قازاقستان مەكتەپتەرٸندە مەملەكەت ەسەبٸنەن بەرٸلەتٸن تەگٸن ىستىق تاماقتىڭ باسىم بٶلٸگٸ قوقىسقا كەتٸپ جاتىر. بۇل تۋرالى جۋرناليست ريشات اسقاربەكۇلى ايتىپ, دابىل قاقتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ونىڭ ايتۋىنشا, اسحانالاردا دايىندالاتىن تاعامنىڭ 80–90 پايىزى جەلٸنبەي, تٸپتٸ مالعا بەرٸلٸپ وتىر. ياعني بيۋدجەتتەن بٶلٸنگەن قارجى ناقتى بالاعا ەمەس, ىسىراپقا جۇمسالۋدا.
جۋرناليست بۇل جاعدايدى اشىق ابسۋرد دەپ باعالايدى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, "تاعامتانۋ اكادەميياسى بەكٸتكەن راتسيون" دەگەن سىلتاۋمەن بالالار جەۋگە جارامسىز, دەمسٸز ەرٸ ساپاسىز تاماق بەرٸلٸپ وتىر.
نورماتيۆ بار, بٸراق نەتيجە جوق
قازاقستاندا مەكتەپتەگٸ تاماقتانۋ جٷيەسٸ قاعاز جٷزٸندە رەتتەلگەن. راتسيوندى تاعامتانۋ اكادەميياسى بەكٸتەدٸ, كالوريياسى, قۇرامى, ۆيتامين مٶلشەرٸ ەسەپتەلەدٸ. بٸراق ٸس جٷزٸندە بۇل نورمالار بالانىڭ ناقتى تالعامى مەن فيزيولوگيياسىنا ساي كەلە بەرمەيدٸ.
ريشات اسقاربەكۇلى بالالارعا بەرٸلەتٸن اس كٶبٸنە سۋداي كومپوت, پٸسپەگەن قىرىققابات, سۋىق تاماق تٷرٸندە ۇسىنىلاتىنىن اتاپ ٶتتٸ. مۇنداي تاعامدى ەرەسەك ادامنىڭ ٶزٸ زورعا جەسە, باستاۋىش جەنە ورتا سىنىپتاعى بالالاردىڭ جەمەي قويۋى زاڭدى.
ياعني پروبلەما تەك نورماتيۆادا ەمەس, ونى قالاي ورىنداپ جاتقانىندا.
ريشات اسقاربەكۇلىنىڭ سٶزٸنشە, مەكتەپتەردە تاماقتاندىرۋ قىزمەتٸ تەندەر ارقىلى بەرٸلەدٸ. بۇل جٷيەنٸ بەرٸ بٸلەدٸ, بٸراق ەشكٸم اشىق ايتپايدى:
كەسٸپكەر ٷشٸن باستىسى – تەندەردٸ ۇتىپ الۋ. مەكتەپ ديرەكتورى ٷشٸن – ەسەپتٸڭ دۇرىس جابىلۋى. ال مەملەكەت اقشاسى جەلٸنبەگەن تاماقپەن بٸرگە قوقىسقا كەتٸپ جاتىر.
بۇل جەردە ساپا ەمەس, "قارجى يگەرۋ" باستى ماقساتقا اينالعان.
رەسمي ەسەپتە بٸر بالا كٷنٸنە بەلگٸلٸ بٸر سوماعا تاماق ٸشكەن بولىپ سانالادى. بٸراق بالا ونى جەمەسە دە, اقشا بەرٸبٸر ەسەپتەن شىعادى. بۇل – جاسىرىن ىسىراپتىڭ ەڭ قاۋٸپتٸ تٷرٸ.
ەگەر راسىمەن تاعامنىڭ 80–90 پايىزى جەلٸنبەسە, وندا بۇل ميللياردتاعان تەڭگە تيٸمسٸز جۇمسالىپ جاتىر دەگەن سٶز.
دەپۋتاتتار نەگە ٷنسٸز?
جۋرناليست "قاشان تٷبەگەيلٸ شەشٸم قابىلدايسىزدار?" دەپ دەپۋتاتتارعا تٸكەلەي سۇراق قويدى.
"كٶرٸپ, كٷلٸپ, جىلتىراپ كەتكەننەن نە پايدا, ەكاتەرينا سمولياكوۆا? ال ەندٸ ونى كٶتەرٸپ, بٸر ٷلكەن بەتبۇرىس جاساۋ كەرەك نەمەسە دەمدٸ, ەدەمٸ قىلىپ جاساسا – بالا جەمەي مە?!", - دەيدٸ جۋرناليست.