سٶز جوق, كەزدەسۋدە بيلٸك باستاما كٶتەرٸپ وتىرعان بٸر مەسەلە تالقىلانعانى سٶزسٸز. ول - قولما-قول تٶلەمدەردەن سالىق جيناۋ مەحانيزمٸن ەنگٸزۋ. «كاسپي بانك» وسى باعىتتىڭ سٶزسٸز ليدەرٸ بوپ وتىر ەمەس پە?
بٸر نەرسە انىق: تيىنىن ساناپ, ونسىز دا بيلٸكتٸ اتارعا وق تابا الماي وتىرعان حالىقتىڭ تٶلەمٸنە سالىق سالىپ, اشۋلاندىرۋعا بولمايدى. بيلٸك بيۋدجەتتٸ تولىقتىرعىسى كەلەتٸنٸ تٷسٸنٸكتٸ. بٸراق ول قولما-قول اقشا تٶلەپ, كٷنٸن كٶرٸپ جاتقان قاراپايىم حالىقتىڭ قالتاسىنا قول سالۋ ارقىلى جٷزەگە اسپاۋى تيٸس! كەرەك بولسا, پايدالى قازبالاردى ساتىپ, بايىپ جاتقان وليگارحتارعا سالىناتىن سالىقتى كٶبەيتسٸن. شەتەلدەگٸ وفشورلارداعى قارجىنى قايتارسىن!
بيلٸك سالىق جەكە ادامدارعا سالىنبايدى, بيزنەسكە سالىنادى دەپ جاتىر. بٸراق بيزنەسكە سالىنعان قوسىمشا سالىق ەرتەڭ اۆتوماتتى تٷردە باعا مەن قىزمەتتٸڭ كٶتەرٸلۋٸنە الىپ كەلمەي مە? ول دا قاراپايىم حالىققا قوسىمشا سوققى بولماي ما?!
بٸر عانا سۇراق.
ەكونوميكانى, جالپى ٶمٸرٸمٸزدٸ تسيفرلاندىرۋعا مٸندەتتٸ مەملەكەتتٸك ورگاندار وسى كٷنگە دەيٸن نە بٸتٸردٸ سوندا?!
جىل سايىن قىرۋار قارجى جۇمسالادى. تۇتاستاي بٸر مينيسترلٸك جەنە باسقا دا مەملەكەتتٸك جەنە كۆازيمەملەكەتتٸك قۇرىلىمداردى ۇستاپ تۇرۋعا اقشا بٶلٸنەدٸ. بيۋدجەت ەسەبٸنەن قوماقتى قارجى قاجەت ەتەتٸن تسيفرلاندىرۋ باعدارلامالارى قابىلدانادى.
وسىنشاما اقشا جۇمسالعان ول قۇرىلىمدار قولما-قول اقشاسىز تٶلەمدەردٸ دامىتۋدا بٸر جەكە بانكتٸڭ شاڭىنا ٸلەسە قالدى.
بەلكٸم, تسيفرلاندىرۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك ساياساتتى تٷبەگەيلٸ قايتا قاراۋ كەرەك شىعار?
تٷيٸن. ەرينە, جەكە مەنشٸك, جەكە باستاما, جەكە جوبالار كەرەك-اق. سونىمەن بٸرگە مەملەكەت قاۋٸپسٸزدٸگٸنە تٸكەلەي قاتىستى ستراتەگييالىق سالالاردى تسيفرلاندىرۋدا مەملەكەت ٶزٸنٸڭ باقىلاۋ فۋنكتسييالارىنان قول ٷزبەۋ كەرەك دەپ ويلايمىن.
ەمٸرجان قوسان
