كاسپييدٸڭ ارعى جاعى, بەرگٸ جاعى: باكۋدىڭ كٶڭٸل-كٷيٸ بٸزگە نە ٷشٸن ماڭىزدى?

كاسپييدٸڭ ارعى جاعى, بەرگٸ جاعى: باكۋدىڭ كٶڭٸل-كٷيٸ بٸزگە نە ٷشٸن ماڭىزدى?
اقوردا

بەلگٸلٸ ساراپشى, Dalanews.kz سايتىنىڭ تۇراقتى اۆتورى ايبار ولجاي قازاقستان مەن ەزەربايجان اراسىنداعى بايلانىستىڭ سوڭعى نەتيجەلەرٸنە قاتىستى پايىمىن جازدى.

ول قازاقستاندىق Airbus 330 ۇشاعى باكۋ باعىتىنا ەكٸ جىلدان بەرٸ جيٸ قاتىنايتىنىن ايتىپ, ەۋە لاينەرٸنٸڭ كومانديرٸ گەيدار ەليەۆ اتىنداعى ەۋەجايعا كٶزدٸ جۇمىپ قونا الاتىنداي جاعدايعا جەتكەنٸن اتاپ ٶتكەن.

"2022 جىلدىڭ اقپان ايىنان كەيٸن ەۋروپاعا رەسەي ارقىلى شىعار جول تارىلا باستاعاندىقتان, ەلەمدٸك تاۋار تٸزبەگٸنٸڭ تاڭداۋى قازاقستانعا, ال قازاق ەلٸنٸڭ تاڭداۋى ەزەربايجانعا تٷسكەنٸ جاسىرىن ەمەس. زانگەزۋر دەلٸزٸ رەتتەلسە, ٷلكەن تۇران كوريدورى: قازاقستان-ەزەربايجان-تٷركييا باعىتى قىتاي مەن وڭتٷستٸك-شىعىس ازييا تاۋارلارىن ەۋروپاعا ەڭ تەز جەنە قاۋٸپسٸز جەتكٸزە الاتىن جول ستاتۋسىن الادى. وسى ورايدا, اتالعان ٷش ەلدٸڭ ٷندەستٸگٸ اسا ماڭىزدى. جەنە وسى ٷندەستٸك 2024 جىلى ودان سايىن كٷشەيمەك. انكارا باتىستا, استانا شىعىستا, ارامىزدا باكۋ تۇر. كاسپيي جاعاسىنداعى ەسەم قالاداعى كٶڭٸل-كٷيلەر بٸز ٷشٸن اسا ماڭىزدى. وندا بٸزگە دەگەن ىقىلاس جاقسى ەكەنٸن بٸلەمٸز", - دەيدٸ جازبا يەسٸ.

سەبەبٸ قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتٸ شىعىس ديپلوماتيياسىنىڭ وزىق تەجٸريبەسٸ اياسىندا 2022-2023 جىلدارى وسى كٶڭٸل-كٷيدٸڭ تۇراقتى بولۋىنا بار ەرٸك-جٸگەرٸن جۇمساعان ەدٸ.

ايبار ولجاي اتاپ ٶتكەندەي, قاسىم-جومارت توقاەۆ ساپار بارىسىندا الدىمەن ەزٸربايجان پرەزيدەنتٸ يلحام ەليەۆپەن كەلٸسسٶز جٷرگٸزٸپ, قازاقستان مەن ەزەربايجاننىڭ جوعارى مەملەكەتارالىق كەڭەسٸنٸڭ العاشقى وتىرىسىنا قاتىستى. كەلٸسسٶز بارىسىندا تاراپتار ەكٸ ەل ٷشٸن ماڭىزى بار بٸرشاما سالالارعا توقتالدى. ونىڭ قاتارىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق, كٶلٸك-ترانزيتتٸك, ەنەرگەتيكالىق, مەدەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق, سونداي-اق تسيفرلاندىرۋ, ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸ سالالارىنداعى ىقپالداستىق مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.

سونداي-اق ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ جۇمىستارى دا قاراستىرىلدى.

"2020 جىلى استانا-باكۋ اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 100 ميلليون دوللار ەدٸ. 2023 جىلى 500 ميلليونعا جەتتٸ. 2026 جىلعا دەيٸن ميلليارد دوللار اسۋىن باعىندىرۋعا ەبدەن بولادى.

ەليەۆ قازاقتارعا ريزا. قاراباق سوعىسىنان كەيٸن بٸز فيزۋلي قالاسىندا قۇرمانعازى اتىنداعى بالالار شىعارماشىلىعى ورتالىعىن سالىپ بەردٸك. قازٸر ول جەرگٸلٸكتٸ حالىق جاقسى پايدالانىپ جٷرگەن نىسان بولدى", - دەيدٸ ساراپشى.

ونىڭ پايىمىنشا, ساپار اياسىنداعى مىقتى كەلٸسٸم - بٸزدٸڭ قازمۇنايگاز بەن ەزٸربايجان قازمۇنايگازى - SOCAR اراسىنداعى قۇجات. تاراپتار اقتاۋ – باكۋ – تبيليسي – جەيحان باعىتى بويىنشا تاسىمالداناتىن قازاقستان مۇنايىنىڭ كٶلەمٸن جىلىنا 2,2 ميلليون تونناعا ۇلعايتپاق.

"باكۋ بٸز ٷشٸن تاسىمالداۋ تاريفٸن تٶمەندەتەدٸ جەنە "باكۋ – سۋپسا" مۇناي قۇبىرىندا قوسىمشا ورىن بەرەدٸ. ودان بٶلەك SOCAR-دى بٸزدەگٸ گەولوگييالىق بارلاۋعا شاقىردىق. گاز, نە مۇناي تاۋىپ بەرسە, ولارعا دا جاقسى شارتتار بولادى. ال بٸز ەزەربايجانداعى مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارىنا ەسٸك اشىپ وتىرمىز. وسىلايشا كاسپييدٸڭ ارعى جاعىندا رۋمىنيياداعى زاۋىتتان بٶلەك قوسىمشا ٶڭدەۋ قۋاتتارىنا قول جەتكٸزەمٸز.

باكۋ 2024 ساپارى ٶتە جايلى ٶتتٸ. نەتيجەلەرٸ اۋقىمدى. ونىڭ جەمٸسٸن 2025 جىلدارى كٶرە باستايمىز", - دەپ تۇجىرىم جاسايدى ايبار ولجاي.