قازاقستاندىق قارجى ساراپشىسى ايبار ولجاي كەيٸنگٸ كٷندەرٸ كٶپشٸلٸك اراسىندا تالقىعا تٷسكەن تاقىرىپ — Kaspi اكتسييالارىنىڭ ارزانداعانىن جان-جاقتى ساراپتادى. اتالعان كەيسكە ۇقساس جاعداي قاشان بولعانىن, نەمەن اياقتالعانىن جەنە الداعى ۋاقىتتا نە بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸنە ەكسپەرتتٸك پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قازاقستان سىندى بەيتانىس ەلدەن بەيتانىس كومپانييالار Nasdaq سىندى امەريكالىق بيرجاعا شىعىپ جاتقاندا ەڭ الدىمەن «ايۋلار» قاتتى قۋانادى. ايۋلار دەگەندە ورماندا جٷرگەن اڭ تۋرالى ايتىپ وتىرعان جوقپىن. بيرجاداعى سپەكۋليانتتاردىڭ اكتسييا قۇنىنىڭ ارزانداۋىنان پايدا تاباتىن توبىن «ايۋلار» دەيدٸ. ال اكتسييا قىمباتتاسا پايدا تاباتىندار — «بۇقالار».
ايۋلاردىڭ ٸشٸندە «شورتسەللەر» دەگەن توپ بار. ولار اكتسييا قۇنىنىڭ قۇلدىراۋىن باسقالار سيياقتى كٷتٸپ جٷرمەي, تٷرلٸ اقپارات, فەيك زەرتتەۋ, قاۋەسەت جاساپ, تاراتۋ ارقىلى وسى قۇلدىراۋعا بارىنشا ىقپال ەتەدٸ. امەريكالىق شورتسەللەرلەر جۇرت بٸلە بەرمەيتٸن ەلدەردەن كەلگەن, اقش ينۆەستورلارى تانىمايتىن كومپانييالاردى نىساناعا الادى. رەسەيگە سانكتسييا سالىنعالى بەرٸ ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق ەلٸنەن شىققان كەز-كەلگەن كومپانييا تۋرالى «قايتالاما سانكتسييا الدىندا تۇر» دەپ اقپارات تاراتساڭ, بيرجا دٷر ەتە قالاتىنى انىق. شورتيستەرگە قىزمەت ەتەتٸن Culper Research تا وسى ەدٸستٸ پايدالانىپ كاسپيدٸ جەۋكەمدەمەك بولدى. العاشقى ەكٸ كٷندە كاسپي اكتسييالارىنىڭ باعاسىن تٸپتٸ 16 پايىزعا تٷسٸرە الدى. بيرجاداعى باسقالار اقىماق ەمەس, سوندىقتان ارتىنان اكتسييا قۇنى تەز قالپىنا كەلدٸ.
گيندەنبۋرگ وقيعاسى
ساراپشى وسى رەتتە Hindenburg Research شورتيستەر توبىنىڭ فريدوم فينانسقا جاساعان شابۋىلىن ەسكە الدى. 2020 جىلى Hindenburg Research Tesla-عا بەسەكەلەس بولۋعا تيٸس دەپ سانالعان, كاپيتاليزاتسيياسى 28 ميلليارد دوللارعا جەتكەن Nicola ستارتاپىن زەرتتەۋ جاساۋ ارقىلى ەشكەرەلەپ, ونىڭ اكتسييالارىن 75 پايىزعا قۇلاتقان ەدٸ. سونىڭ ارقاسىندا 263 ملن دوللار پايدا كٶرگەن. ايبار ولجايدىڭ ەسەبٸنشە, Hindenburg Research قانجىعاسى كەم دەگەندە 50 ميلليون دوللارعا مايلانعان بولسا كەرەك.
«2023 جىلى Hindenburg Research اتاقتى مينوريتارلىق اكتسيونەر كارل ايكاننىڭ Icahn Enterprises, Twitter نەگٸزٸن قالاۋشى دجەك دورسيدٸڭ Block تٶلەمدەر كومپانيياسى مەن ٷندٸ ميلليونەرٸ گاۋتام ادانيدٸڭ Adani Group الپاۋىتىنا شابۋىل جاسادى. سول كەزدە اتالعان كومپانييالاردىڭ ورتاق كاپيتاليزاتسيياسى 99 ميلليارد دوللار جوعالتقان. S3 Partners مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, Icahn-دەگٸ بارلىق اشىق شورتتار يدەال جاعدايدا 56 ميلليون تابىس بەرە العان. بۇدان Hindenburg Research جارتىسىن تاپتى دەپ توپشىلاساق, Adani Group بويىنشا 50 ميلليون دوللاردىڭ شاماسىندا تابىس, Block پەن Twitter جاعدايىندا شامامەن 5 ميلليون دوللار پايدا كەلگەن. بيرجادا ەر نەرسەنٸڭ تەگٸن جاسالمايتىنىن ٸشٸڭٸز سەزەتٸن شىعار» دەيدٸ ساراپشى.
وسىدان سوڭ ەلەمدٸك الپاۋىتتاردى شەرتٸپ جٷرگەن Hindenburg Research Nasdaq بيرجاسىندا ليستينگتەلگەن, قازاقستاندىق Freedom Holding Corp. تۋرالى زەرتتەۋ شىعارۋدى دۇرىس دەپ تابادى. بٸراق وسى جولى Hindenburg Research وڭباي قاتەلەستٸ. زەرتتەۋ ماتەريالى جارىق كٶرگەن كٷنٸ نارىقتاعى كوتيروۆكالار سەل قۇبىلدى دا, ارتىنان Freedom ٶسە باستادى. شورت-سكۆيز ستسەنارييٸ ورىن الىپ, شورتشىلار كەمٸندە 8 ميلليون دوللار جوعالتقان. «كاسپي كەيسٸندە دە شورتيستەر تٷك تاپپاعان سيياقتى. بەكەر ۋاقىت پەن ەنەرگييا قۇرتتى» دەيدٸ قارجى ساراپشىسى.
Kaspi-دٸ قۇلاتۋ مٷمكٸن بە?
«Kaspi اكتسييالارىنىڭ قۇنىندا تۇرعان ەشتەڭە جوق. ەكوجٷيە ٷشٸن باستىسى اكتيۆتەر كٶلەمٸ مەن بيزنەستٸڭ رەنتابەلدٸلٸگٸ, ياعني تيٸمدٸلٸگٸ مەن تابىستىلىعى. بۇل جٶنٸنەن كاسپيدە پروبلەما جوق.
بٷگٸنگٸ تاڭدا Kaspi.kz كومپانيياسىنىڭ اكتيۆتەرٸ 7,1 تريلليون تەڭگەنٸ قۇرايدى. بۇل بٸر جىل بويى بٷكٸل قازاقستان بويىنشا جينالاتىن سالىقتىڭ تەڭ جارتىسى. ماسشتابتى ەلەستەتتٸڭٸز بە? ەندٸ قاراڭىز. جىل باسىنان بەرٸ Kaspi.kz تاپقان تازا تابىس 460 ميلليارد تەڭگەگە جەتتٸ. ياعني 9 ايدا 460 ميلليارد بولسا, جىل سوڭىنا دەيٸن 600 ميلليارد تەڭگەگە جەتۋٸ تيٸس. بۇل 1 ميلليارد دوللاردان اسادى. ٶتٸمدٸلٸك رەزەرۆٸ مول مۇنداي قارجى ۇيىمىن قۇلاتۋ مٷمكٸن ەمەس. ەكٸنشٸ جاعىنان مەملەكەت تە وعان جول بەرمەيدٸ.
باسشىسى ميحەيل لومتازدە وسىمەن التىنشى رەت ٷزدٸك سەو اتاعىن العان جەنە بٷگٸن اكتسيونەرلەرٸنە كەزەكتٸ ديۆيدەند تٶلەگەن Kaspi.kz قازاق ەلٸندەگٸ ەڭ تۇراقتى ٷش كومپانييانىڭ تٸزٸمٸنە كٸرەدٸ.
سوندىقتان, ۋايىمداماي, كاسپي قوسىمشاسىن اشىپ, QR ارقىلى تٶلەپ, باياعىداي الاڭسىز ٶمٸر سٷرە بەرٸڭٸز. ولار سٸز ٷشٸن ٸستەيتٸن نەرسەنٸ ٸستەيتٸنٸنە كٷمەن جوق. تەك باسى-كٶزٸ جوق كرەديت الا بەرمەڭٸزدەر» دەپ تەمامدادى ساراپشى.
ەسكە سالا كەتسەك, بۇعان دەيٸن Kaspi.kz اكتسييالارىن قۇلدىراتقان زەرتتەۋدە نە ايتىلعانى تۋرالى جازعان ەدٸك.
جازبا اۆتوردىڭ رۇقساتىمەن باسىلدى.
