللارىنا شاققاندا تەڭگە بەرٸك بولادى دەپ ٷمٸتتەنەدٸ, مۇنى كروسس-باعامنىڭ تانىتقان مٸنەزٸنەن بايقاي دا الامىز.
"سوندىقتان, قازاقستان ۇلتتىق بانكٸ كەشە تەڭگەنٸ قولداۋ ٷشٸن ۆاليۋتالىق ينتەرۆەنتسييالار جٷرگٸزۋٸ مٷمكٸن دەپ بولجايمىز, بۇعان KASE-دەگٸ ساۋدا-ساتتىقتىڭ رەكوردتىق كٶلەمٸ دەلەل بولا الادى. ايتپاقشى, بٸز بۇل ارادا تەڭگە باعامىنا قوسىمشا كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتوردىڭ ۆاليۋتالىق تٷسٸمٸنٸڭ 50%-ىن تەڭگەگە اينالدىرۋدى مٸندەتتەۋ تالابىنىڭ قولداۋ بولعانىن جوققا شىعارا المايمىز. ال بٷگٸن قور بيرجاسىنداعى كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا 1 اقش دوللارى 503-تەن 508-گە دەيٸن باردى. بۇل ۇلتتىق ۆاليۋتاعا قىسىم جاسالىپ جاتقانىنىڭ, ونىڭ ەلٸ جالعاسۋدا ەكەنٸن ايعاعى بولا الادى", دەپ سٶزٸن قورىتادى ول.
ايتا كەتسەك, 27 قاراشادا رەسەي رۋبلٸنە شاققاندا 1 اقش دولارىنىڭ باعامى 100-دەن 120 رۋبلگە بٸر-اق كٶتەرٸلدٸ. ال بۇل كەزدە تەڭگەگە شاققانداعى دوللار قۇنىندا قاتتى ٶزگەرٸس بولمادى. ال وعان نە سەبەپ ەكەنٸن جوعارىدا ساراپشىمىز جاقسى تٷسٸندٸرٸپ وتىر. تەڭگە باعامىن قولداۋدى ۇلتتىق بانك ارى قاراي جالعاستىرادى ما? كٷندٸزگٸ سەسسيياداعى جاعداي, ۇلتتىق بانك بۇل رايىنان وڭايشىلىقپەن قايتپايتىنىن تانىتادى. اقشا ايىرباس ورىندارىندا دوللار قاتتى قىمباتتاعانىمەن, رەسمي باعام ەلٸ ٶزگەرگەن جوق. بٷگٸن, 28 قاراشادا ۇلتتىق بانكتٸڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاعا شاققانداعى 1 اقش دوللارىنا بەلگٸلەگەن رەسمي باعامى: 499,51 تەڭگە!
