وسىنداي سىرتقى ەرٸ ٸشكٸ جاعدايلار حالىق كٶڭٸلٸنە الاڭ كٸرگٸزگەن سىن ساعاتتا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «ەدٸلەتتٸ مەملەكەت. بٸرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلٸ قوعام» اتتى قازاقستان حالقىنا كەزەكتٸ جولداۋىن بۇقارا اسىعا كٷتتٸ دەۋگە بولادى.
ەل ەرتەڭٸنە سەنٸم كٷشەيتٸپ, بولاشاقتىڭ كٶكجيەكتەرٸن كٶكەيگە قوندىرعان باعدارلامالىق قۇجاتقا تاتيتىن جولداۋدا كٶپتەن بەرٸ حالىقتىڭ ويىندا جٷرگەن ٶتكٸر دە ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ دەنٸ قامتىلعان. ەلەۋمەتتٸك سالادا بۇقارانىڭ باسىم بٶلٸگٸنٸڭ پروبلەماسىن ناقتى شەشەتٸن قادامدار جاسالدى. قوعام تاراپىنان ايتىلىپ جەنە دە جيٸ تالقىلانىپ جٷرگەن سۇراقتارعا دا ناقتى جاۋاپتار بەرٸلدٸ.
مەسەلەن, ەڭ تٶمەنگٸ جالاقى دەڭگەيٸن 60 مىڭ تەڭگەدەن 70 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرۋ تۋرالى شەشٸم 1,8 ميلليون ازاماتتىڭ تابىسىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ.
بۇعان قوسا, بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸندە دٷنيەگە كەلگەن ەربٸر بالانىڭ اتىنا ەسەپ-شوتى اشىلىپ, شيكٸزاتتان تٷسكەن قارجىنىڭ بەلگٸلٸ بٸر بٶلٸگٸ ٶسكەلەڭ ۇرپاققا اۋدارىلىپ تۇراتىنى تۋرالى اڭىز ٸسپەتتٸ ەڭگٸمەنٸ ەستٸمەگەن قازاقستاندىق جوق بولار. ەلٸمٸزدە دە سونداي يگٸلٸكتٸ ٸس جاسالادى دەپ وتىز جىلدا ويلاۋدىڭ ٶزٸ مٷمكٸن ەمەستەي كٶرٸنەتٸن.
پرەزيدەنت بولسا, بالالار جىلى اياسىندا «ۇلتتىق قور – بالالارعا» اتتى ەرەكشە باعدارلاما جٷزەگە اسىرىلاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. ياعني ۇلتتىق قوردىڭ جىل سايىنعى ينۆەستيتسييالىق تابىسىنىڭ 50 پايىزى بالالاردىڭ ارناۋلى جيناقتاۋشى ەسەپشوتىنا اۋدارىلماق. 18 جاسقا تولعانعا دەيٸن جيناقتالعان تٷسٸمٸنە جاستار كەيٸن باسپانا الىپ, بٸلٸم الۋعا جۇمساي الادى. بۇل قازاقستان بايلىعىنىڭ شىن مەنٸندەگٸ يەسٸ حالىق ەكەنٸن, بولاشاعىمىز - جاستار ەكەنٸن كٶرسەتەتٸن ٷلكەن قادامداردىڭ باسى دەپ باعامدادىم. ەندٸگٸ مەسەلە, ۇلتتىق قوردىڭ نورۆەگييا ەلٸندەگٸدەي تيٸمدٸ ينۆەستيتسييالىق تٷسٸم تابۋى ٷشٸن قارجىلىق ساۋاتتى جۇمىس جٷرگٸزۋ.
ەيەل-انالاردىڭ زەينەتكە شىعۋ جاسىن تٶمەندەتۋ جايى دا قوعامدا جيٸ كٶتەرٸلٸپ, نارازالىقتارعا سەبەپ بولىپ كەلە جاتقان مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ بولاتىن. ولاردىڭ زەينەت جاسىن 2028 جىلعا دەيٸن 61 جاس دەڭگەيٸندە قالدىرۋ دا دۇرىس بولدى. قازٸرگٸ كەسٸبي ماماندار جەتٸمسٸزدٸگٸ كەزەڭٸندە ٷلكەن بەتپۇرىستاردى بٸردەن جاساۋ وڭاي ەمەستٸگٸن دە كٶپشٸلٸك تٷسٸنەدٸ. بۇل قادام مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىقتى الاڭداتاتىن ماڭىزدى مەسەلەلەرگە قۇلاق اسىپ, ٷنەمٸ نازاردا ۇستايتىنىنىڭ بٸر دەلەلٸ دەسە بولادى.
سونداي-اق ەربٸر ايماق پەن ەلدٸ مەكەندە بوس جاتقان نەمەسە ماقساتىنا ساي يگەرٸلمەي جاتقان جەردٸ ارنايى كوميسسييانىڭ قايتارىپ الۋى كەسٸپكەرلەردٸڭ عانا ەمەس, جالپى ەكونوميكانىڭ بەسەكەگە قابٸلەتٸن ارتتىرا تٷسەدٸ. سوت جٷيەسٸنە, قاڭتار وقيعاسىنا, سالىق, مەملەكەتتٸك تاپسىرىس تاعى باسقا ٷلكەن باستامالار ەدٸلەتتٸ قازاقستان قۇرۋدىڭ نەگٸزگٸ باسپالداقتارى ەكەنٸ ايقىن.
رەسپۋبليكا پرەزيدەنتٸ كەلەر جىلى ەڭ الدىمەن, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋعا ارنالعان ۇلتتىق جوبانى جٷزەگە اسىرۋدى تاپسىردى. الداعى ەكٸ جىلدا جىراقتاعى اۋىلداردا مەديتسينالىق جەنە فەلدشەرلٸك-اكۋشەرلٸك بٶلٸمشەلەر سالىنىپ, قاجەتتٸ قۇرال-جابدىقتارمەن تولىق قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. مەملەكەت وسىلايشا, بٸر ميلليوننان استام ادامنىڭ العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەك الۋىنا مٷمكٸندٸك تۋعىزباق. بۇنىڭ ٶزٸ پرەزيدەنتتٸڭ ورتالىقتارداعى عانا ەمەس, ەلدٸڭ ەر قيىرىنداعى پروبلەمالاردى جاقسى بٸلەتٸنٸن, ولاردى شەشۋگە تاپسىرما بەرە وتىرىپ شالعايداعى ەلدٸ مەكەن تۇرعىندارىنىڭ دا يگٸلٸككە بٶلەنۋٸنە جاعداي جاساپ وتىرعانىن ناقتى كٶرسەتەدٸ.
سونىمەن قاتار, جولداۋدا تٸپتٸ مەكتەپ فورماسىنا, سينتەتيكالىق ەسٸرتكٸگە قاتىستى ەڭگٸمەنٸڭ ايتىلۋى دا پرەزيدەنتتٸڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جيٸ كٶتەرٸپ جٷرگەن, قوعام تۇراقتى ايتىپ كەلە جاتقان ەربٸر ٶتكٸر مەسەلەنٸ جاۋاپسىز قالدىرماۋعا دەگەن ماقساتى بايقالادى.
جاسىراتىنى جوق, بٸز كٶبٸنەسە جولداۋلاردى پافوسقا تولى ەڭگٸمەلەر, بٸتپەيتٸن ستراتەگييالار مەن الىپ ۋەدەلەر مەن جوبا - جوسپارلاردى ەستٸپ ٷيرەنٸپ قالعانىمىز راس.
ال مىنا جولداۋ پرەزيدەنتتٸڭ تٸپتٸ ەربٸر بالانىڭ تاعدىرىنا قاتتى الاڭدايتىنىن اشىق كٶرسەتتٸ. سونداي-اق مەسەلەنٸڭ ۇساق-تٷيەك بولىپ بٶلٸنبەيتٸنٸن, مەملەكەت بارلىعىن شەشۋ كەرەك ەكەنٸن ناقتى ۇقتىردى.
قۇرمەتتٸ ەرٸپتەستەر, بۇل جەردە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ەدەتتەگٸدەي قۇر ناسيحات رەتٸندە جولداۋدىڭ ماڭىزىن جوعالتپاي, كەرٸسٸنشە مەنٸن اشىپ, زەردەلەپ, حالىققا ادام تٸلٸندە ناقتى تٷسٸندٸرۋگە كٶڭٸل بٶلسە جاقسى بولار ەدٸ. حالىققا قازٸر قۇر ناسيحات ەمەس, ەل-جۇرتپەن بٸرگە تالقىلاۋ, ايتا - جازا وتىرىپ, وي تاستاۋ, تٷسٸندٸرۋ مٸندەتٸ تۇر. جولداۋدىڭ ەر جولىنىڭ استارىندا نە جاتقانىن, ناقتى قانداي مەسەلەلەردٸ شەشۋ مەڭزەلٸپ تۇرعانىن جەنە وعان قانداي ورگاندار جاۋاپتى ەكەنٸن زەرتتەپ, زەردەلەي وتىرىپ, اقپاراتتى زامانۋي تەسٸلدەردٸ قولدانا وتىرىپ بٷگٸنگٸ كونتەنت تۇتىنۋشىلاردىڭ پسيحولوگيياسىنا بەيٸمدەپ بەرۋ كەرەك. سونىمەن قاتار, ەربٸر باق قوعامدىق باقىلاۋ ميسسيياسىنا جاۋاپتى بولۋ كەرەك. جولداۋ جٷكتەگەن مٸندەتتەردٸ ٸسكە اسىرۋ قانداي دەڭگەيدە, كٸم, قالاي, قاشان قانداي جۇمىستار قولعا الاتىندىعىنا مونيتورينگ جاساپ, باقىلاپ, قاداعالاپ وتىرۋى تيٸس.
ەربٸردەن سوڭ جۋرناليستەر قاۋىمى ەل ەرتەڭٸنە دەگەن جاناشىرلىق پەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ەرقاشان ايقىن سەزٸنۋٸ تيٸس. جىلدار بويعى قۇمعا سٸڭگەن قۇر ناسيحات جۇمىسىنان ارىلىپ, جولداۋدى بٸرلەسە ٸسكە اسىرۋعا قاتىستى جۋرناليستەردٸ دە, حالىقتى دا شاقىرىپ, جۇمىلدىرا الۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. وسى تۇرعىدا, باس رەداكتورلار كلۋبى ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق باق-تارىمەن بٸرٸگٸپ جۇمىس ٸستەۋگە دايىن.
جالعان اقپاراتتىڭ دەۋٸرٸ جٷرٸپ جاتىر. اقپارات جاساۋشى ەر ادام تٷرلٸ مەديا ارقىلى مانيپۋلياتسييا جاساپ, جالعان اقپار قانى جەرگە تامبايتىن «تاۋارعا» اينالدىراتىنىن تالاي كٶرٸپ كەلەمٸز.
قازٸر جاڭا مەديا مەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر قارىشتاپ دامىپ, تارالىپ, ايقايعا اتتان قوسىپ, جەل سٶزدەر كٶبەيٸپ تۇرعان كەزەڭ. سوندىقتان حالىققا تٷسٸنٸكتٸ وي ايتىپ, شىندىقتى دۇرىس جەتكٸزۋ ارقىلى اقپاراتتىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ دا بٸزدٸڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸمٸز دەپ ويلايمىن. ەرينە, وسىنداي تاريحي سەتتە جولدان قوسىلعان بلوگەرلەر نەمەسە ٶزگە اقپارات دايىنداۋشىلار ەمەس, ناعىز كەسٸبي جۋرناليستەر جاۋاپكەرشٸلٸك جٷگٸن سەزٸنە وتىرىپ بۇل ٸسكە بەلسەندٸ تٷردە اتسالىسۋى تيٸس.
ٶلارا كەزەڭدە جٷرگەندەگٸدەي كٷيدەگٸ حالىقتىڭ ەرتەڭگە نىق سەنٸممەن ەرٸ ٷكٸلٸ ٷمٸتپەن قاراۋى كٶبٸنە بٸزدٸڭ كەسٸبي دەڭگەيمٸز بەن وتان الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸگٸمٸزگە بايلانىستى ەكەنٸن ۇمىتپايىق. سوندا بٸز, ەدٸلەتتٸ مەملەكەت قالىپتاستىرىپ, بٸرتۇتاس ۇلتىمىزدىڭ بەرەكەلٸ قوعامدا جاساۋىنا ٶز ٷلەسٸمٸزدٸ قوسامىز.
بيبٸگٷل جەكسەنباي, باس رەداكتورلار كلۋبىنىڭ پرەزيدەنتٸ, ۇلتتىق قۇرىلتاي تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى
